Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę A sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział we W. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].
Przesyłka polecona o numerze [...], zawierająca odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem, po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 11 i 21 sierpnia 2017 r., została odebrana przez pełnomocnika strony skarżącej w placówce pocztowej w dniu 28 sierpnia 2018 r.
W dniu 27 września 2017 r. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2017 r. została odrzucona. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, który upływał z dniem 25 września 2017 r. Skutek doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpił bowiem w dniu 25 sierpnia 2018 r., tj. z upływem 14 dnia od daty pierwszej awizacji przesyłki (11 sierpnia 2017 r.).
W dniu 18 grudnia 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej (reprezentowanej przez pełnomocnika) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. z pisemnych oświadczeń z dnia 13 grudnia 2017 r. A. S. i J. M., tj. pozostałych adwokatów prowadzących praktykę pod tym samym, co pełnomocnik skarżącej adresem (w lokalu przy pl. [...] we W.) na okoliczność nierzetelnego doręczania korespondencji przez listonosza, nieobecności listonosza w dniu 11 sierpnia 2017 r. w siedzibie kancelarii pełnomocnika skarżącej i braku awizacji przesyłek w okresie od 7 sierpnia 2017 r. do 11 sierpnia 2017 r. oraz z odpisu reklamacji z dnia 14 grudnia 2017 r. złożonej w Placówce Poczty Polskiej nr [...] we W. na okoliczność zainicjowania procedury reklamacyjnej dotyczącej trybu doręczania przesyłki poleconej nr [...].
Z ostrożności procesowej skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. adwokatów na okoliczność braku awizacji przesyłek w dniu 11 sierpnia 2017 r. i niepodjęcia próby doręczenia przesyłki pocztowej przez listonosza w dniu 7 sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła również o wstrzymanie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do czasu rozpatrzenia reklamacji przez Pocztę Polską.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 13 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej zapoznając się z aktami sprawy powziął informację, że sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne celem odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po terminie. Tymczasem, w ocenie strony, do uchybienia terminowi doszło bez jej winy. Wskazano, że jej pełnomocnikowi nie doręczono w dniu 11 sierpnia 2017 r. pierwszego awiza dotyczącego przesyłki zawierającej odpis wyroku, pomimo iż taka informacja wynika z portalu internetowego Poczty Polskiej. Strona wyjaśniła, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. w lokalu, gdzie znajduje się siedziba kancelarii pełnomocnika skarżącej, przebywał zarówno ten pełnomocnik, jak i dwoje pozostałych adwokatów prowadzących praktykę pod tym adresem, jednak żadnej z ww. osób nie próbowano doręczyć w tym dniu żadnej korespondencji (ani awiza). Skarżąca podkreśliła, że znajdująca się na kopercie adnotacja o pozostawieniu zawiadomienia w skrzynce oddawczej (pierwszego awiza) jest nieprawdziwa.
Podniosła, że pełnomocnik nie otrzymał pierwszego awiza, a powtórne awizo zostało doręczone z rażącym opóźnieniem. Niemożliwym jest bowiem, żeby ww. awizo zostało przeoczone w siedzibie kancelarii, gdzie praktykę prowadzi trzech adwokatów i skrzynka pocztowa jest nierzadko sprawdzana trzy razy dziennie. W konsekwencji, zdaniem strony, doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy i brak było przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). Strona zatem stwierdziła, że nierzetelne awizowanie przesyłek przez Pocztę Polską świadczy o braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W załączeniu do wniosku przedłożono: skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r., reklamację z dnia 13 grudnia 2017 r. skierowaną do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] we W., a także oświadczenia adwokatów A. S. i J. M. Z ww. oświadczeń wynika, że w sierpniu 2017 r. listonosz doręczający zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy pl. [...] we W., przebywał na urlopie, natomiast jego zastępca w sposób nierzetelny i nieterminowy doręczał przesyłki pocztowe oraz awiza. W okresie od 7 sierpnia 2017 r. do 11 sierpnia 2017 r. na ww. adres awiza w ogóle nie były dostarczane. Pomimo, że dnia 11 sierpnia 2017 r. każda z oświadczających w godzinach od 9:00 do 18:00 była obecna w kancelarii przy pl. [...] we W., w tym dniu nie było listonosza.
