Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. utrzymała w mocy wydaną na podstawie art. 33 § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...], nr [...] w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika - A z siedzibą w L., zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2000 r., określonego w przybliżonej, łącznej wysokości [...].
Podstawę faktyczną wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia były poczynione podczas kontroli podatkowej ustalenia, wskazujące na nieprawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług w wymienionych powyżej okresach. Te przyczyny zatem oraz znaczna wysokość zobowiązania podatkowego uprawdopodobniły - zdaniem organu I instancji - obawę, że zobowiązanie może nie zostać wykonane.
Od wskazanej decyzji Urzędu Skarbowego w D. strona wniosła odwołanie, zarzucając brak podstaw do jej wydania, albowiem do tej pory należycie wywiązywała się z obowiązków podatkowych oraz posiada majątek, którego wielkość znacznie przekracza określone w przybliżonej wysokości zobowiązanie podatkowe. Obok tego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.
Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., co na wstępie już zaznaczono, utrzymała w mocy decyzję I-instancyjną. W uzasadnieniu podała, że już sam fakt nieprawidłowego rozliczania wskazywał na uchylanie się od wykonania obowiązku podatkowego, natomiast dotychczasowa dyscyplina podatnika w regulowaniu zobowiązań nie mogła mieć przesądzającego znaczenia. Nadto wskazała inne jeszcze okoliczności przemawiające za słusznością podjętej w przedmiocie zabezpieczenia decyzji.
W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, A podtrzymała zarzuty formułowane w postępowaniu administracyjnym, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę, prezentując argumentację znaną z uzasadnienia wydanej decyzji, wniosła o jej oddalenie bądź umorzenie postępowania, gdyż - jak wskazała - w dniu [...] doręczono stronie decyzje wymiarowe z dnia [...] nr [...]. Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania,
I SA/Wr 3009/01 skarżąca podniosła, iż wydanie decyzji wymiarowych i co za tym idzie - wygaśnięcie decyzji w sprawie zabezpieczenia, nie uczyniło postępowania sądowego bezprzedmiotowym głównie z tego powodu, że na jej podstawie wydano stosowne postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej przed chwilą ustawy procesowej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się bezprzedmiotowe.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie były decyzje organów podatkowych dotyczące zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, podjęte na podstawie art. 33 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. Stosownie do tego przepisu zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika, także przed wydaniem decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Wówczas to w decyzji zabezpieczającej należy określić przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania.
Wynika stąd, że zabezpieczenie jest instytucją mającą zapobiegać potencjalnemu niewykonaniu zobowiązania podatkowego, które zostanie określone decyzją wymiarową. W tym znaczeniu nie zastępuje wymiaru podatkowego, a służy tylko zabezpieczeniu przyszłych interesów Skarbu Państwa (gminy). Z takiego charakteru decyzji w sprawie zabezpieczenia wynika jej ograniczony w czasie byt. Zgodnie bowiem z § 4 pkt 2 art. 33 Ordynacji, decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Zatem gdy decyzją, w sposób niejako definitywny, zostanie określone zobowiązanie podatkowe, konkretyzując w ten sposób rozmiar roszczenia wierzyciela
I SA/Wr 3009/01 podatkowego, decyzja w sprawie zabezpieczenia przestaje istnieć, albowiem może on już dochodzić wykonania obowiązku wynikającego z decyzji wymiarowej.
Wygaśnięcie decyzji w sprawie zabezpieczenia, co następuje z mocy samego prawa powoduje, że przestaje ona obowiązywać w obrocie prawnym. Z tego zaś wynika, że wszczęte wniesieniem skargi na tę decyzję postępowanie sądowoadministracyjne nie może się toczyć, albowiem brak jest aktu, którego legalność została zakwestionowana. Nie sposób bowiem utrzymać w mocy, bądź uchylić decyzję, której nie ma. Oznacza to przeto, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do argumentu skarżącej, że mimo wygaśnięcia decyzji w sprawie zabezpieczenia, pozostają w mocy postanowienia, dla których była podstawą i że - jej zdaniem - nie pozwala to na uznanie postępowania sądowego za bezprzedmiotowe, to trzeba stwierdzić, że w warunkach niniejszego przypadku nie można go zaakceptować. Jak się wydaje pogląd ten nawiązuje do brzmienia art. 33 § 6 Ordynacji podatkowej, według którego wygaśnięcie decyzji, o którym mowa § 4, nie narusza ważności postanowienia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Chodzi tu o postanowienie organu egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Z 1999 r., Nr 36, poz. 161 z późn. zm.). Jest faktem znanym Sądowi z urzędu, że postanowienie takie, wydane na podstawie wygasłej decyzji, jest przedmiotem skargi w sprawie [...].
Nie zachodzi zatem sytuacja, w której umorzenie postępowania z powodu wygaśnięcia decyzji w sprawie zabezpieczenia, uniemożliwi ocenę legalności aktów, dla których była osnową i które w dalszym ciągu wywołują skutki prawne.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe wnioski, postępowanie sądowe, w oparciu o powołany wyżej art. 161 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało jako bezprzedmiotowe umorzyć.