Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. S. (dalej Strona, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej jako: DIAS, Organ II instancji) z [...] 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej jako: Organ, NUS) z [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...]. Z akt sprawy wynika, że Organ będący wierzycielem prowadzi postępowanie egzekucyjne m.in. w oparciu o wymieniony tytuł wykonawczy. Strona pismem z 13 maja 2019 r. na podstawie art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a., złożyła zarzut przedawnienia na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu wykonawczego o nr [...] z 24.04.2019 (dotyczący podatku dochodowego w wysokości 19% z pozarolniczej dział gospodarczej (PIT-36L 01.01.-31.12.2013)) i obejmujący należność główną plus odsetki na dzień 24.04.2019 r. (wystawienia tytułu).
Strona uznała, że obowiązek przedawnia się w momencie upływu terminu wpłaty zaliczki za poszczególne miesiące roku 2013 i okres przedawnienia upłynął z końcem 2018 r. Wniosła o wstrzymanie egzekucji i zwolnienie zajęcia rachunku w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, ponieważ blokada uniemożliwia jakiekolwiek działanie. Strona nadto wskazała, że powzięła wiedzę o odebraniu tytułu wykonawczego w dacie uniemożliwiającej terminowe wniesienie zarzutu, albowiem list odebrała teściowa. Podatnika nie było w miejscu zamieszkania, a teściowa nie poinformowała niezwłocznie o odebraniu listu. W aktach znajduje się kopia rozstrzygnięcia DIAS [...] 2019 r. nr [...], którym zostało uchylone postanowienie NUS z dnia 24.04.2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie złożonego zarzutu, w związku z uchybieniem terminu do jego wniesienia. DIAS przyjął, że przy doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego wystąpiły błędy potwierdzone w postępowaniu reklamacyjnym przez operatora.
Z powodu owych błędów nie można było uznać, że do doręczenia doszło we wskazanym na potwierdzeniu odbioru terminie, a tym samym nie można stwierdzić, że wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nastąpiło z przekroczeniem 7 dniowego terminu do dokonania czynności. W dniu 25.11.2019 r. NUS wydał postanowienie uznając za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W treści owego postanowienia NUS wskazał na:
- – wystawienie tytułu w dniu 24.04.2019 r.;
- – zajęcia rachunków bankowych zawiadomieniami z dnia 26.04.2019 r. w BPKO SA i ING Banku Śląskim SA (banki wskazały na przeszkody w realizacji; łącznie wyegzekwowano: 5.511,59 zł);
- – doręczenie zawiadomień o zajęciach wraz z odpisem tytułu na adres rejestracyjny w dniu 30.04.2019 r;
- – egzekucję z pieniędzy (100,00 zł) w dniu 17.05.2019;
- – wpływ zarzutu przedawnienia w dniu 17.05.2019 (data nadania 14.05.2019 r.);
- – wcześniejsze postanowienie NUS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu z uwagi na uchybienie terminu i jego uchylenie przez DIAS;
- – zakwalifikowanie zarzutu przedawnienia obowiązku jako wniesiony w terminie.
NUS uznał zarzut Strony za nieuzasadniony wyjaśniając, że termin płatności zobowiązania - 19% od dochodu pobieranego z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r. - przypada na 2014 r., a więc zgodnie z art. 70 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej jako o.p. przedawnienie nastąpiłoby 31.12.2019 r. Równocześnie Organ wskazał na przerwanie biegu przedawnienia przez zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunków bankowych oraz egzekucji z pieniędzy.
Na to postanowienie Organu Strona złożyła zażalenie – utrzymując, iż obowiązek podatkowy przedawnia się w momencie wpłaty zaliczki za poszczególne miesiące, a termin wymagalności zaliczek za miesiące 2013 r. upłynął z końcem 2018 r. Wskazała, że Organ długo czekał z poinformowaniem o rzekomych zaległościach Strony. Zwróciła również uwagę, że za lata 2014 i 2015 uzyskała układy ratalne i spłat dokonuje zgodnie z harmonogramem.
