Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Przesyłka zawierająca odpis powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia zażalenia została dwukrotnie awizowana w dniach 29 grudnia 2015 r. oraz 7 stycznia 2016 r. (o dacie drugiego awiza Sąd uzyskał informację z pisma operatora pocztowego z dnia 25 lutego 2016 r.) a następnie wydana pełnomocnikowi pocztowemu w dniu 14 stycznia 2016 r.
W dniu 21 stycznia 2016 r. (data nadania) skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tutejszego Sądu.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że nie można jej przypisać winy za niewłaściwą organizację pracy w placówce pocztowej, która wydała skarżącej przesyłkę z jednodniowym terminem opóźnienia i od którego to dnia strona skarżąca liczyła termin do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 tekst jedn., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd.
Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy zainteresowani nie byli w stanie pokonać przeszkody (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt I OZ 776/11, LEX nr 965949).
W przedmiotowej sprawie, jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała na nieprawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej odpis postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a polegające na jej wydaniu po upływie 14 dniowego terminu przechowywania przesyłki przez operatora pocztowego.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została dokonana czynność procesowa w postaci złożenia zażalenia z dnia 20 stycznia 2016 r. na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. Sąd stwierdził, że skarżąca tym samym uczyniła zadość wymogowi z art. 87 § 4 p.p.s.a. – tj. wraz z wniesieniem wniosku, dokonała czynności o przywrócenie terminu której wnosi.
W ocenie Sądu, skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 7 grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.
W przepisie art. 73 p.p.s.a. ustanowiony został tryb doręczenia awizowanego znajdujący zastosowanie w sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma bezpośrednio do rąk adresata (ewentualnie jego przedstawiciela lub pełnomocnika), bądź w razie niemożności doręczenia przesyłki w sposób zastępczy, zgodnie z art. 72 p.p.s.a. Kluczowe znaczenie dla skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. ma pozostawienie adresatowi zawiadomienia o nadejściu i przesyłki wraz z informacją o możliwości jego odebrania w oznaczonym terminie. Operator pocztowy ma obowiązek dwukrotnego zawiadomienia o nadejściu przesyłki, pierwszy raz przy pierwszej próbie doręczenia, drugi po upływie 7 dni od dnia pozostawienia wcześniejszego zawiadomienia. Łączny termin do odbioru przesyłki, liczony od pozostawienia pierwszego zawiadomienia wynosi 14 dni. W tym terminie przesyłka powinna pozostawać w placówce pocztowej, co wynika z art. 73 § 1 p.p.s.a., i w tym terminie przesyłka może być także wydana odbiorcy.
Stanowi o tym wprost § 37 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2012, poz. 545) – zwanego dalej Rozporządzeniem, zgodnie z którym przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że operator pocztowy dopuścił się w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości, naruszając przepis art. 73 p.p.s.a. oraz wskazywany przepis Rozporządzenia poprzez przechowanie przesyłki przez okres dłuższy niż czternaście dni licząc od pierwszego zawiadomienia i wydanie jej adresatowi po upływie wskazywanego w przepisach terminu.
W świetle powyższego, zgodzić należy się ze skarżąca, że odbierając przesyłkę w dniu 14 stycznia 2016 r., a zatem po upływie 14 dni licząc od dnia pierwszego awizowania przesyłki, mogła być przekonana, że termin do uiszczenia wpisu sądowego należy liczyć od tego momentu.
W ocenie Sądu bezzasadne wydłużenie przez operatora pocztowego terminu do odbioru przesyłki, poprzez pozostawienie jej w placówce pocztowej przez okres przekraczający 14 dni licząc od daty pierwszego zawiadomienia oraz wydanie przesyłki adresatowi pomimo upływu tego 14 dniowego terminu, nie może powodować negatywnych skutków dla strony i uzasadnia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Strona skarżąca nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowego działania operatora pocztowego doręczającego przesyłki.
W powyższym zakresie Sąd podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. I FSK 132/12 oraz z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1407/12, które co prawda zapadły na gruncie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże z uwagi na podobne brzmienie przepisów o doręczeniach i przywróceniu terminu na gruncie p.p.s.a., zachowują aktualność w niniejszej sprawie.
Należy jednocześnie podkreślić, że strona dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu wiązać bowiem należy z dniem 19 kwietnia 2016 r., kiedy skarżąca odebrała przesyłkę zawierającą postanowienie Sądu z dnia 21 marca 2016 r. i dowiedziała się, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności przyjąć należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. tzn. strona w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi wystąpiła z wnioskiem o jego przywrócenie, uprawdopodobniając przy tym okoliczności wskazujące na brak winy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji