Uzasadnienie
W sprawie wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję J. S., reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania argumentowała, że w związku ze stanem zdrowia wydatki na lekarstwa pochłaniają znaczną część jej renty, żyje bardzo skromnie i stać ją tylko na podstawowe artykuły niezbędne do życia. W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżąca wskazała, że przysługuje jej prawo własności mieszkania o powierzchni 48 m² oraz domu, mieszka sama, natomiast jej renta rodzinna wynosi 1.954 zł (brutto).
W załączeniu do rozpoznawanego wniosku oraz w odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca przesłała dokumenty, z których wynikają okoliczności oświadczone przez skarżącą, oraz że jej dochodem w roku 2013 była renta w łącznej kwocie 22.938,80 zł (brutto), miesięczne wydatki na utrzymanie jej gospodarstwa wynoszą 883,53 zł, w tym na lekarstwa – 294,41 zł, we wskazanym we wniosku domu mieszka wraz z rodziną jej syn, z którego pomocy korzysta w celu opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Oświadczyła nadto strona, że korzysta z pomocy dzieci.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą, natomiast zwolnienie od ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo, do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia).
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała w sprawie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodów skarżącej w skali miesiąca oraz w skali roku (2013) i, z drugiej strony, kwota jej miesięcznych wydatków na własne utrzymanie, w tym koszty leczenia, wymagająca wsparcia materialnego ze strony dzieci.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.