Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie w podatku od towarów i usług za miesiąc od maja do grudnia 2004 r. A. B. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, doradcy podatkowego powołując się na trudną sytuację materialną, zwłaszcza fakt, że od [...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie uzyskuje żadnych dochodów.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. referendarz sądowy postanowił odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w całości. W ustawowym terminie skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia podnosząc, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołując się na Konwencję Praw Człowieka wskazał, że jej przepisy gwarantują mu prawo dostępu do sądu. Zdaniem skarżącego dopełnił wszelkich formalności z art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej skrót p.p.s.a. składając wniosek na urzędowym formularzu, w którym zawarł dane o swoim stanie majątkowym i rodzinnym oraz braku oszczędności na rachunku bankowym jak też braku dochodów. We wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, którzy otrzymują emerytury w kwotach netto [...] i [...] (zgodnie z przedłożonymi odcinkami z emerytur z grudnia 2006 r. i ze stycznia 2008 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnoszącym o przyznanie tego prawa.
Skarżący pomimo wezwania z dnia [...] do przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków, nie przedstawił zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków swoich, ani rodziców, z którymi mieszka. Nie przedłożył również wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, jak również oświadczenia, że takowych nie posiada. Nie zostały dołączone również inne dokumenty, które potwierdzałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Uznając takie stwierdzenie za rodzaj oświadczenia co do posiadanych rachunków i zgromadzonych na nich oszczędności zauważyć należy, że skarżący nie przedstawił niezbędnych danych obrazujących jego sytuację materialną w postaci wykazu ponoszonych kosztów utrzymania mimo otrzymania stosownego wezwania wskazującego rodzaj informacji w tym zakresie.
Przedstawione powyżej okoliczności nie pozwalają uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Brak powyższych danych nie pozwala na pełną ocenę, czy skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w stopniu powodującym uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny. Dodać trzeba, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Badając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony uwzględnić jej możliwości finansowe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację nie są w stanie ponieść kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Jednakże skarżący liczyć winien się z tym, że dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych, a więc na przestrzeni pewnego czasu planować budżet domowy, tak by znaleźć pokrycie w swych dochodach dla wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.