Uzasadnienie
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że ma 21 lat, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z rodzicami i siostrą w wieku 24 lat. Skarżący podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców i nie stać go na uiszczenie opłaty związanej z kosztami sądowymi. Rodzice utrzymują się z prac dorywczych i nie jest w stanie określić ich dochodu, zaś siostra otrzymuje z tytułu umowy zlecenie kwotę około 400 zł. W stosunku do firmy ojca prowadzone jest postępowanie upadłościowe, a wartość wierzytelności jest większa niż wartość majątku. Wszelkie zarobione pieniądze służą pokryciu kosztów związanych z postępowaniem prowadzonym przez syndyka. Siostra studiuje i zarobione pieniądze przeznacza na studia. Oświadczył, że mieszkanie o powierzchni 70 m2 jest obciążone hipoteką, natomiast nieruchomość gruntowa o powierzchni 800 m2 wraz z budynkami stanowi współwłasność R. N. i objęta jest postępowaniem upadłościowym. Podał, że nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2007 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tj. a) odpisu zeznań podatkowych jego i rodziców za [...] r., b) informacji o wysokość jego dochodów z tytułu prac dorywczych, c) dowodów potwierdzających zajęcie jego majątku przez komornika (syndyka), d) szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego rodziców (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki i inne), e) szczegółowych informacji o posiadanych środkach transportu, f) informacji o korzystaniu z pomocy społecznej i innych form wsparcia państwowego.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...], w którym ponownie wskazał, że w stosunku do firmy ojca działającej w formie spółki cywilnej prowadzone jest postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację jego majątku, co potwierdził postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...], sygn. akt [...]. Ponadto wskazał, że likwidacja majątku ojca oznacza likwidację majątku jego rodziny, co spowoduje, że zostaną pozbawieni mieszkania. Podał, że chcąc poprawić sytuację rodziny pracował za granicą, a uzyskane środki finansowe przeznaczył na własne koszty utrzymania. Dodatkowo podniósł argumenty dotyczące problemów z nauką. Wyjaśnił, że nie jest w stanie przedłożyć dokumentów dotyczących rodziców, w tym PIT za [...] r., gdyż rodziców nie ma obecnie w kraju.
Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie udokumentował ani też nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Skarżący bowiem nie wykonał zarządzenia z dnia 11 grudnia 2007 r., gdyż nie nadesłał wszystkich wymienionych w nim dokumentów źródłowych dotyczących wysokości osiąganych dochodów z tytułu prac dorywczych, w tym dochodów rodziców, wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny, informacji o posiadanych środkach transportu, wyciągu z kont i lokat bankowych, informacji o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej.
Skarżący zatem uchyla się od wykonania tego zarządzenia. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody i wydatki wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę jaka jest obecnie sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny i czy jest w stanie ponieść koszty sądowe. Podkreślić trzeba, iż na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji nadesłane postanowienie Sądu z dnia [...], ogłaszające upadłość firmy ojca skarżącego pozostaje bez wpływu na ocenę, iż skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób jaka jest obecnie sytuacja materialna jego i rodziny.
Wybiórcze zaś wykonanie zarządzenia wzywającego do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej strony i jej rodziny, nie pozwalające na ustalenie, jaka jest jej rzeczywista sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.