Uzasadnienie
Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4.180 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiągnął dochodów wskazanych przez organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach. Jedynym dochodem jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, z którego opłaca alimenty na dziecko w kwocie 300 zł. Pozostałe środki wystarczają jedynie na wyżywienie i bieżące opłaty.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wszystkie rubryki zostały zakreślone. Do wniosku załączono zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia z zatrudnienia na pełny etat, w kwocie 1.680 zł brutto.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca oświadczył, że mieszka wspólnie z żoną i dwójką dzieci. Jego wynagrodzenie netto wynosi 1.234,53 zł, zaś żony zasiłek macierzyński – 1.510,33 zł. Skarżący nie posiada rachunków bankowych, ma kartę kredytową z przyznanym limitem 2.700 zł – karta jest spłacana w miarę możliwości, niemniej limit nadal jest wykorzystany w pełni. Miesięczne wydatki skarżącego obejmują alimenty (300 zł), spłatę karty kredytowej (300 zł), pozostała część wynagrodzenia przeznaczana jest na opłaty, żywność, środki higieny, odzież, itp. Wnioskodawca nie posiada żadnych środków transportu, nieruchomość pod jego adresem zamieszkania to mieszkanie, które wnioskodawca wynajmuje.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że za 2013 r. wnioskodawca uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 14.400 zł. Karta kredytowa spłacana jest przez S. P. (żonę wnioskodawcy) w kwotach po 200-300 zł.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w tutejszym Sądzie wnioskodawca jest zobligowany aktualnie do uiszczenia wpisów w czterech sprawach (I SA/Wr 114-115/15 i I SA/Wr 125-126/15), w łącznej wysokości 102.286 zł.
Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji, spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne.
Jako takich (wiarygodnych i logicznych) nie można ocenić danych, które udostępnił skarżący.
Z danych tych wynika, że dochód wnioskodawcy to niewiele ponad 1.200 zł.
Z kwoty tej 500-600 zł przeznaczone jest na alimenty i spłatę karty kredytowej. Pozostała kwota – to jest 600-700 zł pozostaje na życie. W ramach tych środków – zgodnie z tym, co oświadczył skarżący – pokrywane są wydatki na opłaty, wyżywienie, środki higieny, odzież. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. Niemniej już powyższe obliczenia wskazują, iż informacja o wynagrodzeniu (minimalnym, które jest wyłączone spod egzekucji) dotyczy tylko kwoty udokumentowanej, a nie rzeczywistych dochodów wnioskodawcy. Odnotować przy tym wypada, iż z ogólnodostępnych danych z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że pracodawcą wnioskodawcy jest spółka z o.o., w której prezesem zarządu jest jego żona.
Ponadto wskazać należy, że dopiero w wyniku wezwania do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów, w tym oświadczenia o wszystkich osobach mieszkających wspólnie ze skarżącym oraz źródłach i wysokości ich dochodów, wnioskodawca podał, że mieszka wspólnie z rodziną – z żoną i dwójką dzieci. Na urzędowym formularzu bowiem zakreślił w całości rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego, co mogłoby sugerować, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnienie.
Rodzina posiada jeszcze dodatkowy dochód – zasiłek macierzyński w wysokości 1.500 zł netto, przy czym wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował tej kwoty, czy to poprzez stosowne zaświadczenie, czy też poprzez wydruki rachunku bankowego żony. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że wezwanie skierowane na podstawie art. 255 p.p.s.a. obligowało skarżącego do przedłożenia wydruków historii rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych nie tylko własnych, ale również należących do żony. Rachunek taki zaś żona z pewnością posiada, skoro dokonuje z niego spłat karty kredytowej wnioskodawcy.
Wracając do zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków – przy uwzględnieniu okoliczności pominiętej pierwotnie przez skarżącego składającego oświadczenie na urzędowym formularzu co do stanu rodzinnego – to zestawienie takie winno zawierać również informacje dotyczące wydatków związanych z utrzymaniem dzieci.
Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, dane, które wnioskodawca przedstawił, są wybiórcze, ograniczające się wyłącznie do tych, które miałyby świadczyć o złej kondycji finansowej, z pominięciem tych, które wskazywałyby na możliwość pozyskania środków na opłacenie kosztów postępowania. Tym samym nie dają podstaw do dokonania oceny jego obiektywnego, rzeczywistego stanu finansowego, a w dalszej kolejności oceny możliwości partycypowania w pokryciu chociażby części kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż wnioskodawcy wyznaczono wpisy od skarg w kilku sprawach, i to w znacznej kwocie, tak przedstawione okoliczności mające uzasadniać wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie mogą dawać podstaw do jego uwzględnienia nawet w częściowym zakresie.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.