W dniu 24 stycznia 2018 r. wpłynęło zażalenie strony skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 18 grudnia 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Następnie, w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 8 lutego 2018 r. wezwano pełnomocnika strony do nadesłania odpowiedzi na reklamację usługi pocztowej w terminie 7 dni.
W piśmie procesowym, wniesionym w dniu 8 marca 2018 r., skarżąca podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedłożonych do akt sprawy dokumentów, tj. odpisów pism Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia, 25 stycznia i 15 lutego 2018 r. na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości, naruszeń i błędów w trakcie doręczania przesyłki poleconej nr [...].
Z treści pisma Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia 2018 r. wynika, że nie da się jednoznacznie ustalić sposobu i prawidłowości awizacji ww. przesyłki, "(...) niemniej jednak nie można wykluczyć, że pierwsza awizacja przedmiotowej przesyłki nastąpiła w okresie urlopowym, w którym zastępstwo stałego listonosza pełnią inni pracownicy służby doręczeń lub tymczasowi, których praca nie zawsze przynosi oczekiwane efekty i istnieć może przypuszczenie błędów awizacji przesyłek (...)". Z kolei w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. wskazano, że błędem pracownika ekspedycyjnego było wydanie adresatowi przesyłki po 14-dniowym terminie zalegania. Przesyłka ta bowiem powinna zostać zwrócona do nadawcy w piętnastym dniu, licząc od dnia nieudanej próby doręczenia i pierwszej awizacji. W piśmie z 15 lutego 2018 r. wyjaśniono natomiast, że pierwsze awizo przesyłki nastąpiło w dniu 11 sierpnia 2017 r., a zawiadomienie powtórne wygenerowane było i przekazane do doręczenia w dniu 21 sierpnia 2017 r. z datą ostatecznego terminu zalegania przesyłki do dnia 28 sierpnia 2017 r. (dzień 19 i 20 sierpnia 2017 r. były dniami wolnymi od pracy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl natomiast art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Oceniając termin złożenia rzeczonego wniosku stwierdzić należy, że został on dochowany. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 13 grudnia 2017 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik skarżącej spółki przeglądał akta niniejszej sprawy, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 18 grudnia 2017 r. Zatem strona dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto, strona wraz z wnioskiem dopełniła jednocześnie uchybionej czynności.
Odnosząc się do spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., w ocenie Sądu, okoliczności powołane przez stronę skarżącą wystarczająco uprawdopodabniają, że mogła ona uchybić terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy.
We wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. (tj. w dniu, w którym rzekomo doręczono pełnomocnikowi spółki pierwsze awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki poleconej, zawierającej odpis wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r.) w lokalu przy pl. [...] we W., gdzie znajduje się siedziba kancelarii pełnomocnika skarżącej, przebywał zarówno ten pełnomocnik, jak i pozostałych dwóch adwokatów prowadzących praktykę pod tym samym adresem (A. S. i J. M.), jednak żadnej z ww. osób nie próbowano doręczyć w tym dniu korespondencji pocztowej, ani nie pozostawiono w skrzynce awiza. Na powyższą okoliczność strona przedłożyła dowody w postaci oświadczeń ww. adwokatów.
Z przedłożonych oświadczeń wynika, że w sierpniu 2017 r. listonosz doręczający zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy pl. [...] we W., przebywał na urlopie, natomiast jego zastępca w sposób nierzetelny i nieterminowy doręczał przesyłki pocztowe i awiza. W okresie od 7 sierpnia do 11 sierpnia 2017 r. na ww. adres kancelarii awiza w ogóle nie były dostarczane. Z oświadczeń wynika ponadto, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. w godzinach od 9:00 do 18:00 obie oświadczające były obecne w kancelarii i tego dnia nie było listonosza.
