Uzasadnienie
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w J. decyzją z dnia 28 marca 1997 r. określił kwotę podatku do zwrotu na rachunek bankowy "C." Spółka z o.o. w Z. w wysokości 211,56 złotych z tytułu rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 1995 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w kwocie 38,20 złotych, co stanowi 30 procent kwoty zawyżenia podatku naliczonego za ten miesiąc. W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej ustalono, że Spółka "C." w rozliczeniu podatku VAT za styczeń 1995 r. zawyżyła podatek naliczony do odliczenia na kwotę 124,44 złotych. Korekta ta dotyczy podatku naliczonego od zakupów paliwa i usług związanych z bieżącymi remontami samochodów osobowych nie stanowiących składników majątku Spółki, dla których nie była prowadzona ewidencja przebiegu pojazdów. Spółka naruszyła zatem przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
W sytuacji wykazania w deklaracji za styczeń 1995 r. zawyżonej kwoty podatku naliczonego, na podstawie art. 27 ust. 5 powołanej ustawy należało ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe jako 30 procent kwoty zawyżenia.
Odwołując się od powyższej decyzji "C." Spółka z o.o. w Z. wywodziła, iż ustalenie jakoby nie była właścicielem samochodów osobowych, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Kontrahent skarżącej, firma "K." w K. potwierdziła, że przedmiotowe samochody są składnikami majątku Spółki "C." i zostały zakupione z jej środków. Jednakże ze względu na brak osobowości prawnej na terenie Niemiec, Spółka "C." rozlicza zakupione przez siebie samochody za pośrednictwem Spółki "K.". Wszystkie składniki majątkowe zakupione przez "C." a dotyczące realizacji kontraktów w Niemczech wykonywanych za pośrednictwem firmy "K." - znajdują się na stanie majątkowym Spółki "K.", mimo ich nabycia przez Spółkę "C." ze środków własnych. W tej sytuacji sposób rozliczania przez "C." wydatków na samochody uzasadnia zaliczenie wydatków w tym przedmiocie do kosztów uzyskania przychodów, bez potrzeby prowadzenia dodatkowej ewidencji faktycznego przebiegu pojazdów i porównywania jej z poniesionymi wydatkami.
Izba Skarbowa w J. decyzją z dnia 20 czerwca 1997 r. uchyliła zaskarżoną decyzję i określiła zobowiązanie Spółki "C." za styczeń 1995 r. w następujących wielkościach:
- - podatek należny - 6.653 złotych
- - podatek naliczony - 14.864 złotych
- - kwota do zwrotu na rachunek bankowy podatnika - 8.211 złotych
Stwierdził organ odwoławczy, że materiał dowodowy sprawy potwierdza jedynie fakt nabycia przedmiotowych samochodów z własnych środków Spółki, co jednakże nie ma znaczenia, skoro nie ujęto ich w ewidencji środków trwałych. Wprowadzone zostały natomiast do ewidencji "K." S.A. w K., które dokonuje od przedmiotowych samochodów odpisów amortyzacyjnych. Ponadto Spółka nie prowadziła ewidencji dla ustalenia faktycznego przebiegu pojazdów w myśl wytycznych Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 1993 r. w sprawie stosowania wzoru ewidencji przebiegu pojazdów /Dz.Urz. MF nr 10 poz. 44/. W tej sytuacji kwota podatku naliczonego w wysokości 124,40 złotych nie może pomniejszać podatku należnego.
