Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]. (doręczonym stronie w dniu [...]r.) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...]oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia [...]Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu w kwocie [...] zł., pouczając o skutkach niedopełniania ww. czynności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie uzupełniając braku skargi. Zarządzeniem z dnia [...] wniosek strony pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na uchybienia formalne (wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu). Od powyższego orzeczenia strona złożyła sprzeciw wraz z wymaganym formularzem. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...]. wniosek strony zawierający uzasadnienie i wnioski identyczne z poprzednim rozpatrzył odmownie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 220 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W odniesieniu do skargi przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Sygn. akt SA/Wr 1157-1160/04
Jednocześnie przepisy ww. ustawy przewidują instytucję prawa pomocy, w ramach której Sąd na wniosek strony może ją zwolnić m.in. od obowiązku wniesienia wpisu.
W razie "zderzenia się" w tym samym czasie obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez sąd czynności i uprawnienia strony niezamożnej do ubiegania się o zwolnienie od kosztów pierwszeństwo uzyskuje postępowanie o zwolnienie od kosztów. Kończy się ono postanowieniem podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem, co wynika z zapisu art. 227 § 1 u.p.s.a.
Jednocześnie zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zobowiązuje sąd, w razie odmownego załatwienia tego wniosku, do ponownego wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych. Zasada ta została ugruntowana w orzecznictwie sądowym, (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1976 r., sygn. akt III CZP 11/76, OSNCP 1976, z. 7-8, poz. 162).
Postanowienie zaś w kwestii odmowy przyznania pomocy w ustawowo oznaczonej chwili staje się prawomocne (art. 168 u.p.s.a.) i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art.170 u.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24.01.1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98; ONSC 1999/11/196)
W takim przypadku ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 §
Sygn. akt SA/Wr 1157-1160/04 1 w związku z art. 220 § 2 u.p.s.a. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego.
Z tych względów po upływie 7 dniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w wezwaniu wydanym po oddaleniu zażalenia na pierwsze postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r., odmawiające prawa przyznania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd ten był obowiązany po myśli art. 220 § 3 u.p.s.a. skargę strony odrzucić. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.