Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę strony na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony 2 września 2016 r. Pismem z 11 października 2016 r. pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z tą skargą. W motywach wniosku pełnomocnik podniósł, że 16 sierpnia 2016 r. zmarł jego ojciec. Natomiast 2 września 2016 r. został doręczony pełnomocnikowi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 245/16, gdzie ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 3 października 2016 r. 10 października 2016 r. pełnomocnik otrzymał z Poczty Polskiej zwrot listu poleconego zawierającego skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA we Wrocławiu. Z adnotacji zawartej na kopercie wynikało, że adresat jest nieznany.
Pełnomocnik pomimo prawidłowo wskazanego adresata, zamiast adresu WSA we Wrocławiu wskazał adres Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Przyczyną błędnego zaadresowania skargi kasacyjnej była sytuacja związana ze śmiercią ojca pełnomocnika. Silne przeżycia emocjonalne związane z utratą osoby bliskiej, przyczyniły się do zakłócenia harmonogramu i rytmu pracy zawodowej pełnomocnika. Uczucia te zostały pogłębione przez czasochłonne czynności związane z pochówkiem osoby bliskiej oraz wzmożoną opieką nad schorowaną [...] matką, która dotkliwie przeżyła śmierć męża. Zdaniem pełnomocnika stan emocjonalno - psychiczny, związany z przedstawionymi okolicznościami, był bez wątpienia przyczyną błędnego wskazania adresu na kopercie i dokumentach za które on nie ponosi winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.)., przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o jego przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Postanowienie o przywróceniu terminu bądź odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W sprawie bezsporne jest, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem 10 października 2016 r. (powzięcie informacji o uchybieniu terminowi), a wniosek został złożony 11 października 2016 r.
Z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ustawy p.p.s.a. traktują go bowiem jako podmiot profesjonalny, dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika.
Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przytoczone przez pełnomocnika argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła dotrzymanie terminu (wskutek błędnie wskazanego adresu WSA we Wrocławiu) była śmierć ojca pełnomocnika i związane z tym silne przeżycia emocjonalne jakie towarzyszą po utracie bliskiej osoby, jak również opieka nad schorowaną [...] matką w tak trudnym dla niej czasie po śmierci męża.
W ocenie Sądu, oczywistym jest, że we wczesnym okresie żałoby po śmierci bliskiej osoby człowiekowi często towarzyszą silne emocje, które mogą dezorganizować codzienne życie w tym wykonywanie obowiązków zawodowych. Pełnomocnik reprezentujący skarżącą był odpowiedzialny za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sposób prawidłowy, jednakże śmierć ojca i będący jej następstwem stan emocjonalny, w ocenie Sądu, usprawiedliwia niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadnia to zatem uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.
Podkreślenia wymaga także, że konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu sprzeciwia się temu, aby w okolicznościach niniejszej sprawy, błąd pełnomocnika niósł za sobą negatywne konsekwencje dla strony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.