Uzasadnienie
Po doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi w dacie 8 lutego 2016 r., skarżący w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł pismo, które zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania na skutek niezłożenia go na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni od daty przesłania stronie formularza przez Sąd. Termin na złożenie poprawionego pod względem formalnym wniosku upływał 29 lutego 2016 r.
Przesyłką nadaną 25 marca 2016 r. skarżący nadesłał uzupełniony i podpisany formularz wniosku. Pismo to zostało zakwalifikowane jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia stwierdził, że postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne z uwagi na prawomocne zakończenie sprawy postanowieniem o odrzuceniu skargi.
Na to orzeczenie skarżący wniósł sprzeciw kwestionując stanowisko referendarza sądowego. Zaznaczył, że pomoc prawna przysługuje mu jako inwalidzie wojennemu. Ponadto pomoc prawna spowoduje terminowe załatwianie spraw sądowych – wymaga tego też jego stan zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Rozpoznając sprzeciw skarżącego należy wskazać na treść art. 243 p.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z kolei zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl].
Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "stało się" sugeruje, że zbędność rozpoznania wniosku w sprawie prawa pomocy musi zaistnieć w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest możliwe przed lub w toku postępowania. Wniosek złożony po jego zakończeniu jest bezskuteczny i w rezultacie procedowanie w sprawie wniosku o prawo pomocy, po prawomocnym zakończeniu postępowania staje się zbędne. W związku z tym Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że jakkolwiek skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a więc jeszcze w toku postępowania sądowego, to wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego. Nadesłanie w dacie 25 marca 2016 r. uzupełnionego formularza wniosku, po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego, skutkowało przyjęciem, że jest to nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w podanej wyżej dacie.
Ponieważ wniosek ten został złożony po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 25 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi czyli już po zakończonym postępowaniu sądowym, a nie w jego toku procedowanie w kwestii prawa pomocy staje się zbyteczne. To z kolei uzasadniało umorzenie wywołanego nim postępowania w oparciu o regulacje art. 249a p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 249a w zw. z 260 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.