Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., doręczonym w dniu 14 czerwca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. i A. B. na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z powodu jej nieopłacenia.
Skarżący A. B. złożył w dniu 21 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podnosząc okoliczność, że w czasie, w którym mijał termin na jego opłacenie, przebywał poza granicami kraju. Z uzasadnienia treści wniosku wynika, że zlecenie opłacenia skargi wnioskodawca powierzył osobie, która zwyczajowo zajmuje się finansami skarżącego podczas jego częstych wyjazdów krajowych i zagranicznych. Osoba ta, skargi jednak nie opłaciła, pomimo podjętego zobowiązania. O fakcie nieopłacenia skargi w sprawie skarżący dowiedział się dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Jak przyznał, wcześniej nie upewniał się, czy skarga została opłacona, albowiem osoba, której ten obowiązek zlecił, zawsze sumiennie wykonywała powierzone jej zadania.
W dniu 22 czerwca 2012 r. na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła wymagana opłata, uiszczona przelewem w dniu 21 czerwca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Jego zasadność Sąd oceniał przy uwzględnieniu ustawowych kryteriów zastosowania instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym o jakich mowa w treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270: dalej - p.p.s.a). Zgodnie z powołanymi przepisami, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z wnioskiem należy wystąpić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak zawinienia w niedotrzymaniu terminowi. Jednocześnie z wnioskiem należy dokonać zaległej czynności.
Zachowanie 7-dniowego terminu o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd liczył od daty doręczenia skarżącemu (14 czerwca 2012 r.) postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi w sprawie przyjmując, że dopiero wówczas wnioskodawca powziął wiedzę o tym, że zlecona przez niego czynność opłacenia skargi nie została wykonana.
Zaległą opłatę uiszczono na rachunek bankowy Sądu w dniu 21 czerwca 2012 r.
W stanie faktycznym sprawy skarżący nie kwestionował faktu, że uchybił terminowi do opłacenia skargi, który upływał z dniem 3 kwietnia 2012 r. Wnosząc o jego przywrócenie argumentował natomiast, że tuż przed zaplanowanym wyjazdem poza granicę kraju, wykonanie otrzymanego wezwania Sądu do opłacenia skargi zlecił osobie, która zazwyczaj zajmuje się jego finansami podczas częstych nieobecności wnioskodawcy w miejscu zamieszkania. Osoba ta jednak, nie uiściła wymaganego wpisu od skargi.
Analizując okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu w sprawie Sąd stwierdził, że nie są one wystarczające do tego by stwierdzić, że uchybienie terminu nie było zawinione w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a..
Poprzedzając szczegółową ocenę wniosku należy podkreślić, że kryterium braku winy jako przesłanka uzasadniająca przywrócenie uchybionego terminu jest w orzecznictwie sądowym traktowane bardzo restrykcyjnie i obejmuje także zawinienie osób trzecich, którym zobowiązany powierzył dokonanie określonych czynności procesowych.
W odesłaniu do orzecznictwa należy również w stanie faktycznym sprawy podkreślić, że przy ocenie wystąpienia przesłanki braku zawinienia w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od każdego, kto należycie dba o swoje interesy. Wykazanie przesłanki "braku winy" oznacza uprawdopodobnienie okoliczności, które nawet przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie, były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04).
A contrario, za zawinione przez stronę należy uznać te wszystkie okoliczności, które przy dołożeniu należytej staranności nie stanowiłyby przeszkody do zachowania terminu.
Z opisu stanu faktycznego podanego we wniosku wynika, że bezpośrednią przyczyną nieopłacenia skargi stanowiło zawinienie osoby, której skarżący powierzył opłacenie skargi.
Jak podkreślono wcześniej, zaniechania osoby, której zobowiązany zlecił dokonanie określonej czynności procesowej traktowane są jak zaniechania samej strony, która ponosi w ten sposób ryzyko w wyborze osoby przy pomocy której dokonuje określonych czynności. Z tych też powodów, okoliczność ta nie mogła przesądzić o zasadności zgłoszonego wniosku.
W stanie faktycznym sprawy trudno jednocześnie choćby lekkiego niedbalstwa nie przypisywać również samemu wnioskodawcy, który przyznał w treści wniosku, że nie podjął czynności zmierzających do upewnienia się, czy skarga została opłacona przed upływem terminu wyznaczonego w wezwaniu. Brak należytej staranności w tym względzie, już zatem bezpośrednio po stronie wnioskodawcy, nie usprawiedliwiają w szczególności takie okoliczności, podniesione we wniosku, jak: poparta doświadczeniem życiowym skarżącego pewność, że wpis zostanie uiszczony przez osobę do tego zobowiązaną,oraz, samo zapewnienie tej osoby, że w wymaganym terminie i wysokości uiści wymagany wpis od skargi. Wszystkie te okoliczności nie usprawiedliwiają bowiem faktu, że skarżący – poza samym zleceniem opłacenia wpisu – nie dołożył (dalej idącej) staranności w trosce o własne interesy (nie upewnił się przed upływem terminu, czy skarga została opłacona).
Taka staranność była wymagana w okolicznościach sprawy, nawet przy założeniu, że skarżący nie miał podstaw przypuszczać, że wpis od skargi może nie zostać opłacony przez osobę, której ten obowiązek powierzył.
Końcowo, wobec braku szczegółowych informacji w treści wniosku, podkreślić trzeba również, że trudno uznać sam wyjazd skarżącego za granicę za równoznaczny z przeszkodą o charakterze trudności nadzwyczajnych, których strona nie mogła pokonać przy użyciu nawet największego w danych warunkach wysiłku. Podnieść trzeba, że w chwili powzięcia wiedzy o obowiązku opłacenia skargi (w wyznaczonym terminie oraz wysokości) skarżący przebywał na terenie kraju, w tym, w miejscu zamieszkania, o czym bezspornie świadczy osobiste pokwitowanie przez niego przesyłki sądowej zawierającej to wezwanie.
Skarżący nie wskazał przy tym jednocześnie przeszkód, z powodu których nie mógł samodzielnie uiścić wymaganego wpisu od skargi jeszcze bezpośrednio przed wyjazdem, czy to w placówce urzędu pocztowego, czy też, za pośrednictwem przelewu internetowego. Wymaga podkreślenia, że argumentacja wniosku w ogóle nie nawiązuje do tych okoliczności, ani nie wyjaśnia ewentualnych trudności, bądź przeszkód.
W szczególności, skarżący nie podniósł, że zaplanowany wyjazd za granicę wypadał już kolejnego dnia po otrzymaniu wezwania (we wniosku skarżący mało precyzyjnie podaje, że wyjazd ten miał zaplanowany "w kolejnych dniach" po otrzymaniu wezwania). Nie podniósł także, że nie potrafi samodzielnie dokonywać przelewu bankowego, nie posiada dostępu do internetu, ani też, że nie mógł w tym względzie skorzystać z pomocy innych osób, które takimi umiejętnościami, bądź dostępem dysponują.
Przedstawione stanowisko Sądu koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 25 listopada 2011 r. (sygn. akt II FZ 623/11, dostępnym na stronie https://cbois.nsa.gov.pl).
Wskazane okoliczności uzasadniały odmowne rozpoznanie wniosku, o czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.