Postanowieniem z [...] 2020 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS stojąc na stanowisku, że termin płatności zobowiązania za rok 2013 (PIT 36L) (egzekwowanego w ramach postępowaniu, do którego wniesiono zarzut), przypadał na 30.04.2014 r. Wskazał, że przed upływem terminu na złożenie zeznania 30.04.2014 r.) należy wpłacić różnicę między opłaconymi w ciągu roku zaliczkami, a kwotą wynikającą z zeznania. Zaliczki na podatek dochodowy z końcem roku tracą swój byt, a niewpłacone stają się częścią zobowiązania w podatku dochodowym. Termin przedawnienia liczony zgodnie z art. 70 § 1 o.p. wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku – dla Strony i jej zobowiązania za 2013 r,. upływał więc z końcem 31.12.2019 r. Wskazano również na zajęcia rachunków bankowych i prawidłowe doręczenie zawiadomień o zajęciu 21.11.2019 r. a także na pobranie 17.05.2019 r. kwoty pieniężnej – środek egzekucyjny. Tym samym nie doszło do przedawnienia egzekwowanego zobowiązania, a bieg terminu został przerwany przed jego upływem.
Na ww. postanowienie DIAS wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucono naruszenie przepisów kpa oraz prawa podatkowego, w związku z:
- – wszczęciem postępowania mimo wcześniejszego wydania zaświadczenia o niezaleganiu,
- – okolicznością, że terminy płatności zaliczek za poszczególne miesiące, a nie 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym stanowią początek biegu terminu przedawnienia,
- – opieszałością w działaniach Urzędu Skarbowego - Organ wstrzymywał się z jakimikolwiek działaniami ukierunkowanymi na rozliczenie zaległości do ostatniego roku przed ewentualnym przedawnieniem,
- – niewłaściwym doręczeniem tytułów egzekucyjnych.
Skarżąca wniosła o zmianę decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy, poprzez orzeczenie z założeniem, że zaległości podatkowe nie występują, a przedmiotowe tytuły egzekucyjne są bezpodstawne. Wniosła również o wstrzymanie wykonania decyzji.
W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, że nie uznaje należności i zastrzega ewentualny zwrot pobranych kwot. Wskazuje, że po miesiącu, którego dotyczy należność dwukrotnie wystawiono Jej zaświadczenie o niezaleganiu podatkowym – co wyłącza odpowiedzialność podatkową Strony i winno skutkować wszczęciem postępowania z urzędu celem uchylenia decyzji. Podtrzymano zarzut przedawnienia – odsetki za brak płatności zaliczek naliczane są od terminu płatności zaliczek, a nie od 1 maja roku następującego po roku podatkowym. Organ przyczynił się do pogorszenia sytuacji Strony – nie podejmował wcześniej działań celem odzyskania środków, co mogłoby zmniejszyć odsetki. Niewłaściwie doręczono tytuły egzekucyjne z dnia 26.04.2019 r., co zostało wyjaśnione dopiero 21 listopada 2019 r.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. W szczególności wskazał, że brak było obowiązku wcześniejszego informowania o zaległości, którą Strona sama zadeklarowała w PIT-36L – wykazane zobowiązanie nie zostało zapłacone, czego konsekwencją było wysłanie upomnienia, a następnie wystawienie tytułu wykonawczego. W kwestii wydania zaświadczenia o niezaleganiu – DIAS uznał, że nie ma ona wpływu na postępowanie egzekucyjne. Poinformował również, że przysługiwało Stronie prawo do wniesienia ponaglenia na bezczynność/przewlekłość organu. Kwestionowanie teraz w skardze czasu trwania postępowania, co nie było wcześniej podnoszone nie znajduje uzasadnienia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019, poz. 23258 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd skorzystał ze wskazanego trybu w niniejszej sprawie.
