Uzasadnienie
Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 540 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie pracuje i jest w ósmym miesiącu ciąży. Pozostaje na utrzymaniu ojca, z którym mieszka. Posiada mieszkanie o powierzchni 90 m2, poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Nie uzyskuje też dochodów.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), pismem z dnia 4 lutego 2014 r. strona poinformowała, że obecnie przebywa u swojej matki w Niemczech, gdzie ma zamiar rodzić. Termin porodu wyznaczony został na 18 lutego 2014 r. W związku z tym wniosła o wyznaczenie dodatkowego terminu do udzielenia informacji o miesięcznie ponoszonych wydatkach. Dodała, że jej rachunek bankowy został objęty zajęciem egzekucyjnym, zaś ojciec nie posiada rachunków. Skarżąca nie ma żadnych środków transportowych.
Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie nadesłano żadnych dodatkowych oświadczeń i dokumentów.
Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić.
Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a.
W takich też okolicznościach – wątpliwości co do możliwości płatniczych – strona została wezwana. Jakkolwiek strona była w wysokiej ciąży, oczekiwała porodu, jednakże jedynymi dokumentami wymienionymi w wezwaniu, których pozyskanie mogłoby przysporzyć trudności, były wydruki historii rachunków bankowych skarżącej i jej ojca. Natomiast, jak podała skarżąca, ojciec takich nie posiada, zaś rachunek strony jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym.
Pozostałe informacje żądane wezwaniem skierowanym na podstawie art. 255 p.p.s.a. sprowadzały się do oświadczeń dotyczących osób mieszkających wspólnie ze skarżącą oraz źródeł i wysokości ich dochodów, szczegółowego, określonego kwotowo, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez rodzinę skarżącej i oświadczenie o posiadanych środkach transportu. Zatem skoro strona była w stanie udzielić odpowiedzi co do rachunków bankowych i środków transportu, nie było przeszkód, aby podała pozostałe żądane informacje. Zwłaszcza jeśli chodzi o źródło i wysokość dochodów ojca, na utrzymaniu którego pozostaje. Nadto, jak się okazuje, również matka partycypuje w utrzymaniu strony.
Podkreślić należy, iż okoliczność, że skarżąca nie posiada żadnych dochodów ma tylko częściowo wpływ na ocenę jej możliwości płatniczych. Zauważyć trzeba, że w świetle art. 255 p.p.s.a., możliwości te są badane nie tylko w aspekcie sytuacji finansowej, ale również stanu majątkowego i rodzinnego. Skoro zaś skarżąca nie ma źródeł utrzymania, a więc pozostaje w niedostatku, to na rodzicach ciąży obowiązek alimentacyjny. Strona jest zaś na ich utrzymaniu.
W każdym razie, mając na uwadze powyższe, nie można uznać, aby istniały przeszkody do wywiązania się z obowiązku nałożonego skierowanym do strony wezwaniem. Natomiast udostępnione dane nie dają jakichkolwiek podstaw do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.