Uzasadnienie
Skarżący wniósł, wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, że ma 65 lat i obecnie pozostaje bez pracy.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca mieszka z żoną, posiada niedokończony pawilon w budowie o powierzchni 88,80 m2, a dochody uzyskuje z tytułu bezumownego odszkodowania, w wysokości 700 zł. Co do majątku i dochodów żony wnioskodawca nie udzielił informacji.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego i jego żony, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca nie udzielił informacji.
Z akt sprawy wynika, że żona uzyskuje emeryturę, którą przeznacza na własne utrzymanie, posiada odrębny majątek, gdyż małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. skarżącemu Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie w tym przedmiocie.
Obecnie rozpoznawany wniosek – mając na uwadze przedstawione wyżej dane – również nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zwrócić bowiem należy uwagę, że okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, są tożsame z tymi, w oparciu o które wydane zostały wymienione wyżej rozstrzygnięcia Sądów obu instancji. Nie wskazano żadnych nowych faktów, które dałyby podstawę do zmiany oceny zasadności przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie zostały też przedłożone, pomimo wezwania, dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące stanu finansowego i majątkowego nie tylko wnioskodawcy, ale i jego żony.
Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne.
Powyższe obowiązki wnioskodawcy wynikają z brzmienia art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich, ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest do złożenia oświadczenia obejmującego stan majątkowy i finansowy, zaś w przypadku osoby fizycznej – dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Z Co za tym idzie, wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez osobę fizyczną, rozpoznawany jest w trzech aspektach – nie tylko finansowym i majątkowym, ale i rodzinnym.
Wyjaśnić też trzeba, iż w procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy bez znaczenia jest, że wnioskodawca pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonkiem. Istotne jest, że małżonkowie mieszkają wspólnie, a tym samym partycypują w wydatkach związanych z utrzymaniem jednego gospodarstwa domowego. Inaczej bowiem finansowane jest gospodarstwo jednoosobowe, inaczej kształtują się koszty utrzymania w sytuacji, gdy dwie lub kilka osób mieszka wspólnie, a nadto każda z nich uzyskuje mniejsze lub większe dochody.
W tym stanie rzeczy uzasadnione było żądanie oświadczeń i dokumentów, które wykazywałyby możliwości płatnicze żony skarżącego.
Na urzędowym formularzu przedmiotowego wniosku skarżący podał tylko, że jego jedynym dochodem jest odszkodowanie w kwocie 700 zł miesięcznie. Nie potwierdził tego jednak żadnym dokumentem. Na wezwanie do przedłożenia szczegółowego, określonego kwotowo, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, nie udzielił odpowiedzi. W rezultacie nie wiadomo, jakie stałe miesięczne wydatki ponoszą małżonkowie, jakie są ich łączne dochody i możliwości poczynienia rezerw finansowych.
Mając zatem na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.