Uzasadnienie
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2008 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osoba starszą, która utrzymuje się z niskiej emerytury w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Emerytura ta wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo jest osobą schorowaną, ma problemy z sercem, co powoduje, że zmuszony jest do przeznaczania ¾ emerytury na lekarstwa oraz zabiegi. Poniesienie kosztów postępowania naraziłoby skarżącego na uszczerbek w utrzymaniu jego osoby, gdyż musiałby zrezygnować z niezbędnych lekarstw. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika ponadto, że żona skarżącego otrzymuje [...] zł emerytury oraz dodatkowo pracuje na 1/8 etatu, z czego otrzymuje dochody w wys. [...] zł.
Z pisma procesowego przedłożonego w dniu 8 grudnia 2008 r. wynika, że na leki skarżący wydatkuje ok. [...]zł miesięcznie; zamieszkuje wraz z małżonką u syna i jego żony i nie jest w stanie przedstawić rachunków na czynsz, media, energię etc, ponieważ tego typu rachunki opłaca syn osobiście, skarżący dokłada się do ww. rachunków w wysokości ok. [...] zł; nie posiada kont bankowych; nie posiada własnych środków transportu; nie korzysta z Pomocy Społecznej, kancelaria adwokacja reprezentuje skarżącego w ramach bezpłatnej pomocy prawnej. Z zeznań podatkowych wynika, że skarżący w 2007r. uzyskał dochód w wysokości [...]zł, a jego małżonka w wysokości [...]zł.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1139/08 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy.
Pismem procesowym z dnia 29 grudnia 2008 r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że wydane postanowienie ogranicza prawo skarżącego do Sądu i pomimo, że wpis od skargi stanowi najniższą opłatę, to jest to dla skarżącego wysoka suma, której poniesienie będzie równoznaczne z rezygnacją z zakupu leków przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do art. 245 § 2 p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Z wniosku skarżącego jednoznacznie wynika, iż wnosi on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi.
W przypadku osób fizycznych, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów.
Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych postaci wpisu od skargi. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie, skarżący nie może uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej małżonki.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.s.a. - postanowił jak w sentencji.