Uzasadnienie
W stanie faktycznym sprawy:
D. Urząd Skarbowy we W. w dniu [...].07.2011 r. odnotował wpływ pisma procesowego pełnomocnika Spółki z o. o. A (dalej: Spółka, skarżąca) dor. pod. K. M., wraz z którym złożył pełnomocnictwa procesowe do reprezentowania Spółki w sprawie podatku od towarów i usług za 2006 rok i w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 rok. W treści ww. pisma pełnomocnik wskazał, iż w związku z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, spodziewa się wszczęcia postępowania podatkowego wobec Spółki. Mając powyższe na uwadze, składa przedmiotowe pełnomocnictwa, by wszczęcie postępowania nastąpiło za pośrednictwem pełnomocnika.
Pismem z dnia 02.08.2011 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. zwrócił pełnomocnikowi pismo z dnia 11.07.2011 r. wraz z załączonymi do niego pełnomocnictwami, wskazując, iż nie prowadzi wobec Spółki postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 rok. Jednocześnie oznajmił, iż wobec Spółki prowadzi postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r., w toku którego pełnomocnictwo o tożsamej treści zostało już złożone.
Po doręczeniu pełnomocnikowi Spółki powyższego pisma (04.08.2011 r.), Spółka pismem wniesionym w dniu 16.08.2011 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Czynność ta, w ocenie Spółki, nie miała bowiem oparcia w przepisach prawa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Naczelnik D. Urzędu Skarbowego stwierdził, iż w przedmiotowym przypadku nie doszło do naruszenia prawa. Podkreślił, iż złożenie pełnomocnictwa przed wszczęciem postępowania nie wypełnia warunku określonego w art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w skrócie: "Op", zgodnie z którym pełnomocnictwo składa się do akt sprawy. Akta sprawy w postępowaniu podatkowym zakłada się bowiem od chwili wszczęcia postępowania, a nie przed jego wszczęciem.
W dniu 22.09.2011 r. Spółka, reprezentowana przez ww. pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu czynność Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. polegającą na zwrocie – odesłaniu pocztą - pisma wraz z pełnomocnictwami procesowymi. Skarżąca podniosła, iż zaskarżona czynność była bezprawna, która naruszyła prawo strony do występowania w postępowaniu podatkowym za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Takie działanie, zdaniem skarżącej, stanowi obrazę art. 120 Op oraz zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Według skarżącej organ naruszył również zasadę zaufania obywateli do organu, o jakiej mowa w art. 121 § 1 Op. Została bowiem poinformowana, że zostanie wszczęte postępowania podatkowe, co ma odzwierciedlenie w zawiadomieniu z dnia 25.07.2011 r. przez wskazanie przez organ, że "wobec wniesienia przez Spółkę nowych dowodów do sprawy, ustalenia zawarte w protokole kontroli pozostają bez zmian.
Równocześnie kotrolujący informują, że złożone przez Spółkę wnioski dowodowe zostaną rozpatrzone w postępowaniu podatkowym". Na poparcie swojego stanowiska, skarżąca przywołała wyrok WSA Warszawie z dnia 28.04.2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1657/10. Skarżąca podniosła również, że zaskarżona czynność ma charakter ściśle zindywidualizowany i dotyczy bezpośrednio prawa strony określonego w art. 136 Op w świetle art. 137 § 3 Op, wobec czego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z powyższych względów, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności owej czynności.
W odpowiedzi na skargę, Naczelnik D. Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem okazała się niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: "ppsa", sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Natomiast w świetle art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Mając na uwadze brzmienie powołanych regulacji prawnych, Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym sprawy, czynność zwrotu pisma nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nie sposób bowiem przyjąć, iż stanowi ona wyraz czynności podlegającej z mocy art. 3 § 2 pkt 4) ppsa zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, iż w świetle art. 3 § 2 pkt 4) ppsa wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
Powyższe implikuje zatem istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z dnia 16.09.2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zaskarżona czynność nie rozstrzyga o uprawnieniu czy obowiązku, nie kształtuje żadnego stosunku materialnoprawnego i wbrew twierdzeniu skarżącej nie wpływa na jej sytuację prawną. Należy bowiem zauważyć, iż pismo wraz z pełnomocnictwami, które następnie zostało przez organ zwrócone, nie zostało złożone do sprawy, w której Spółka była stroną. Miało ono ogólny charakter, niejako "przedprocesowy". W treści pisma, pełnomocnik wskazał bowiem na możliwość wszczęcia postępowania podatkowego, przy czym jego wolą było, by postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi. Tymczasem, jak słusznie zauważył Naczelnik D. Urzędu Skarbowego, z treści art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej wynika jednoznaczny obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy. Oznacza to, że osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis.
W wyroku z dnia 24.10.2007 r. sygn. akt II FSK 1217/06 (LEX nr 341989) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że skoro przepis ten mówi o aktach, niewątpliwie chodzi o akta postępowania podatkowego, które zakłada się od chwili wszczęcia tego postępowania, a nie przed jego wszczęciem. Przecież postępowanie nie może toczyć się przed jego wszczęciem, a to oznacza też, że nie może być wówczas akt sprawy, do których pełnomocnik mógłby złożyć pełnomocnictwo, w tym także jego uwierzytelniony odpis. Taki pogląd potwierdza również powołany w skardze wyrok WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1657/10, w którym Sąd stwierdził, iż podziela przytoczone przez organ odwoławczy poglądy sądów administracyjnych dotyczące konieczności przedłożenia pełnomocnictwa do akt każdej konkretnej sprawy, co możliwe jest po wszczęciu postępowania. Oznacza to, że Naczelnik D. Urzędu Skarbowego nie mógł zatrzymać rzeczonego pisma wraz z pełnomocnictwem i oczekiwać, aż ewentualnie zostaną założone podatkowe akta sprawy.
Dokonał zatem jego zwrotu pełnomocnikowi skarżącej, informując jednocześnie z jakiej przyczyny tę czynność wykonał. W ocenie Sądu, w przypadku takiej czynności, która niewątpliwie nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, uznać należy, iż ma ona charakter wyjaśniający, czy też informujący. Tym samym, nie stanowi ona czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) ppsa. Do istoty czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu ww. przepisu, należy bowiem, jak już wyżej wskazano, to że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną określonego podmiotu prawa bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają, bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością.
Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.