Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania A sp. z o.o. z/s w N. (obecnie w upadłości układowej) prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zażalenie strony na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt II FZ 369/14).
Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. (nieprawomocne) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z powodu nieopłacenia skargi.
Na etapie skargi kasacyjnej od tego postanowienia, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, przedstawiła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) o ogłoszeniu wobec spółki upadłości z możliwością zawarcia układu.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) spółka ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając w nim argumenty podobne do tych jakie zawarła w poprzednim wniosku.
Zgodnie z zawartym we wniosku oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000,00 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok obrotowy) wyceniono na kwotę 4.657.599,66 zł, a wysokość straty (według bilansu za ostatni rok obrotowy) wyniosła (-) 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do kwoty 6. 626.868,86 zł (poprzednio do kwoty 6.537.866,11 zł).
Z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w latach 2012 i 2013 r. skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie odpowiednio 888.485,30 zł i 112.487,38 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 148.551.284,25 zł i 93.956.187,69 zł), natomiast w maju, czerwcu i lipcu 2014 r. spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 3.025.122 zł, 2.381.405 zł i 2.516.258 zł.
Postanowieniem z dnia 15 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprzeciwie strona polemizowała z orzeczeniem referendarza, zarzucając błędną ocenę skutków ogłoszenia wobec spółki upadłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 września 2014 r. zostało wydane w następstwie – złożonego na etapie skargi kasacyjnej – wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Należy podkreślić, że w/w wniosek jest już drugim wnioskiem z zakresu prawa pomocy, jaki strona złożyła w sprawie. Okoliczność ta skutkowała tym, że zadanie Sądu na obecnym etapie nie sprowadzało się już do oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (jak to miało miejsce w przypadku pierwszego wniosku strony), lecz do zbadania, czy w sprawie wystąpiły nowe okoliczności (faktyczne lub prawne), które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska Sądu, wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z dnia 13 stycznia 2014 r.
Podstawę prawną do ewentualnej zmiany zakresu zwolnienia w porównaniu z zakresem ochrony wynikającym z prawomocnego postanowienia z dnia 13 stycznia 2014 r. stanowi art. 165 p.p.s.a., w myśl którego postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wyrażone stanowisko Sądu jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Zadanie sądu sprowadza się w tym przypadku do porównania sytuacji wnioskującego przedstawionej w dwóch odrębnych wnioskach, a następnie oceny, czy zaistniała istotna zmiana okoliczności. W przypadku wystąpienia przesłanki "zmiany okoliczności" sąd decyduje, czy powołane okoliczności mogą stanowić uzasadnienie zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.07.2012 r., sygn. akt II FZ 485/12, LEX nr 1333340).
Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa pomocy. O zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może w szczególności przesądzać zarówno zwiększenie kwoty zabezpieczenia na rachunkach bankowych spółki (z kwoty 6.537.866,11 zł do kwoty 6.626.868,86 zł), jak i fakt ogłoszenia upadłości układowej wobec spółki.
Odnośnie do samego zabezpieczenia rachunków bankowych należy podkreślić, że kwestia wpływu zablokowania rachunków bankowych na majątkową sytuację spółki była w sprawie już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt II FZ 369/14), oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2014 r. W ocenie Sądu orzekającego, także zwiększenie kwoty tego zabezpieczenia nie wpływa w sposób istotny na finansową kondycję spółki. Przy tej okazji wymaga również podkreślenia za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego, gdyż tego typu blokada do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku przez spółkę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 106/14).
Odnosząc się do akcentowanej (na etapie drugiego wniosku) okoliczności jaką jest ogłoszenie w stosunku do wnioskodawcy upadłości układowej należy podnieść, że ogłoszenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, albowiem, w przeciwieństwie do upadłości likwidacyjnej, w przypadku upadłości układowej spółka nie traci bytu prawnego, może dalej prowadzić działalność gospodarczą, a samo postępowanie układowe ma charakter pojednawczy i ma celu ustalenie zasad spłaty zaległych zobowiązań (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 811/14, LEX nr 1481695).
Wskazując na powyższe wymaga odnotowania, że pomimo ogłoszenia upadłości układowej spółka prowadzi działalność gospodarczą, relatywnie znacznych rozmiarów, o czym świadczą deklaracje VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2014 r.
W nawiązaniu do podnoszonych we wniosku argumentów co do konsekwencji niekorzystnej dla spółki nowelizacji ustawy o grach hazardowych należy nadmienić, że tego rodzaju argumentację spółka podnosiła już przy okazji pierwszego wniosku, a ich zasadność była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w powoływanym już postanowieniu z dnia 13 stycznia 2014 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.