Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. Ka na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W z dnia [...] września 2014 r. ([...]) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Sąd wskazał, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, który upływał z dniem 8 października 2015 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona złożyła zaś w dniu 9 października 2015 r.
Pismem z dnia 29 marca 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że nie można jej przypisać winy za niewłaściwą organizację pracy w placówce pocztowej, która wydała skarżącej przesyłkę z jednodniowym terminem opóźnienia i od którego to dnia strona skarżąca liczyła termin do uiszczenia wpisu od skargi lub złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd.
Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy zainteresowani nie byli w stanie pokonać przeszkody (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 październik a 2011 r. sygn. akt I OZ 776/11, LEX nr 965949).
W przedmiotowej sprawie, jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała na nieprawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a polegające na jej wydaniu po upływie 14 dniowego terminu przechowywania przesyłki przez operatora pocztowego.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została dokonana czynność procesowa w postaci złożenia wniosku o przyznanie pomocy, alternatywna wobec obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 15 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1888/14). Sąd stwierdził, że skarżąca tym samym uczyniła zadość wymogowi z art. 87 § 4 p.p.s.a. – tj. wraz z wniesieniem wniosku, dokonała czynności o przywrócenie terminu której wnosi. Prawidłowy formularz wniosku został przedłożony Sądowi w dniu 29 lutego 2016 r.
W ocenie Sądu, skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego (złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy).
W przepisie art. 73 p.p.s.a. ustanowiony został tryb doręczenia awizowanego znajdujący zastosowanie w sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma bezpośrednio do rąk adresata (ewentualnie jego przedstawiciela lub pełnomocnika), bądź w razie niemożności doręczenia przesyłki w sposób zastępczy, zgodnie z art. 72 p.p.s.a. Kluczowe znaczenie dla skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. ma pozostawienie adresatowi zawiadomienia o nadejściu i przesyłki wraz z informacją o możliwości jego odebrania w oznaczonym terminie. Operator pocztowy ma obowiązek dwukrotnego zawiadomienia o nadejściu przesyłki, pierwszy raz przy pierwszej próbie doręczenia, drugi po upływie 7 dni od dnia pozostawienia wcześniejszego zawiadomienia. Łączny termin do odbioru przesyłki, liczony od pozostawienia pierwszego zawiadomienia wynosi 14 dni. W tym terminie przesyłka powinna pozostawać w placówce pocztowej, co wynika z art. 73 § 1 p.p.s.a., i w tym terminie przesyłka może być także wydana odbiorcy.
Stanowi o tym wprost § 37 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2012, poz. 545) – zwanego dalej Rozporządzeniem, zgodnie z którym przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że operator pocztowy dopuścił się w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości, naruszając przepis art. 73 p.p.s.a. oraz wskazywany przepis Rozporządzenia poprzez przechowanie przesyłki przez okres dłuższy niż czternaście dni licząc od pierwszego zawiadomienia i wydanie jej adresatowi po upływie wskazywanego w przepisach terminu.
W świetle powyższego, zgodzić należy się ze skarżąca, że odbierając przesyłkę w dniu 2 października 2015 r., a zatem po upływie 14 dni licząc od dnia pierwszego awizowania przesyłki, mogła być przekonana, że termin do uiszczenia wpisu sądowego należy liczyć od tego momentu.
W ocenie Sądu bezzasadne wydłużenie przez operatora pocztowego terminu do odbioru przesyłki, poprzez pozostawienie jej w placówce pocztowej przez okres przekraczający 14 dni licząc od daty pierwszego zawiadomienia oraz wydanie przesyłki adresatowi pomimo upływu tego 14 dniowego terminu, nie może powodować negatywnych skutków dla strony i uzasadnia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Strona skarżąca nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowego działania operatora pocztowego doręczającego przesyłki.
W powyższym zakresie Sąd podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. I FSK 132/12 oraz z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1407/12, które co prawda zapadły na gruncie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże z uwagi na podobne brzmienie przepisów o doręczeniach i przywróceniu terminu na gruncie p.p.s.a., zachowują aktualność w niniejszej sprawie.
Należy jednocześnie podkreślić, że strona dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu wiązać bowiem należy z dniem 22 marca 2016 r., kiedy skarżąca odebrała przesyłkę zawierającą postanowienie Sądu z dnia 22 lutego 2016 r. i dowiedziała się, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony z uchybieniem terminu.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności przyjąć należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. tzn. strona w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi wystąpiła z wnioskiem o jego przywrócenie, uprawdopodobniając przy tym okoliczności wskazujące na brak winy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji