Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenie to zostało doręczone "A. H. C., A. P." spółka jawna z siedzibą w K. w dniu 20 października 2011 r. i, jak wynika z akt sprawy, nie stało się przedmiotem zażalenia.
Kolejno, postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Sąd skierował w sprawie pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego oraz zawiesił postępowanie w sprawie.
Pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego żądania wnioskodawca wywiódł, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie spowoduje konieczność niezwłocznej zapłaty kwoty przekraczającej 1.200.000zł, przekraczającej majątek spółki i jej wspólników i, w konsekwencji, uniemożliwi jej dalsze funkcjonowanie. Dalej argumentował, że ze względu na wielkość kapitału spółki skutki, jakie wywoła wykonanie decyzji przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie, nie będą mogły być zrekompensowane nawet przez późniejszy zwrot kwoty wyegzekwowanego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
W myśl przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei na podstawie art. 61 § 3 zd. 1 tej samej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zd. 3 § 3 art. 61 - dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Natomiast wedle art. 61 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Z uwagi na fakt, iż wniosek z dnia 23 grudnia 2011 r. jest w sprawie drugim wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, natomiast pierwszy został załatwiony przez Sąd odmownie prawomocnym postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., powtórny wniosek potraktowany został na zasadzie wynikającej z art. 61 § 4 powołanej ustawy procesowej jako wniosek o zmianę tego postanowienia Sądu.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji unormowana przepisem art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej jego oceny, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżona decyzja do momentu jej uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Nadto podkreślenia wymaga, że instytucja przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy ma charakter szczególny - jako zasadę przyjmuje się bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu.
Wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji pozwala na uniknięcie wywołania po stronie podatnika niekorzystnych skutków decyzji w sytuacji, gdy nie zostało w sprawie wydane orzeczenie kończące postępowanie sądowoadministracyjne. Wyżej powołane uregulowanie uzależnia zastosowanie wobec zaskarżonego rozstrzygnięcia reżimu suspensywności od zaistnienia niebezpieczeństwa wystąpienia ustawowo określonych skutków.
W niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł w uzasadnieniu wniosku z dnia 23 grudnia 2011 r. okoliczności, które pozwoliłyby na zmianę postanowienia z dnia 10 października 2011 r. na skutek wykazania spełnienia przesłanek z przytoczonego wyżej przepisu art. 61 § 3 powołanej na wstępie ustawy w sposób inny niż przy okazji pierwotnego wniosku.
Postępowanie w sprawie zmiany postanowienia wstrzymania wykonania aktu lub czynności w trybie art. 61 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wszczęte zostało na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny oraz, co istotne z punktu widzenia unormowania art. 61 § 4 ustawy procesowej, odmienne od ocenionych przez Sąd w postanowieniu z dnia 10 października 2011 r. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uzasadniła tymczasem, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w jej sytuacji ekonomicznej skutki inne niż wywiedzione w jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wysokość zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją oraz wartość majątku skarżącej spółki były bowiem znane Sądowi orzekającemu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2011 r. Powołanie ich we wniosku nie stanowi zatem o zmianie okoliczności.
Natomiast w odniesieniu do podniesionego przez stronę skarżącą argumentu skutków wykonania zaskarżonej decyzji w czasie oczekiwania na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że z uwagi na wpadkowy charakter przewidzianej w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, odrębnej od merytorycznej oceny tego rozstrzygnięcia oraz zamknięty katalog przesłanek jej zastosowania, skierowanie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego nie może uzasadniać zastosowania reżimu suspensywności.
Zaznaczenia wymaga, że również badanie akt sprawy przez Sąd z urzędu w poszukiwaniu zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia podatkowego nie dało pozytywnego dla strony rezultatu.
Powyższe stwierdzenia obligowały Sąd do stwierdzenia braku zmiany okoliczności ocenianych z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w porównaniu ze stanem faktycznym istniejącym w chwili wydania postanowienia Sądu z dnia 10 października 2011r. W konsekwencji wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – jako nieuzasadniony – podlegał oddaleniu.
Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.