Uzasadnienie
Rada Miejska Jeleniej Góry w dniu 31 stycznia 2006 r. podjęła uchwałę nr 506 / XLII / 2006, w sprawie zasad i trybu udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, sposobu jej rozliczenia i kontroli.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w dniu 14 czerwca 2006 r. podjęło uchwałę nr 53 / 2006 stwierdzającą nieważność części powyższej uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry, tj. zawartych w § 2 ust. 1 tejże uchwały wyrazów "niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku", z powodu istotnego naruszenia art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, gdyż uznało, iż sprzecznie z prawem zawężono zakres podmiotów, którym może być udzielona dotacja.
W skardze Rada Miejska Jeleniej Góry, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie prawa przez wadliwą wykładnię i zastosowanie przepisów art. 71 ust. 1 i art. 81 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 33 ust. 1 i art. 176 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Zdaniem strony skarżącej z treści przepisu art. 71 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie można w żaden sposób wyprowadzić wniosku, że gmina jest zobowiązana do przyznawania wszystkim podmiotom dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku. Swoje stanowisko strona skarżąca argumentowała tym, iż przepis art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, będący podstawą rozstrzygnięcia, odsyła w kwestii określenia zasad przyznawania dotacji na powyższe cele do przepisów odrębnych, którymi są, w odniesieniu do gmin, przepisy art. 176 ust. 1 i ust. 3 ustawy o finansach publicznych stanowiące o tym, że dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być przyznawane tylko podmiotom niezaliczonym do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie podnosząc, iż zawarte w art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami odesłanie do odrębnych przepisów w zakresie trybu udzielania dotacji oznacza możliwość stosowania postanowień uchwały Rady, podjętej na podstawie art. 176 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, również do udzielania dotacji w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W ocenie organu nadzorczego nie oznacza to jednak ograniczenia kręgu podmiotów ubiegających się o finansowanie z budżetu jednostki samorządu terytorialnego do podmiotów spoza sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku, gdyż odesłanie odnosić się może jedynie do trybu postępowania o udzielenie dotacji. W przekonaniu Kolegium uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, winny określać jedynie zasady udzielania dotacji przez organ stanowiący, na cele określone powołanym przepisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tejże kontroli wojewódzki sąd administracyjny orzeka również w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała nadzorcza Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. z dnia [...] nie narusza prawa.
Na początku rozważań warto przypomnieć, iż organ nadzorczy stwierdził nieważność części zapisu § 2 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry, który przewidywał, iż dotacje z budżetu Miasta Jeleniej Góry mogą być udzielane podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku, posiadającym tytuł prawny do zabytku:
- a) usytuowanego na terenie miasta Jeleniej Góry,
- b) wpisanego do rejestru zabytków,
- c) posiadającego istotne znaczenie historyczne, artystyczne lub naukowe dla miasta Jeleniej Góry,
- d) ogólnodostępnego dla mieszkańców i turystów.
Zgodnie z brzmieniem art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) w trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru może być udzielona przez organ stanowiący gminy lub powiatu, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale.
Powyżej zacytowany przepis pozwala przyznać rację organowi nadzorczemu co do stwierdzenia, iż uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, zaliczanych stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) do sektora finansów publicznych, winny określać jedynie przedmiotowe kryteria udzielania dotacji na cele wskazane w art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bez prawa do podmiotowego kształtowania kręgu podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie dotacji. Z konstatacją tą koresponduje bezpośrednio przepis art. 33 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o finansach publicznych, który bezpośrednio stanowi, iż prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.
Sąd w niniejszym składzie uważa, iż pojęcie "odrębnej ustawy" z definicji wyklucza możliwość "autoodesłania", czyli powtórnego odesłania z ustawy do tej samej ustawy, również w drodze podwójnego odesłania (poprzez drugą ustawę), dlatego już z tego powodu wadliwym jest interpretacja strony skarżącej o istnieniu odstępstwa od powszechnej dostępności dotacji wyrażająca się rzekomo w zapisie art. 176 ust. 1 ustawy o finansach publicznych odnoszącym się do podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku.
Po drugie zresztą, sam układ i podział redakcyjny przywołanej ustawy o finansach publicznych kategorycznie wyklucza możliwość przyjęcia, iż wykładnia "a contrario" treści art. 176 ust. 1 tej ustawy upoważnia do twierdzenia, iż tylko podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, czyli innym słowem organizacje pożytku publicznego, mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki, do których zalicza się również, w myśl art. 7 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), m. in. ochronę zabytków i opieki nad zabytkami.
Na zakończenie zasadnym jest podkreślenie, iż oceny trafności zarzutów skargi nie zmienia powoływany przez stronę skarżącą przepis art. 71 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mówiący o obowiązku finansowania prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy tym zabytku przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną posiadającą tytuł prawny do zabytku, gdyż podmioty te, o ile spełnione zostaną kryteria przedmiotowe, nie są pozbawione prawa ubiegania się o udzielenie dotacji celowej na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, do którego posiadają tytuł prawny.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.