Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...] odmawiającą M.M. (dalej: strona, skarżący) odroczenia zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn.
Wraz ze skargą na ww. decyzję skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla podatnika. Jako podstawę swojego żądania strona wskazała art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Na wstępie należy wskazać, że skarżący w treści swojego wniosku powołał się na przepis art. 61 § 2 p.p.s.a., który upoważnia organ administracji publicznej – w razie wniesienia skargi – do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy nie rozpatrzył wniosku strony o udzielenie jej ochrony tymczasowej. Mając jednak na uwadze, że strona występuje w niniejszej sprawie bez zawodowego pełnomocnika, Sąd przyjął, że rzeczywistą intencją skarżącego było nie tylko rozpatrzenie wniosku przez organ podatkowy, ale także przez Sąd. Sugeruje na to posłużenie się przez skarżącego przesłanką "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Wskazany przez skarżącego przepis nie zawiera zaś takiego sformułowania. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w postanowieniu z dnia 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06, w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31 stycznia 2006 r., II FZ 882/05, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14 września 2005 r. II FZ 580/05, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazania wymaga, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą odrzeczenia zapłaty zaległości podatkowej. Zatem, podzielając przedstawione powyżej poglądy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie nosi znamion wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek. Z treści powołanego przepisu wynika natomiast, że decyzja w przedmiocie odroczenia płatności zaległości podatkowej nie nakłada na stronę żadnych obowiązków publicznoprawnych (np. obowiązku o charakterze pieniężnym, tj. zapłaty podatku), które mogłyby podlegać przymusowemu wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym.
Dodatkowo trzeba zauważyć, że Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję o odmowie odroczenia zaległości podatkowej nie jest upoważniony do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2012 r. (II FZ 441/12, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl), w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym jak i procesowym. Zakresem art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zatem zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Poza granicami rozpatrywanej sprawy jest jednak decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd – na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.