Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 16 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1165/16

Uzasadnienie

1. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
2. 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: organ podatkowy drugiej instancji) z dnia [...] lipca 2016r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.(dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. (dalej: organ kontroli skarbowej) z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za poszczególne miesiące 2011 r.
3. 1.2. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2016r. organ kontroli skarbowej określił T. D. (dalej: strona, skarżący, podatnik) m.in. VAT do zapłaty z tytułu wystawienia faktur oraz zobowiązanie podatkowe w VAT za poszczególne miesiące 2011 r. w łącznej kwocie 102.518 zł. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r., [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W.nadał tejże decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.).
4. 1.3. W zażaleniu podatnik wskazał, iż od dnia 1 stycznia 2016r. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, ponieważ nie ma opłaconych składek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za lata 2013-2015 na kwotę ok. 40 000 zł. Podobną kwotę zalega w banku z uwagi na niespłacenie zaciągniętej pożyczki na zakup działki. Dodał, iż nie posiada samochodu ciężarowego FIAT DUCATO, a jedynie samochód osobowy VOLKSWAGEN TRANSPORTER (rok prod. 1993), który jest wart jedynie cenę złomowania.
5. 1.4. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Według organu podatkowego drugiej instancji, zasadnie w sprawie uznano, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zauważono, że zobowiązania podatnika znacznie przekraczają wartość posiadanego przez niego majątku. Wskazano, że w 2012r. podatnik osiągnął przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 174.373,83 zł, w 2013 r. – 57.351,50 zł, w 2014 r. – 86.841,19 zł. Ustalono, że podatnik posiada niezabudowaną działkę o wartości 36.000 zł, samochód ciężarowy FIAT DUCATO rok prod. 1985 oraz samochód osobowy VOLKSWAGEN TRANSPORTER rok prod. 1993. Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. określono natomiast podatnikowi podatek do zapłaty z tytułu wystawienia faktur oraz zobowiązanie podatkowe od towarów i usług w łącznej kwocie 102 518 zł. Oprócz tego organ podatkowy drugiej instancji wskazał, że podatnik posiada: zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości około 40.000 zł, niespłaconą pożyczkę na zakup działki w kwocie 40.000 zł (wartość działki 36.000 zł), a także inne zobowiązania podatkowe określone odrębnymi decyzjami, którym również nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu, stwierdzone okoliczności potwierdzają, że zobowiązania podatnika znacznie przekraczają wartość posiadanego przez niego majątku i istnieje ryzyko, że decyzja z dnia [...] lutego 2016r. nie zostanie wykonana dobrowolnie.
6. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
7. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie sformułował zarzutów wobec postanowienia organu podatkowego drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń przeprowadzonego postępowania kontrolnego oraz określenia zobowiązania podatkowego przez organy podatkowe. Skarżący wskazał, że urzędnicy zakwestionowali faktury na zakupy płatne gotówką (których było aż 98%), oraz że nigdy nie prosił o zwrot VAT, a jedynie wykazywał kwoty do przeniesienia. Zdaniem skarżącego, nie zalega on z podatkami dla urzędu skarbowego, który wstrzymał mu zwroty podatku z lat ubiegłych. Ponadto wskazał, że ma zaległości w ZUS w kwocie ponad 28.000 zł., ma 60 lat, od 1 stycznia 2016 r. jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a w dniu 1 stycznia 2016 r. uległ wypadkowi i jest na lekach przeciwbólowych oraz bierze leki na nadciśnienie.
8. 2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
9. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
10. 3.1. Skarga jest bezzasadna.
11. 3.2. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zastosowania przez organy podatkowe wobec skarżącego rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 O.p.
12. 3.3. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy m.in. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Stosownie zaś do treści art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Analiza przepisu art. 239b O.p. wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności: 1) musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b O.p.;

1. 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.)

Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1–4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto jest bowiem przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art.239(b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009).

3.4. W sprawie zaskarżone postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności opiera się na spełnieniu przesłanki przewidzianej w treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p., jak też spełnieniu przesłanki z art. 239b § 2 O.p.

3.5. Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe ustaliły, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Trzeba zauważyć, że decyzją z dnia [...] lutego 2016r. organ kontroli skarbowej określił skarżącemu zaległość podatkową w wysokości ponad 100.000 zł. W toku postępowania strona na żadnym etapie postępowania nie wskazała na istnienie odpowiedniego mienia. Co jednak istotne, skarżący sam potwierdził, że nie posiada żadnego majątku, mogącego stanowić zabezpieczenie przedmiotowej zaległości podatkowej. W skardze do Sądu skarżący wskazał bowiem, że od dnia 1 stycznia 2016r. jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. W zażaleniu do organu podatkowego drugiej instancji podał zaś, że nie posiada samochodu ciężarowego FIAT DUCATO, a jedynie samochód osobowy VOLKSWAGEN TRANSPORTER, który jest niewiele wart. Oprócz tego wskazał, że posiada niezabudowaną działkę o wartości 36.000 zł, na zakup której zaciągnął kredyt, którego nie spłacił. Organy podatkowe ustaliły zaś, że skarżący posiada zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych – ok. 40.000 zł oraz zaległości podatkowe określone innymi decyzjami. Zatem uwzględniając sytuację majątkową skarżącego oraz jego zaległości podatkowe przyjąć niewątpliwie należało, że organ podatkowy w sposób właściwy uprawdopodobnił, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że z treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p. nie sposób wyinterpretować ciążącego na organie podatkowym obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wskazał żadnych należących do niego składników majątku. Przepis ten nie nakłada na organy podatkowe obowiązku wykazania, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest wykazanie, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swą wartość umożliwiałby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt II FSK 1156/10, CBOSA).

1. 3.6. Odnosząc się do podnoszonych w skardze nieprawidłowości w ramach postępowania kontrolnego Sąd wyjaśnia, że zakres kontroli sądowej wyznacza przedmiot sprawy. Do sądu administracyjnego zostało zaskarżone przez podatnika postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie Sąd jest uprawniony jedynie do oceny, czy organy podatkowe słusznie uznały, że istnieją przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji poza rozważaniami Sądu musi pozostać kwestia, czy organ kontroli skarbowej zasadnie wydał wobec skarżącego decyzję z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], w przedmiocie VAT za poszczególne miesiące 2011 r.

1. 3.7. Mając na względzie powyższe Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów. W ocenie Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe udowadniając spełnienie przesłanek przewidzianych w treści art. 239b § 1 i 2 O.p. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

1. 3.8. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 716 ze zm.).