Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r.
Przesyłka polecona o numerze [...], zawierająca odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem, po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 7 i 16 sierpnia 2017 r., została skierowana na adres pełnomocnika strony skarżącej. Skutek doręczenia przesyłki pełnomocnikowi nastąpił w dniu 21 sierpnia 2017 r.
W dniu 25 września 2017 r. wpłynęła do Sądu sporządzona przez pełnomocnika strony skarga kasacyjna od ww. wyroku (nadana w urzędzie pocztowym w dniu 21 września 2017 r.).
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną skarżącej spółki z uwagi na wniesienie jej po upływie trzydziestodniowego terminu.
Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 12 grudnia 2017 r.
W dniu 18 grudnia 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej (reprezentowanej przez pełnomocnika) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. z pisemnych oświadczeń z dnia 13 grudnia 2017 r. A.S. i J.M., tj. pozostałych adwokatów prowadzących praktykę pod tym samym co pełnomocnik skarżącej adresem (w lokalu przy [...] we W.) na okoliczność nierzetelnego doręczania korespondencji przez listonosza, nieobecności listonosza w dniu 7 sierpnia 2017 r. w siedzibie kancelarii pełnomocnika skarżącej i braku awizacji przesyłek w okresie od 7 sierpnia 2017 r. do 11 sierpnia 2017 r. oraz z odpisu reklamacji z dnia 14 grudnia 2017 r. złożonej w Placówce Poczty Polskiej nr [...] we W. na okoliczność zainicjowania procedury reklamacyjnej dotyczącej trybu doręczania przesyłki poleconej nr [...].
Z ostrożności procesowej skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. adwokatów na okoliczność braku awizacji przesyłek w okresie od 7 sierpnia 2017 r. do 11 sierpnia 2017 r. i niepodjęcia próby doręczenia przesyłki pocztowej przez listonosza w dniu 7 sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła również o wstrzymanie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do czasu rozpatrzenia przez Pocztę Polską reklamacji strony z dnia 14 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jej pełnomocnikowi nie doręczono w dniu 7 sierpnia 2017 r. pierwszego awiza dotyczącego kwestionowanej przesyłki, pomimo iż taka informacja wynika z portalu internetowego Poczty Polskiej.
Strona wyjaśniła, że w dniu 7 sierpnia 2017 r. w lokalu, gdzie znajduje się siedziba kancelarii pełnomocnika skarżącej, przebywał zarówno ten pełnomocnik, jak i dwoje pozostałych adwokatów prowadzących praktykę pod tym adresem, jednak żadnej z ww. osób nie próbowano doręczyć w tym dniu żadnej korespondencji (ani awiza). Skarżąca podkreśliła, że znajdująca się na kopercie adnotacja o pozostawieniu zawiadomienia w skrzynce oddawczej (pierwszego awiza) jest nieprawdziwa. Podniosła, że niemożliwym jest również, żeby ww. awizo zostało przeoczone w siedzibie kancelarii, gdzie praktykę prowadzi trzech adwokatów i skrzynka pocztowa jest nierzadko sprawdzana trzy razy dziennie. Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowa przesyłka została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 sierpnia 2017 r., natomiast drugie awizo miało miejsce w dniu 16 sierpnia 2017 r. (2 dni po terminie). Wobec braku pierwszego awiza w skrzynce odbiorczej - odbierając przesyłkę na podstawie powtórnego awiza oraz daty w nim wskazanej - pełnomocnik nie mógł mieć świadomości, że powtórne awizo zostaje mu doręczone z co najmniej 2-dniowym uchybieniem terminu.
W konsekwencji, doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy i brak było przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369, dalej: p.p.s.a.). Powyższe, nierzetelne awizowanie przesyłek przez Pocztę Polską świadczy, zdaniem skarżącej, o braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W załączeniu do wniosku strona przedłożyła: skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r., reklamację z dnia 13 grudnia 2017 r. skierowaną do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] we W., dotyczącą przesyłki poleconej nr [...], a także oświadczenia adwokatów A.S i J.M. Z ww. oświadczeń wynika, że w sierpniu 2017 r. listonosz doręczający zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy [...] we W., przebywał na urlopie, natomiast jego zastępca w sposób nierzetelny i nieterminowy doręczał przesyłki pocztowe oraz awiza. W okresie od 7 sierpnia 2017 r. do 11 sierpnia 2017 r. na ww. adres awiza w ogóle nie były dostarczane. Pomimo, że w dniu 7 sierpnia 2017 r. każda z oświadczających w godzinach od 8:00 do 17:30 była obecna w kancelarii przy [...] we W., nie otrzymała jakiejkolwiek korespondencji pocztowej ani awiza (w tym dniu w ogóle nie było listonosza).