Przedmiotem analizowanego przez Sąd sporu jest kwestia, zasadności orzeczenia - postanowienia DKIS z 14 stycznia 2020 r. utrzymującego w mocy postanowienie NUS (będącego jednocześnie wierzycielem) z dnia 25.11.2019 r., uznające za nieuzasadniony zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] - należności w podatku dochodowym (19%) z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za 2013 r., wykazanego w zeznaniu PIT 36L. Wskazać przy tym należy, że stosowanie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, a więc niniejsza kontrola sądowoadministracyjna ograniczona jest do oceny legalności odmowy uwzględnianie zarzutu Strony z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postawionego w toczącym się wobec Niej postępowaniu egzekucyjnym.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie - wbrew stanowisku Skarżącej wyrażonemu w skardze, odpowiada prawu. Orzekające w sprawie organy zasadnie, bowiem uznały, że dochodzona zaległość z tytułu liniowego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., nie uległa przedawnieniu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że egzekwowana należność wynika ze złożonego przez Skarżącą zeznania PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty w trakcie roku podatkowego przez podatników rozliczających się metodą liniową zgodnie z art. 30c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – dalej jako u.p.d.o.f.. W zeznaniu tym została zadeklarowana kwota podatku, która winna zostać stosownie do treści art. 45 ust. 4 u.p.d.o.f. zapłacona (różnica między podatkiem należnym wynikającym z zeznania, a sumą należnych za dany rok zaliczek). Tu istotne jest wyraźne zastrzeżenie – w związku z podnoszoną przez Skarżącą argumentacją – że z upływem daty na złożenie zeznania tj. 30.04.2014 r. byt prawny zaliczek należnych/zapłaconych ustał. Od tej daty nie istnieje w związku z tym zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek, do którego miałby mieć zastosowanie określony w art. 70 o.p. termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Z chwilą bowiem, gdy z mocy prawa podatkowego powstaje zobowiązanie podatkowe za dany rok podatkowy, nie mogą równocześnie istnieć zobowiązania w zaliczkach na ten podatek. Odrębną natomiast kwestią są odsetki od zaliczek, których sposób naliczania reguluje art. 53a o.p., jednakże pozostaje ona poza zakresem niniejszej sprawy obejmującej należność główną (z zeznania) i odsetki od tej należności.
Stosownie do treści art. 70 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozpatrywanym przypadku chodzi o zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym (liniowym) za 2013 r., którego termin płatności upływał z końcem dnia na złożenie zeznania PIT-36L tj. z końcem 30 kwietnia 2014 r. Tym samym słusznie Organ wywodził, że przedmiotowe zobowiązanie w podatku dochodowym przedawniłoby się z końcem roku 2019 r. (5 lat liczone od końca roku (2014), w którym upłynął termin płatności (30.04.2014 r.) podatku. Równocześnie Sąd nie dostrzegł wadliwości twierdzeń DIAS w kwestiach:
- – legalnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, albowiem skutecznie doręczono przed upływem terminu przedawnienia zarówno: bankom - zawiadomienia z 26.04.2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz Skarżącej zawiadomienia o zajęciu wraz odpisem tytułu wykonawczego (w dniu 21.11.2014 r.);
Stosownie do treści art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego;
- – przerwania okresu biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 4 o.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zgodnie zaś z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkami egzekucyjnymi jest egzekucja z: rachunków bankowych, czy też pieniędzy. Z akt administracyjnych wynika, co najmniej zajęcie rachunków w BPKO SA i ING Banku Śląskim SA. Natomiast pobraniu sumy pieniężnej Skarżąca nie zaprzeczyła.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej o wydaniu zaświadczeń o nie zaleganiu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 306e § 1 o.p. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, stanowi urzędowe oświadczenie tego, co jest organowi wiadome i sprowadza się do opisu sytuacji (faktycznej lub prawnej) wynikającej z posiadanych przez organ rejestrów. Nie może ono w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie.
Ponadto Skarżąca nie wskazała, by wspomniane zaświadczenia zostały wydane po 30.04.2014 r. lecz: "Po miesiącu, którego dotyczą należności..." Zauważyć również należy, że Skarżąca winna być świadoma ciążącej na Niej zaległości skoro deklarując określone zobowiązanie za 2013 r. nie dokonała jego samodzielnego rozliczenia do czego obligowały Ją obowiązujące przepisy prawa. Kwestia udzielonych Stronie ulg dotyczących innych zobowiązań pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania Sądu.
Mając powyższe na uwadze brak naruszeń przepisów prawa, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. obowiązany był oddalić skargę, co też uczynił niniejszym wyrokiem.