Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania P. F. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Następnie P. F., reprezentowany w postępowaniu przez radcę prawnego, w dniu 10 października 2013 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że choć przedmiotem jego działalności gospodarczej jest obrót nieruchomościami, z których wiele jest jego własnością, to kryzys na rynku doprowadził do utraty przez niego płynności finansowej, kilkudziesięciokrotnego spadku dochodów i konieczności pokrywania kosztów utrzymania swojego sześcioosobowego gospodarstwa domowego z pożyczek.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca posiada objęte egzekucją działki gruntu w D. o łącznej powierzchni ok. 7 ha oraz mieszkanie we W. Jako przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochody: Nissan Rouge, rocznik 2008 i BMW F800 GS, rocznik 2009 – również zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Jedynym źródłem dochodów rodziny, które wynoszą około 2.500 zł brutto, jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego.
Dodatkowo argumentował skarżący, że w porównaniu ze stanem faktycznym ustalonym w wyżej wskazanym postanowieniu Sądu jego sytuacja majątkowa i życiowa uległa zmianie na skutek sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, w której mieszkał.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej w dniu 31 października 2013 r. pełnomocnikowi procesowemu skarżącego doręczono wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie czternastu dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie zareagował na to wezwanie, również w terminie przedłużonym na wniosek wnioskodawcy z dnia 7 listopada 2013 r.
W sprzeciwie strona zawarła polemikę z orzeczeniem referendarskim. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z pożyczek zabezpieczonych hipotecznie, których nie musi obecnie spłacać. Jak to ujął skarżący, przy takim potencjale majątkowym, jaki skarżący posiada w nieruchomościach, kiedy rynek sprzedaży zostanie odblokowany, będzie w stanie sprzedając działki spłacić wszystkie zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że strona może w każdym stadium postępowania wnieść o przyznanie prawa pomocy, a także ponawiać swoje żądanie. Nie istnieją więc żadne ograniczenia co do składania ponownych wniosków o prawo pomocy. W konsekwencji, Sąd jest zobowiązany za każdym razem rozpatrzyć żądanie strony i rozstrzygnąć, czy spełnione zostały przesłanki do przyznania prawo pomocy.
Należy jednak zauważyć, że Sąd rozpatrując kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest związanym swoim wcześniejszym postanowieniem, w którym dokonał merytorycznej oceny zdolności finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Postępowanie w sprawie kolejnego wniosku zawężone jest więc do ustalenia przez Sąd, czy zaszły istotne zmiany w sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że doszło do pogorszenia się jego sytuacji majątkowej w takim stopniu, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z treści wniosku wynika, że doszło do sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, w której mieszkał skarżący. W celu zweryfikowania tej okoliczności, referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów. Na wniosek pełnomocnika skarżącego przedłużony został termin do wykonania wezwania. Ostatecznie, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które uwiarygodniłyby, że doszło do sprzedaży nieruchomości.
Trzeba zaznaczyć, że postępowanie w sprawie prawa pomocy opiera się na zasadzie skargowości. W konsekwencji, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W niniejszej sprawie, wnioskodawca nie zareagował na wezwanie referendarza sądowego. Również do sprzeciwu nie załączył żadnych dokumentów. Natomiast w treści swojego wniosku ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o braku wystarczających dochodów na jednoczesne ponoszenie kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny oraz kosztów sądowych. Złożone przez skarżącego oświadczenie – w ocenie Sądu – nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Skarżący nie przesyłając więc żądanych dokumentów oraz wyjaśnień, faktycznie uniemożliwił ocenę, czy doszło do jakiejkolwiek zmiany jego sytuacji majątkowej i finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
Na marginesie więc tylko należy wskazać, że zdaniem Sądu skarżący powinien czerpać zyski z posiadanych przez siebie nieruchomości, których nie wykorzystuje na własne cele mieszkaniowe. Nadto kwoty wydatków podane przez skarżącego w oświadczeniach z dnia 22 kwietnia 2013 r. i z dnia 14 maja 2013 r. znacznie przewyższają deklarowane dochody w kwocie 2.500 zł miesięcznie brutto. Ponadto skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na fakt, że utrzymuje się z udzielanych mu na bieżąco pożyczek. Nawet zaś przy uznaniu deklaracji skarżącego za wiarygodną, materiał dowodowy nie wyjaśnia, z jakiego powodu strona nie może również z tego źródła pokryć kosztów sądowych.
Podkreślić trzeba, że prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Tymczasem skarżący do chwili obecnej nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na pokrycie kosztów sądowych, które w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwykle ograniczają się do wpisu sądowego (w niniejszej sprawie – 2.000 zł)
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.