Uzasadnienie
Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie posiada żadnych aktywów obrotowych ani zbywalnego majątku trwałego, który pozwalałby na uiszczenie wpisu w tak znacznej kwocie (wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 10.080 zł). Zwróciła uwagę, że wobec niej wydane zostały decyzje administracyjne nakładające zobowiązania na kwotę przekraczającą 20.000.000 zł. Obecnie, w związku ze zmianami na rynku, które wprowadziła ustawa o grach hazardowych, spółka nie ma możliwości prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, ponieważ wszystkie posiadane zezwolenia wygasły. Nie może korzystać z rachunku bankowego, jest bowiem objęty zajęciem egzekucyjnym i każda wpłata przekazywana jest organowi egzekucyjnemu. W latach 2013-2015 spółka poniosła olbrzymia stratę o łącznej wartości ponad 25.000.000 zł. Strona wskazała, że wartość posiadanych środków trwałych jest pozornie duże, ale są to przede wszystkim działki niezabudowane, objęte zajęciem egzekucyjnym. Z kolei co do automatów do gier – aktualnie nie można ich sprzedać z powodu niemożliwości zarejestrowania tych urządzeń przez jakikolwiek inny podmiot.
Na skutek działań organów podatkowych wspólnicy skarżącej spółki podjęli uchwałę o postawieniu spółki w stan likwidacji. Spółka obecnie nie generuje przychodów poza kwotą czynszu za dzierżawę pola (kilkanaście tysięcy złotych rocznie) i incydentalnym zbyciem starego komputera.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 3.000.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 14.435.847 zł, a wysokość zysku według bilansu za ostatni rok to 403.564,88 zł.
Strona wymieniła dwa rachunki bankowe, których saldo wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 0 i (-)50 zł.
Z przedłożonych dokumentów finansowych wynika, że w 2015 r. spółka odnotowała przychody (ze sprzedaży netto i przychody operacyjne) w wysokości 1.774.820,13 zł i stratę na poziomie 269.765,76 zł. W 2016 r. wielkości te wynosiły odpowiednio 297.322,85 zł i 403.564,88 zł. Na koniec 2016 r. kapitał własny spółki miał ujemną wartość 15.868.701,12 zł, kapitał rezerwowy natomiast wynosił 270.000 zł. zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 6.367.617,43 zł, a należności krótkoterminowe – 828.627,86 zł. W kasie i na rachunkach bankowych spółka posiadała 369.043,46 zł.
Z kolei na koniec marca 2017 r. przychody netto ze sprzedaży i pozostałe przychody operacyjne wyniosły łącznie 1.552.046,50 zł i spółka odnotowała zysk w wysokości 1.486.105,87 zł. Na rachunkach i w kasie – zgodnie z bilansem sporządzonym na marzec 2017 r. – dysponowała środkami w kwocie 262.597,97 zł.
Na deklaracjach VAT-7 za styczeń, luty i marzec 2017 r. brak jakichkolwiek wartości.
Na rachunkach bankowych w okresie od stycznia do kwietnia 2017 r. brak jest znaczących operacji bankowych, a saldo rachunków wynosi 0 zł. Wartość środków zablokowanych wynosi 0 zł.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że wnioskująca spółka jest w tutejszym Sądzie stroną w trzynastu sprawach, których wpisy od skarg wyznaczono na łączną kwotę 90.320 zł. W sprawie I SA/Wr 166/16 wpis sądowy w wysokości 6.620 zł został opłacony wraz z wniesieniem skargi z 5 lutego 2017 r.
Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższe nie zostało wykazane.
Zaznaczyć trzeba, że pojęcie "środków" użyte w przytoczonej regulacji nie obejmuje wyłącznie środków pieniężnych. Gdyby taki był zamysł ustawodawcy, pojęcie to zostałoby w ten sposób doprecyzowane. Chodzi tutaj jednak zarówno o środki finansowe, jak i majątkowe. Wywieść to należy z treści art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, zaś zgodnie z treścią art. 255, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, że poza stanem posiadania, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotna też jest jego zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie (przykładowo: postanowienia NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 107/14, publ. LEX nr 1452885, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1535/13, publ. LEX 1450453 i z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, publ. LEX nr 1479183).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku, zdaniem referendarza sądowego, skarżąca spółka była w stanie zgromadzić środki na opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Zwrócić należy uwagę, że na koniec grudnia 2016 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach w wysokości 370.000 zł, kapitałem rezerwowym na kwotę 270.000 zł, rzeczowymi aktywami trwałymi o wartości ponad 14.000.000 zł. Na koniec marca 2017 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach miały wartość ponad 260.000 zł. Przy czym, w ocenie referendarza, środki te były poza posiadanymi przez stronę rachunkami. Zgodnie z oświadczeniem strony, rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Jednakże w historii rachunków odnotowane są wartości zerowe nie tylko w pozycji salda, ale także w pozycji dotyczącej środków zablokowanych, a więc takich, które na rachunku się znajdują, jednak posiadacz nie ma do nich dostępu, z uwagi – przykładowo – na zajęcie egzekucyjne. Strona natomiast nie przedłożyła żadnych innych dokumentów, które by potwierdzały przejęcie w postępowaniu egzekucyjnym środków, którymi jeszcze dysponowała w marcu 2017 r. Jak wynika z wydruku rachunku w A, jedynie wpłaty z PFRON były przekazywane na rzecz organu egzekucyjnego.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie jest datowana na 16 lutego 2017 r.
Powyższe ustalenia wskazują zatem wyraźnie, że spółka dysponowała możliwościami poczynienia rezerw na opłacenie wpisu od skargi oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, nawet przy uwzględnieniu faktu, że łączna kwota wpisów, które spółka jest obowiązana uiścić niemal jednocześnie w trzynastu sprawach, jest znaczna (ponad 90.000 zł).
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.