Uzasadnienie
A. Z. (dalej jako wnioskodawczyni) wystąpiła z wnioskiem z dnia 26 września 2013 r. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na dzień wydania niniejszego orzeczenia skarżąca zainicjowała cztery postępowania w których łączny wpis od skarg wynosi 475 zł.
Wnioskodawczyni podała, że nie jest wstanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny z uwagi na to, że jest samotną matką wychowująca dwie małoletnie córki. Jej miesięczne zarobki nie pozwalają na pokrycie wysokich miesięcznych kosztów: utrzymanie trzech osób, czynsz i opłaty za mieszkanie oraz media a także utrzymanie samochodu niezbędnego, by dojeżdżać do pracy. Podniosła, że zaciągnęła kredyt hipoteczny na okres trzydziestu lat. Początek roku szkolnego jest zaś zawsze trudnym momentem dla budżetu rodziny z uwagi na konieczność zakupu wyprawki szkolnej, podręczników czy biletów komunikacji miejskiej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała ponadto, że posada mieszkanie o powierzchni [...] m 2, samochód wart około 17.000 zł oraz kredyt na zakup mieszkania na trzydzieści lat w kwocie 130.000 zł. Nie posada żadnych oszczędności a jej miesięczny dochód brutto wynosi 5.181 zł. Córki otrzymują alimenty w kwocie 350 zł każda.
W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wnioskodawczyni nadesłała zaświadczenie o zarobkach, zestawienie miesięcznych kosztów, kopie wyroku o orzeczeniu rozwodu i wysokości alimentów na rzecz córek a także historię dwóch rachunków bankowych i karty kredytowej.
Zgodnie z tymi dokumentami stałe miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą 4.380, w tym rata kredytu 490 zł miesięcznie.
Z historii rachunków bankowych wynika, że poza bieżącymi wydatkami na paliwo, utrzymaniem mieszkania i rodziny wnioskodawczyni otrzymała w okresie od lipca do września dodatkowe przychody z tytułu zleceń od innych podmiotów niż pracodawca, w łącznej kwocie 2.626 zł oraz zwrot nadpłaty w podatku dochodowym w wysokości 2.661 zł. Wreszcie wnioskodawczyni co miesiąc otrzymuje alimenty na rzecz córek w wysokości około 700 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.
W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia podniosła ona argumenty dotyczące wysokości kosztów życia w Polsce a zwłaszcza związanych z utrzymania dwóch córek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd.
Następnie wymaga wskazania, że podstawą żądania przez wnioskodawczynię prawa pomocy jest art. 245 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym może być ono przyznane w zakresie częściowym i całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, w takim bowiem zakresie występuje o nie wnioskodawczyni, obejmuje między innymi zwolnienie od kosztów sądowych lub ich części (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna może je otrzymać, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia złej sytuacji finansowej spoczywa na osobie fizycznej, ubiegającej się o prawo pomocy a nie sądu orzekającego w sprawie. Tym samym brak dowodów na poparcie wniosku tej osoby będzie równoznaczny z odmową przyznania tego prawa.
Odnosząc powyższe uwagi do żądania wnioskodawczyni konieczne jest wskazanie, że przedstawiła ona w sposób pełny sytuację finansową swojej rodziny.
Z opisu tego wynika jednak, że wnioskodawczyni nie znajduje się w na tyle złej sytuacji ekonomicznej aby nie była wstanie pozyskać środków na opłacenie łącznego wpisu, w czterech toczących się przed tutejszym Sądem sprawach.
Przede wszystkim uzyskuje ona stosunkowo wysokie dochody, zarówno ze stosunku pracy jak i dodatkowych zleceń na rzecz podmiotów trzecich. Należy przy tym wskazać, że wspomniane dodatkowe prace, nie mają charakteru jednorazowego albowiem wnioskodawczyni nigdzie nie podniosła, aby możliwość podjęcia przez nią dodatkowego zatrudnienia miała wyłącznie charakter epizodyczny.
Łączna średnia wysokość dochodów wnioskodawczyni w okresie od lipca do września 2013 r. osiągnęła około 4.556 zł (co obliczono następująco: uśredniono kwotę dochodów uzyskanych ze świadczenia usług przez okres trzech miesięcy a następnie dodano wysokość miesięcznego wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy). Kwota ta przekracza znacząco średnie wynagrodzenie brutto w kraju – 3897,88 zł (za http://www.stat.gov.pl/gus/5840_1786_PLK_HTML.htm) i nie uwzględnia otrzymywanych przez córki wnioskodawczyni alimentów.
Mając ponadto na uwadze fakt, że łącznie wpisy od skarg wnioskodawczyni stanowią około 10 % jej średnich dochodów netto, Sąd doszedł do przekonania, że będzie ona wstanie uiścić tę kwotę. Tym bardziej, że analiza przepływów środków pieniężnych na rachunkach bankowych wnioskodawczyni, za okres od lipca do września 2013 r., wskazuje, że w żadnym z tych miesięcy stan jej konta nie spadł poniżej 953,10 zł
Wreszcie wnioskodawczyni nie podała, aby nie miała możliwości pożyczyć wymaganą kwotę, choćby od członków swojej rodziny.
Wobec powyższego, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.