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 7 lutego 2018 r. wezwano pełnomocnika strony do nadesłania odpowiedzi na reklamację z dnia 14 grudnia 2017 r. w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie dokumentów załączonych do wniosku.
W dniu 8 marca 2018 r. wpłynęło do Sądu (w terminie) pismo, w którym skarżąca podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedłożonych do akt sprawy dokumentów, tj. odpisów pism Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia, 25 stycznia i 15 lutego 2018 r. na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości, naruszeń i błędów w trakcie doręczania przesyłki poleconej nr [...].
Z treści pisma Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia 2018 r. wynika, że nie da się jednoznacznie ustalić sposobu i prawidłowości awizacji ww. przesyłki, "(...) niemniej jednak nie można wykluczyć, że pierwsza awizacja przedmiotowej przesyłki nastąpiła w okresie urlopowym, w którym zastępstwo stałego listonosza pełnią inni pracownicy służby doręczeń lub tymczasowi, których praca nie zawsze przynosi oczekiwane efekty i istnieć może przypuszczenie błędów awizacji przesyłek (...)". Z kolei w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. wskazano, że błędem pracownika ekspedycyjnego było wydanie adresatowi przesyłki po 14-dniowym terminie zalegania. Przesyłka ta bowiem powinna zostać zwrócona do nadawcy w piętnastym dniu, licząc od dnia nieudanej próby doręczenia i pierwszej awizacji. W piśmie z 15 lutego 2018 r. podkreślono natomiast, że ostatecznym dniem podjęcia przesyłki nr [...] z placówki pocztowej był dzień 23 sierpnia 2017 r., a przesyłka ta została odebrana przez adresata 22 sierpnia 2017 r., tj. dzień przed końcowym terminem zalegania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl natomiast art. 86 § 1, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 12 grudnia 2017 r., tj. w dniu w którym pełnomocnikowi skarżącej spółki doręczono odpis postanowienia z dnia 20 listopada 2017 r. odrzucającego skargę kasacyjną. Składając wniosek o przywrócenie terminu w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu 18 grudnia 2017 r. dochowano terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W załączeniu do wniosku o przywrócenie terminu strona przedłożyła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. W sprawie nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku.
Odnosząc się do spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., w ocenie Sądu, okoliczności powołane przez stronę skarżącą wystarczająco uprawdopodabniają, że mogła ona uchybić terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy. We wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że w dniu 7 sierpnia 2017 r. (tj. w dniu w którym rzekomo doręczono pełnomocnikowi spółki pierwsze awizo dotyczące przesyłki poleconej o numerze [...], zawierającej odpis wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r.) w lokalu przy [...] we W., gdzie znajduje się siedziba kancelarii pełnomocnika skarżącej, przebywał zarówno ten pełnomocnik, jak i pozostałych dwóch adwokatów prowadzących praktykę pod tym samym adresem (A.S i J.M.), jednak żadnej z ww. osób nie próbowano doręczyć w tym dniu korespondencji pocztowej, ani nie pozostawiono w skrzynce awiza. Na powyższą okoliczność strona przedłożyła dowody w postaci oświadczeń ww. adwokatów.
Z przedłożonych oświadczeń wynika, że w sierpniu 2017 r. listonosz doręczający zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy [...] we W., przebywał na urlopie, natomiast jego zastępca w sposób nierzetelny i nieterminowy doręczał przesyłki pocztowe i awiza. W okresie od 7 sierpnia do 11 sierpnia 2017 r. na ww. adres kancelarii awiza w ogóle nie były dostarczane. Z oświadczeń wynika ponadto, że pomimo iż w dniu 7 sierpnia 2017 r. w godzinach od 8:00 do 17:30 obie oświadczające były obecne w kancelarii, to nikt nie próbował im doręczać jakiejkolwiek korespondencji pocztowej.