W uzupełnieniu wniosku strona przedłożyła reklamację z dnia 13 grudnia 2017 r. skierowaną do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] we W., dotyczącą rzecznej przesyłki poleconej oraz odpisy pism Poczty Polskiej z dnia 4 stycznia, 25 stycznia i 15 lutego 2018 r. na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości, naruszeń i błędów w trakcie doręczania tej przesyłki. Z treści ww. pism wynika, że nie sposób jednoznacznie ustalić sposobu i prawidłowości awizacji kwestionowanej przesyłki poleconej, jednak nie można wykluczyć, iż pierwsza awizacja przesyłki nastąpiła w okresie urlopowym, w którym zastępstwo stałego listonosza pełnili inni pracownicy służby doręczeń lub tymczasowi, zatem może istnieć przypuszczenie błędów awizacji przesyłek.
Jednocześnie w piśmie z dnia 15 lutego 2018 r. jednoznacznie wskazano, że według powtórnego awiza z 21 sierpnia 2017 r. ostatecznym dniem zalegania owej przesyłki był dzień 28 sierpnia 2017 r. Z wyjaśnień zawartych w tym piśmie wynika również, że: "elektroniczny system awizacyjny zainstalowany w każdym awizacyjnym Urzędzie Pocztowym, sam oblicza termin drugiej awizacji i termin zalegania przesyłki na podstawie wbudowanego w system aktualizowanego kalendarza rocznego. Jest to program ogólnopolski, jednakowy we wszystkich placówkach pocztowych na terenie naszego kraju. Są w nim zaznaczone wszystkie dni wolne od pracy, zaś data wydrukowana z systemu obliczana jest przez tenże system elektronicznie i bez ingerencji człowieka i na podstawie specjalistycznego programu informatycznego".
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności wyłączające winę strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Należy przyjąć, że z wyjaśnień Poczty Polskiej zawartych w piśmie z dnia 15 lutego 2018 r. wynika, że obliczenia elektronicznego systemu awizacyjnego, wprowadziły adresata w błąd, zwłaszcza w sytuacji gdy Poczta Polska potwierdziła, że mogły wystąpić błędy w pierwszej awizacji (pismo z 4 stycznia 2018 r.). Z powtórnego awiza wynikało bowiem jednoznacznie, że ostateczny termin pozostawienia przesyłki do odbioru w placówce pocztowej przypadał na dzień 28 sierpnia 2018 r. Powyższa okoliczność mogła zatem wprowadzić w błąd pełnomocnika skarżącej spółki, który w dobrej wierze odebrał w dniu 28 sierpnia 2017 r. (po terminie) przedmiotową przesyłkę. Niewątpliwie bowiem uprawdopodobniono na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, że pełnomocnik strony nie otrzymał pierwszego awiza przesyłki, na podstawie którego mógłby obliczyć czternastodniowy termin na odbiór ww. korespondencji. W tej sytuacji, dostosowanie się przez pełnomocnika do daty odbioru przesyłki wymienionej w powtórnym awizie, nie może być uznane jako zawinione działanie strony.
Podsumowując Sąd uznał, że strona uprawdopodobniła nieprawidłowość awizacji przedmiotowej przesyłki, przedkładając do akt sprawy stosowne dokumenty i wskazując na przypadający w miesiącu sierpniu okres urlopowy, w którym zastępstwo stałego listonosza doręczającego zwykle pocztę w rewirze, do którego przynależy lokal przy pl. [...] we W., pełnili inni pracownicy służby doręczeń, których jakość pracy - jak wynika z oświadczeń adwokatów A. S. i J. M. oraz wyjaśnień Poczty Polskiej - była wątpliwa. Strona skarżąca wykazała zatem obiektywne okoliczności świadczące o tym, że istniały niezależne od niej przeszkody uniemożliwiające jej wniesienie w terminie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.