Uzasadnienie
I SA/ Wr 131/07
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1189/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. i W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2004 r. Uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, gdyż żadna ze stron nie złożyły wniosku o jego sporządzenie.
Pismem z dnia 9 października 2006 r. (data stempla pocztowego 11.10.2006 r.) J. I W. B. wystąpili o uchylenie w całości ww. wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego we Wrocławiu, powołując jako podstawę prawną wniosku art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 18 §1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) – dalej powoływanej jako: P.p.s.a. W uzasadnieniu podali, że w dniu 9 października dowiedzieli się o świadczeniu przez sędziego sprawozdawcę A. C. usług prawnych dla strony postępowania.
Ponadto zarzucili, że Sąd nie dopuścił dowodu z akt administracyjnych rozpraw wodnoprawnych połączonych z wizjami lokalnymi oraz innych dowodów o przeprowadzenie, których skarżący wnosili. Dowody te miały istotne znaczenie w sprawie. Zdaniem skarżących, orzekanie w sprawie podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego było możliwe po wydaniu prawomocnych orzeczeń w sprawach o sygn. akt II SA/2295/03 i II SA/2296/03, o co także wnosili.
W związku z powołaną w piśmie podstawą prawną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżących do sprecyzowania w terminie 7 dni, jaki charakter ma pismo z dnia 9 października 2006 r. zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania" – w szczególności, czy należy je traktować jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, czy jako skargę kasacyjną od wyroku z dnia 23 lutego 2006 r.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2007 r. skarżący doprecyzowali wniosek z dnia 9 października 2006 oświadczając, że jest to skarga o wznowienie postępowania. Skarżący stwierdzili, że po rozprawie wodnoprawnej organ administracji powziął wiedzę o niezgodności stanu faktycznego z ewidencja gruntów i zobowiązany był dokonać stosownych zmian bez udziału strony. Dlatego skarżący wnosili o dopuszczenie dowodu z akt rozprawy administracyjnej. Nie przeprowadzenie tego dowodu uzasadnia, zdaniem skarżących, wniesienie skargi o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Prawomocność orzeczeń sądowych oznacza ich niewzruszalność w zwykłym trybie i ma na celu ochronę trwałości porządku prawnego. Dlatego jedynie wyjątkowo dopuszcza się sytuacje, w których ponownie można zająć się sprawą już zakończoną prawomocnym orzeczeniem sądu. Przepisy regulujące dopuszczalność wniesienia skargi o wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym zawarto w Dziale VII P.p.s.a. Zgodnie z przepisami art. 271, art. 272, art. 273 P.p.s.a. przesłanką do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego mogą być okoliczności enumeratywnie wymienione w tych przepisach. Wznowienie postępowania jest możliwe:
- 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 P.p.s.a.);
- 2) jeśli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeśli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania; nie może jednak żądać wznowienia, jeśli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.),
- 3) w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 271 § 1 P.p.s.a);
- 4) jeśli orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym, albo na wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a);
- 5) jeśli orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 272 § 1 pkt 2 P.p.s.a);
- 6) w przypadku późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.);
- 7) w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 272 § 3 P.p.s.a.).
Wymieniony katalog przesłanek wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego jest katalogiem zamkniętym.
Skargę o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 277 P.p.s.a., wnosi się w terminie 3 miesięcy – od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy (w przypadku kilku podstaw do wznowienia termin biegnie odrębnie dla każdej z nich). Po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia; chyba, ze stronę pozbawiono możliwości działania (art. 278 P.p.s.a.).
Z treści złożonej skargi o wznowienie postępowania wynika, że tylko jeden z podnoszonych przez skarżących zarzutów mógłby stanowić przesłankę wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem, tj. zarzut odnoszący się do składu Sądu orzekającego w sprawie. Strona twierdzi, że w sprawie orzekał sędzia WSA A. C., który winien być wyłączony z tej sprawy z mocy prawa, zgodnie z art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Po analizie akt sprawy dotyczącej skargi J. i W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania (sygn. akt I SA/Wr 1189/94) Sąd stwierdza, że skarga została rozpoznana przez sędziów WSA Zbigniewa Łobodę (sprawozdawca) i Katarzynę Radom oraz asesora WSA Marka Olejnika. Wskazany przez skarżących sędzia nie brał udziału w rozpoznaniu skargi na żadnym etapie postępowania sądowego.
Pozostałe wskazywane przez skarżących okoliczności, które w ich ocenie dają podstawę do wznowienia postępowania, nie stanowią, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, przesłanki wznowienia postępowania. Ponadto środki dowodowe, które powołują skarżący były skarżącym znane w dacie wnoszenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Co oznacza, że były im znane także w dniu wydania wyroku zatem termin do wniesienia z tych przyczyn skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 277 P.p.s.a., upłynął przed dniem wniesienia tej skargi.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 281 P.p.s.a postanowił odrzucić wniosek o wznowienie postępowania, z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania.