Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]. A. M. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...]z dnia [...]. wystawionego przez Wójta Gminy M., podnosząc, że nie otrzymał decyzji wymiarowych ustalających jego zobowiązanie podatkowe, stanowiących podstawę przedmiotowego tytułu wykonawczego oraz, że postępowanie podatkowe objęte tytułem wykonawczym jest w toku.
Wezwany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wierzyciel – Wójt Gminy M. do wypowiedzi co do zasadności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, postanowieniem z dnia [...]. wniósł o oddalenie zarzutu, wyjaśniając, że decyzje wymiarowe zostały stronie doręczone zgodnie z przepisem art. 148 Ordynacji podatkowej, do jego miejsca pracy - biura Zakładu Produkcyjnego firmy A spółka z o. o., w którym strona była dyrektorem. Potwierdzenie odbioru decyzji zostało podpisane przez referenta ds. organizacji biura J. S. Doręczeni było skuteczne, o czym świadczy także fakt, że w dniu [...]strona zwróciła się o umorzenie podatku za okres od [...] do [...].
Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia, podnosząc, że doręczenie nieupoważnionej osobie w miejscu pracy strony nie może być uznane za skuteczne. Ponownie zaprzeczyła, aby otrzymała decyzje, wyjaśniając, że w dniu doręczenia decyzji w jej miejscu pracy, była w celach handlowych poza siedzibą firmy.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 1 i 2, art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 18, art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) i art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] Nr [...]oddalające zarzut A. M. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Wskazał organ na przepisy art. 33 pkt 1 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, jako mające zastosowanie w sprawie. Nie zgodził się z zarzutem nieskutecznego doręczenia stronie decyzji wymiarowych, wskazując na przepis art. 148 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej i wyjaśniając, że doręczenie osobie fizycznej decyzji w jej miejscu pracy do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji stanowi skuteczne doręczenie.
Powołał się organ na notatkę służbową pracowników wierzyciela sporządzoną na okoliczność doręczenia decyzji, z której wynika, że osoba, która odebrała decyzje to sekretarka strony jako dyrektora firmy, która zobowiązała się do przekazania decyzji stronie. Podniósł organ, że strona w dniu [...] zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowej objętej doręczonymi decyzjami, organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku i SKO decyzją z dnia [...]Nr [...]uchyliło decyzję Wójta Gminy do ponownego rozpatrzenia.
W skarze od powyższego postanowienia skarżący A. M. zarzucił naruszenie art. 7, art. 19, art. 44 § 1, art. 73 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 145 i art. 148 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy, bezzasadne przyjęcie, że w dniu [...] nastąpiło doręczenie stronie decyzji wymiarowych dokonujących wymiaru podatku za lata 1996 – 2001, przerzucenie ciężaru dowodu na stronę, naruszenie właściwości rzeczowej Wójta Gminy, ograniczenie stronie prawa do przeglądania akt oraz czynnego udziału w postępowaniu i wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. Podtrzymał skarżący stanowisko, że decyzji wymiarowych nie otrzymał, a doręczenie ich J. S. nie może skutkować żadnymi konsekwencjami dla strony. Z treści art. 148 § 1 Ordynacji wynika, że pismo doręcza się stronie. Zarzucił, że nie upoważniał pracownika – J. S. do odbioru osobistej korespondencji pracowników firmy, że organ zastosował przepis art. 148 § 2 Ordynacji w brzmieniu nieobowiązującym w dniu doręczenia.
Nieuprawnione jest kwestionowanie przez organ II instancji wyroku NSA, który strona powołała. Podkreślił, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych nie świadczy o doręczeniu stronie decyzji podatkowych, o których istnieniu skarżący dowiedział się od v-ce prezesa zarządu spółki A, który chciał uregulować sprawy podatkowe związane z nieruchomością, w której Spółka prowadziła działalność gospodarczą. Podniósł skarżący, że o obowiązku opłacania podatku rolnego i podatku od nieruchomości dowiedział się w dniu [...] od urzędników Gminy, w trakcie przeprowadzanej przez nich kontroli, bowiem pozostawał w przeświadczeniu, że nie obciąża go ten obowiązek, gdyż prawo podatkowe w kwestii tych podatków jest dla niego niejasne. Zarzucił skarżący, że Wójt Gminy nie jest organem egzekucyjnym, a zatem nie miał prawa rozpoznawać zarzutu na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepis art. 19 § 8 ustawy wskazuje, że takim organem może być przede wszystkim naczelnik urzędu skarbowego. Zarzucił, że zapoznając się z aktami nie stwierdził istnienia w nich notatki pracowników wierzyciela na temat doręczenia referentowi ds. organizacji biura decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i jego argumentację. Ustosunkował się organ kolejno do podnoszonych przez skarżącego zarzutów w skardze, zaprzeczając ich zasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Po myśli przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przeprowadzając w tym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący pismem z dnia [...] wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nieistnienia obowiązku w związku z niedoręczeniem mu decyzji wymiarowych w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego [...].
Zgodnie z treścią przepisu art. 34 § 1 tejże ustawy "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 -5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca".
W związku z treścią przytoczonego przepisu, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela, którym w sprawie jest Wójt Gminy M., o wyrażenie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
Wójt Gminy stanowisko swoje wyraził w postanowieniu z dnia [...]Nr [...], oddalając wniesiony zarzut i wskazując, że po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w dniu [...]r. w związku z niezgłoszeniem przez stronę dzierżawionych budynków i gruntów do opodatkowania, wydano decyzje wymiarowe w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za lata 1996 – 2001, które doręczono stronie w drodze doręczenia z art. 148 Ordynacji podatkowej.