Jednocześnie uznała Izba Skarbowa, że brak jest w sprawie niniejszej podstaw do zastosowania przepisu art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r., ponieważ nie stwierdzono naruszenia obowiązków z art. 27 ust. 4 ustawy, co przesądza o niespełnieniu warunków z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/. Z tych względów uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwot zobowiązania dodatkowego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję ostateczną Spółka "C." domagała się jej uchylenia z podtrzymaniem zarzutów i argumentacji podniesionej w odwołaniu. Zarzucała, iż bez podstawy faktycznej organ odwoławczy ustalił, jakoby przedmiotowe samochody były amortyzowane w Spółce "K.". Amortyzacja ta w rzeczywistości stanowiła jednorazowe umorzenie wartości samochodów w 100 procent a następnie zrefundowanie poniesionego kosztu na Spółkę. Skarżąca wskazywała na treść umowy zawartej między Spółkami "K." i "C.", z której ma wynikać tytuł własności skarżącej do przedmiotowych samochodów.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem stanowiska zajętego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył:
Według przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, nie stosuje się obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Ogólna zasada sformułowana w przepisie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ pozwala na uznanie za koszty uzyskania przychodów tych wszystkich kosztów, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Można zatem stwierdzić, iż wydatki dokonywane m.in. na przedmioty stanowiące składniki obcego majątku - nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, chyba że będą odpowiadały wymogom z art. 16 ust. 1 ustawy.
Do podatnika zatem należy wykazanie, iż stanowi część jego majątku przedmiot, na który czyni wydatki. Tymczasem w sprawie niniejszej nie jest oczywisty tytuł własności Spółki odnośnie przedmiotowych samochodów. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca Spółka prowadziła roboty na terenie Niemiec, działając przez pośredniczącą Spółkę Akcyjną "K." jako organizatora prac w eksporcie. W tym czasie doszło do nabycia przedmiotowych samochodów, które zostały zarejestrowane na Spółkę "K." w niemieckim organie komunikacyjnym. Samochody ujęto również w ewidencji środków trwałych Spółki "K." Według oświadczenia Prezesa skarżącej Spółki, złożonego w toku postępowania przed Inspektorem Kontroli Skarbowej, Spółka "K." dokonuje również amortyzacji tych samochodów. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Prezes strony skarżącej skonkretyzował swoje oświadczenie w ten sposób, że natychmiast po wpisaniu do ewidencji środków trwałych "K." samochody zostały poddane całkowitej amortyzacji, a wartość ich nabycia obciążyła w całości konto skarżącej.
Oświadczył również, iż zakupu samochodów dokonywał osobiście, za środki stanowiące zysk Spółki wypracowany w eksporcie, posługując się pełnomocnictwem Spółki "K." upoważniającym do nabycia samochodów, zaś faktury wystawiono na Spółkę "K.". Przedmiotowe samochody zostały nabyte dla potrzeb robót eksportowych i nadal pozostają w rejestrze organów niemieckich do spraw komunikacji. Z dołączonego przez skarżącą odręcznego zestawienia wynika ponadto, że kupna samochodów, określonego jako zakup w koszty kontraktu, dokonano za gotówkę.
Jeżeli nawet w stosunkach między Spółką "K." a stroną skarżącą jest niesporne, iż to skarżąca jest właścicielem przedmiotowych samochodów, to fakt ten nie stanowi wystarczającej przesłanki dla polskich organów podatkowych dla uznania wydatków dokonywanych na samochody w zakresie działalności prowadzonej w kraju - za koszty uzyskania przychodów. Samochody te zostały nabyte dla potrzeb robót prowadzonych w Niemczech, zaś sposób ich nabycia, ujęcie w ewidencji środków trwałych Spółki "K." a wreszcie rejestracja na terenie Niemiec miała służyć postępowaniu między Spółką "K." a niemieckimi organami podatkowymi. Do czasu uregulowania przez skarżącą Spółkę stanu prawnego samochodów, na terenie kraju muszą być one traktowane jako obce środki trwałe w posiadaniu skarżącej.
Istnieje oczywiście możliwość zaliczenia w koszty wydatków poczynionych na samochody osobowe nie stanowiące składników majątkowych podatnika, lecz po dopełnieniu obowiązków wynikających z powołanego przepisu art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jest jednak w sprawie niesporne, że strona skarżąca, nie widząc potrzeby dostosowania działań do wymogów tego przepisu, nie prowadziła ewidencji przebiegu pojazdów. Zatem i na tej podstawie prawnej skarżąca Spółka nie może domagać się uznania wydatków na przedmiotowe samochody za koszty uzyskania przychodów.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę Spółki "C." za bezzasadną co musiało skutkować jej oddaleniem po myśli przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.