W uzupełnieniu wniosku strona przedłożyła reklamację z dnia 13 grudnia 2017 r. skierowaną do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] we W., dotyczącą przesyłki poleconej nr [...] oraz odpisy pism Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia, 25 stycznia i 15 lutego 2018 r. na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości, naruszeń i błędów w trakcie doręczania tej przesyłki. Z treści ww. pism wynika, że nie sposób jednoznacznie ustalić sposobu i prawidłowości awizacji kwestionowanej przesyłki poleconej, jednak nie można wykluczyć, iż pierwsza awizacja przesyłki nastąpiła w okresie urlopowym, w którym zastępstwo stałego listonosza pełnili inni pracownicy służby doręczeń lub tymczasowi, zatem może istnieć przypuszczenie błędów awizacji przesyłek.
Jednocześnie w piśmie z dnia 15 lutego 2018 r. jednoznacznie wskazano, że ostatecznym dniem podjęcia przesyłki poleconej nr [...] z placówki pocztowej był - z racji przypadającego 15 sierpnia dnia ustawowo wolnego od pracy - dzień 23 sierpnia 2017 r. Z wyjaśnień zawartych w ww. piśmie wynika również, że: "elektroniczny system awizacyjny zainstalowany w każdym awizacyjnym Urzędzie Pocztowym, sam oblicza termin drugiej awizacji i termin zalegania przesyłki na podstawie wbudowanego w system aktualizowanego kalendarza rocznego. Jest to program ogólnopolski, jednakowy we wszystkich placówkach pocztowych na terenie naszego kraju. Są w nim zaznaczone wszystkie dni wolne od pracy, zaś data wydrukowana z systemu obliczana jest przez tenże system elektronicznie i bez ingerencji człowieka i na podstawie specjalistycznego programu informatycznego".
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności wyłączające winę strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z wyjaśnień Poczty Polskiej zawartych w piśmie z dnia 15 lutego 2018 r. wynika, że na podstawie obliczeń elektronicznego systemu awizacyjnego zainstalowanego w Urzędzie Pocztowym we W. nr [...], dokonano błędnego obliczenia terminu pozostawienia przesyłki poleconej nr [...] do odbioru w tej placówce. Wpływ na błędne obliczenie tego terminu miał przypadający na 15 sierpnia dzień ustawowo wolny od pracy, który spowodował niejako "automatyczne przesunięcie" przez system ostatecznego dnia podjęcia przesyłki z ww. placówki - na dzień 23 sierpnia 2017 r. Powyższa okoliczność mogła w sposób niewątpliwy wprowadzić w błąd pełnomocnika skarżącej spółki, który w dobrej wierze odebrał w dniu 22 sierpnia 2017 r. (po terminie) kwestionowaną przesyłkę. Ponieważ z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że pełnomocnik strony nie otrzymał pierwszego awiza kwestionowanej przesyłki, na podstawie którego mógłby obliczyć 14-sto dniowy termin na odbiór ww. korespondencji, natomiast drugie awizo miało miejsce w dniu 16 sierpnia 2017 r. (2 dni po terminie), to - odbierając przesyłkę na podstawie powtórnego awiza oraz daty w nim wskazanej - mógł zostać wprowadzony w błąd co do ostatecznej daty pozostawienia przesyłki do odbioru w placówce pocztowej.
W ocenie Sądu zatem, strona uprawdopodobniła nieprawidłowość awizacji kwestionowanej przesyłki, przedkładając do akt sprawy stosowne dokumenty i wskazując na przypadający w miesiącu sierpniu okres urlopowy, w którym zastępstwo stałego listonosza doręczającego zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy [...] we W., pełnili inni pracownicy służby doręczeń, których jakość pracy - jak wynika z oświadczeń adwokatów A.S. i J. M. oraz wyjaśnień Poczty Polskiej - była wątpliwa.
W konsekwencji Sąd uznał, że strona skarżąca wskazała na obiektywne okoliczności świadczące o tym, że istniały niezależne od niej przeszkody uniemożliwiające jej wniesienie w terminie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.