Uzasadnienie
Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Z. zawartą w JDA SAD (...) z 5 stycznia 1994 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym 95 sztuk odtwarzaczy wideo sprowadzonych z Austrii przez Mariusza K. właściciela firmy E. Uznając wartość transakcyjną przedstawioną w fakturze dostawcy zagranicznego za zaniżoną /42 USD za odtwarzacz wideo/ organ celny ustalił wartość celną na podstawie metody ceny jednostkowej, określonej w art. 29 Prawa celnego /63 USD za 1 odtwarzacz/ i na tej podstawie wymierzył należności celne.
W następstwie złożonej skargi decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1995 r. SA/Wr 1679/94 została uchylona wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Sąd stwierdził, iż decyzja organu I instancji narusza przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego przez błędną wykładnię i nieścisłe zastosowanie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Urzędu Celnego w L. decyzją z 16 października 1995 r. ponownie wymierzył cło od towaru sprowadzonego przez Mariusza K., ustalając wartość odtwarzaczy wideo metodą ceny jednostkowej w wysokości 73,54 USD za sztukę. Uzasadniając swoje stanowisko, organ I instancji podał przyczynę zakwestionowania wartości transakcyjnej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego, którą była niewiarygodność faktury przedstawionej w dniu odprawy celnej. Pismo otrzymane z Zarządu Ceł w Hongkongu z 30 sierpnia 1994 r. wskazuje, że firma w Hongkongu, wskazana jako dostawca, nie wystawiała faktury, a także nie była ona eksporterem towaru dla polskiej firmy.
W związku z tym, po zakwestionowaniu wiarygodności dokumentu określającego wartość transakcyjną, organ celny władny był ustalić wartość celną jedną z zastępczych metod ustalania wartości celnej. Z uwagi na brak dostatecznych przesłanek do ustalenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towaru identycznego lub towaru podobnego, organ zastosował kolejną metodę ceny jednostkowej, określoną w art. 29 Prawa celnego. Jako cenę wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji i przyjęto ceny hurtowe sprzedaży tego typu sprzętu dokonanych pomiędzy nie powiązanymi podmiotami, w czasie 90 dni od przywozu towaru. Przyjęte ceny wyjściowe dotyczyły transakcji zawartych w dniach 6 i 8 stycznia 1994 r. między firmą E. - importerem towaru, a jej odbiorcami w kraju.
Następnie od podstawy, jaką stanowiła cena hurtowa z podatkiem VAT, odliczono /obliczenia w rachunku stu/ odjęto kolejno: 22 procent VAT, 20 procent z powodu braku gwarancji, 25 procent marży hurtowej, 12 procent z tytułu dekompletacji /w tym zakresie posłużono się opinią rzeczoznawcy/, 6 procent podatku importowego, 30 procent cła oraz koszty transportu i ubezpieczenia. Cenę wyjściową przyjętą jako podstawa do kolejnych ww. odliczeń stanowiła najniższa ze stwierdzonych cen hurtowych sprzedaży tego towaru. Obliczona w ten sposób cena jednostkowa jednego odtwarzacza stanowiła kwotę 73,54 USD i ona stanowiła podstawę do ustalenia wartości celnej całej dostawy obejmującej 95 odtwarzaczy.
W wyniku odwołania strony Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a w odpowiedzi na skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na skargę stwierdził, że ustalenie wartości celnej było prawidłowe i zgodne z przepisami, natomiast odnosząc się do zarzutów natury proceduralnej, zwłaszcza niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, wykazał ich bezzasadność.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można organowi odwoławczemu zarzucić naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie informacja uzyskana przez organy celne od Zarządu Ceł z Hongkongu wskazuje, że firma zagraniczna figurująca jako dostawca nie wystawiła faktury przedstawionej do zgłoszenia celnego ani nie była eksporterem towaru. Fakt ten trafnie organy celne oceniły jako okoliczność stanowiącą podstawę do zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i nieuznania spornej faktury za dokument wiarygodny. W świetle tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru, w przypadku gdy organ celny zakwestionuje wiarygodność faktury, z której wartość transakcyjna wynika. Zastosowanie mają wówczas następne metody ustalenia wartości celnej.
Sąd wypowiedział się również w kwestii prawidłowości zastosowanej przez organy celne metody ceny jednostkowej do ustalenia wartości celnej towaru. Zgodził się z organem odwoławczym, że niekompletność sprowadzonego towaru poważnie utrudniła możliwość uzyskania materiału dowodowego w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru identycznego lub podobnego. Stwierdził, że sposób wykonania normy prawnej określonej w przepisie art. 29 ust. 2 nie budzi zastrzeżeń. Wykorzystanie w tym zakresie opinii rzeczoznawcy oraz odniesienie tej metody do najniższej ustalonej ceny hurtowej zastosowanej przy sprzedaży spornego sprzętu przez skarżącego, wskazuje na przestrzeganie przy realizacji tej metody przez organ I instancji zasady prawdy obiektywnej i uwzględnienia słusznego interesie obywateli wyrażonej w art. 7 Kpa.