W wyniku odwołania skarżącego postanowienie Wójta zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Zarzut nieistnienia obowiązku wywodzi skarżący z faktu nieotrzymania decyzji wymiarowych w przedmiocie zobowiązania podatkowego za lata 1996 – 2001. Niewątpliwie, niedoręczenie skarżącemu decyzji wymiarowych w podatku rolnym i od nieruchomości powodowałoby brak istnienia obowiązku po stronie skarżącego w tym przedmiocie.
Jednakże, zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego, przedmiotowe decyzje zostały skarżącemu doręczone do rąk referenta ds. organizacji biura w Zakładzie Produkcyjnym w W., którego dyrektorem był skarżący.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, zasady doręczeń decyzji podatkowych unormowane zostały w Ordynacji podatkowej. Wskazał organ na przepis art. 148 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w trybie którego dokonano doręczenia przedmiotowych decyzji.
Przepis art. 148 Ordynacji podatkowej, wg stanu na dzień doręczenia decyzji pracownicy biura Zakładu, w którym dyrektorem był skarżący, brzmiał:
"§ 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
§ 2. Pisma mogą być również doręczane:
- 1) w siedzibie organu podatkowego,
- 2) w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji".
Doręczanie pism unormowane w art. 148 Ordynacji podatkowej należy do kategorii doręczeń właściwych, gdyż dokonuje się go bezpośrednio w stosunku do adresata pisma, nie korzystając z niczyjego pośrednictwa. Takie doręczenie ma podstawowe znaczenie, bowiem stwarza stan pewności co do tego, że pismo dotarło do adresata w określonej dacie – jest to niespornym faktem procesowym (Komentarz 2005 Ordynacja podatkowa, B. Adamiak i inni, Unimex, Wrocław, str. 606 i n.). W § 1 tego przepisu wymienia się jako podstawowe dwa miejsca doręczenia pism – miejsce zamieszkania albo miejsce pracy, natomiast w § 2 wskazuje się jako dodatkowe miejsce doręczenia, siedzibę organu podatkowego oraz doręczenie pośrednie – w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji.
Uregulowania zawarte w art. 148 Ordynacji winny być stosowane w kolejności jego §§, ze wskazaniem w aktach sprawy na przyczyny uzasadniające zastosowanie bardziej uciążliwego doręczenia właściwego, a w szczególności zastosowania doręczenia pośredniego (art. 148 § 2 pkt 2) osłabiającego pewność co do daty dotarcia pisma do rąk adresata.
Jak wynika z akt administracyjnym, stanowisk organów I i II instancji, decyzje wymiarowe w zakresie zobowiązania podatkowego za lata 1996 – 2001 zostały skarżącemu doręczone w jego miejscu pracy, w Zakładzie Produkcyjnym, którego był dyrektorem, do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji – referenta ds. organizacji biura, pełniącej funkcję sekretarki, a więc w trybie przewidzianym w art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ten sposób doręczenia, wg wyjaśnienia doręczających decyzje pracowników organu podatkowego, organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku wybrał ze względu na trudności związane z doręczaniem pism skarżącemu w jego miejscu zamieszkania.
Nie sposób przyjąć, że osoba upoważniona do odbioru korespondencji, sekretarka skarżącego nie przekazała mu przedmiotowych decyzji, po ich odbiorze w dniu [...], nie podlega to zresztą badaniu w toku kontroli postanowienia organu I instancji wyrażającego stanowisko w przedmiocie zarzutów.
Wskazać należy, na co zwrócił uwagę organ II instancji, że z wniosku skarżącego prowadzone było postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, w którym, od niekorzystnej dla niego decyzji skarżący odwołał się, a organ odwoławczy decyzję organu I instancji uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W żadnym z tych postępowań skarżący nie podnosił zarzutu, że nie zostały mu doręczone decyzje wymiarowe.
Z tego też względu podzielić należy stanowisko organów, iż zastosowany tryb doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowych był prawidłowy i skuteczny.
Zauważyć należy, że skarżący myli kwestie postępowania w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, od kwestii rozpoznania przez organ egzekucyjny zasadności zarzutu na postępowanie egzekucyjne.
Rozpoznanie zgłoszonego zarzutu przez organ egzekucyjny wymaga w pierwszej kolejności przeprowadzenia postępowania, którego celem jest uzyskanie od wierzyciela stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 1 ustawy) i dopiero wyczerpanie tej drogi pozwala organowi egzekucyjnemu na rozpoznanie zarzutu strony pod kątem jego zasadności. Z tego względu zarzut braku właściwości po stronie Wójta Gminy do wyrażenia stanowiska w przedmiocie zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne jest nieuzasadniony.
Nie podzielił Sąd także podnoszonych przez skarżącego w skardze pozostałych zarzutów, odnośnie naruszenia szeregu przepisów Ordynacji podatkowej i kodeksu postępowania administracyjnego, wskazujących na zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodu, ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Przypomnieć należy, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy egzekucyjnej stanowią inaczej (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym).
Zdaniem Sądu, organ poczynił ustalenia w ramach wymagań określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a zgromadzony materiał należycie rozważył, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.