Uzasadnienie
Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 595 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że aktualnie przebywa na chorobowym i toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne z wniosku A w związku z niespłaconym kredytem.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca mieszka wspólnie z synem, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, a dochody uzyskuje z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.680 zł brutto. Skarżący dodał, że jest w trakcie leczenia skutków wypadku komunikacyjnego.
Z dodatkowych dokumentów i oświadczeń przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że skarżący – zgodnie z treścią zaświadczenia pracodawcy – zatrudniony jest od 2012 r. na stanowisku agenta nieruchomości z wynagrodzeniem minimalnym, od listopada 2012 r. do maja 2013 r., przebywał na zwolnieniu lekarskim i po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nie został dopuszczony do pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia. W 2013 r. wnioskodawca uzyskał przychody ze stosunku pracy i z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego w łącznej kwocie 4.545 zł. Jego miesięczne wydatki wynoszą łącznie 1.277,70 zł, w tym na utrzymanie mieszkania i garażu 796,75 zł, za telefon i internet 74,25 zł, za telewizję kablową 106,70 zł i na alimenty 300 zł.
Ponadto zostały przedłożone dokumenty potwierdzające postępowanie egzekucyjne wszczęte z inicjatywy banku oraz dotyczące leczenia po wypadku komunikacyjnym.
Skarżący oświadczył, że mieszka sam, korzysta z mieszkania, które jest własnością jego 14-letniego syna, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani środków transportu.
Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym spójne i logiczne.
W ocenie referendarza sądowego, dane udostępnione przez wnioskodawcę nie odzwierciedlają w pełni jego sytuacji finansowej.
Po pierwsze nie jest zrozumiała treść zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę. Wynika z niej, że do maja 2013 r. wnioskodawca przebywał na zwolnieniu lekarskim, następnie nie otrzymał zasiłku rehabilitacyjnego ani zaświadczenia o zdolności do pracy. W związku z tym nie został dopuszczony do jej wykonywania i nie otrzymuje praktycznie od maja 2013 r. wynagrodzenia. Jednocześnie pracodawca potwierdził wypłatę na rzecz skarżącego płacy minimalnej w listopadzie i grudniu 2014 r. oraz w styczniu 2015 r. (zaświadczenie jest datowane na 19 lutego 2015 r.).
Po drugie, przyjmując, że skarżący pracuje i uzyskuje płacę minimalną, której kwota netto wynosi około 1.200-1.300 zł, jego wydatki miesięczne przewyższają wysokość dochodów. Jakkolwiek łączna ich wartość jest równa wynagrodzeniu, to zauważyć należy, iż w ich zestawieniu brak podstawowych pozycji – wydatków na żywność, środki higieny i leczenie, zwłaszcza, że w argumentacji mającej wskazywać na zasadność przyznania prawa pomocy wnioskodawca kładzie szczególny nacisk na fakt długotrwałego leczenia po wypadku. Poza tym, trudno dać wiarę, aby przy pensji w wysokości niespełna 1.300 zł skarżący mógł pozwolić sobie na znaczne wydatki przykładowo za telewizję kablową (106 zł) za garaż (106 zł, nie posiadając przy tym żadnego środka transportu), kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb socjalnych.
Reasumując, przedstawione przez wnioskodawcę informacje budzą duże wątpliwości co do ich wiarygodności. Zdaniem referendarza, skarżący, zmierzając do wykazania zasadności przedmiotowego wniosku, faktycznie ograniczył się tylko do tych danych, który potwierdzałyby jego złą kondycję finansową.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.