Uzasadnienie
W listopadzie 2003 r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wpłynęło - noszące znamiona skargi - pismo Z. M.. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 3 grudnia 2003 r. do uzupełnienia braków tego pisma, w szczególności zaś do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, strona przesłała kopie dwóch orzeczeń: decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, oraz postanowienia tego samego organu z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie wszczęcia - z urzędu - postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości kwoty zobowiązania podatkowego. Ponieważ z przesłanej przez skarżącego dokumentacji wynikało także, że organ drugiej instancji wydał postanowienie Nr [...], w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], Nr [...], Sąd raz jeszcze - pismem z dnia 16 czerwca 2004 r. - wezwał zainteresowanego do usunięcia braków jego skargi, zwłaszcza do jednoznacznego wypowiedzenia się, czy obejmuje on skargą także wspomniane postanowienie organu odwoławczego.
Do lakonicznej odpowiedzi na to drugie wezwanie dołączono jedynie kopie dwóch postanowień Dyrektora Izby Celnej we W. wydanych w tym samym dniu ([...].) i opatrzonych identycznymi numerami ([...]). W jednym z tych postanowień Dyrektor Izby Celnej wstrzymał wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...]. (Nr [...]), ustalającej zobowiązanie podatkowe, w drugim zaś - organ ten zawiesił postępowanie odwoławcze w tej sprawie. W samej odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 16 czerwca 2004 r. Z.M. nie wskazał natomiast postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], Nr [...] w którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], Nr [...], jako przedmiotu zaskarżenia, choć fakt wydania tego postanowienia potwierdzały uzasadnienia obu wcześniej wymienionych postanowień Dyrektora Izby Celnej we W., wydanych w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:
Po reformie sądownictwa administracyjnego, jaka została dokonana z dniem 1 stycznia 2004 r., skarga podlegała już rozpoznaniu przez działający w pierwszej instancji wojewódzki sąd administracyjny. Z dyspozycji zawartej w art. 97 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wynika ponadto, że sąd ten powinien stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej w dalszych wywodach skrótem p.s.a.
Uwzględniając rozwiązania przyjęte w tym ostatnio przywołanym akcie normatywnym należy stwierdzić, że od żadnego z obu orzeczeń wskazanych przez Z. M. jako przedmiot jego skargi, skarga do sądu administracyjnego w istocie nie przysługiwała.
Zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego jest decyzją pierwszoinstancyjną. Strona wniosła od tej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Celnej we W., ten zaś - postanowieniem z dnia [...], Nr [...]- stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienia tego Z. M. nie objął jednak przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, mimo wezwania do jednoznacznego opowiedzenia się w tym względzie. W konsekwencji należy przyjąć za niedopuszczalne kwestionowanie merytorycznej zasadności pierwszoin-stancyjnej decyzji bezpośrednio w trybie skargowym, bez wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu drugiej instancji stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Innymi słowy ujmując istotę tego zagadnienia wypada stwierdzić, że badanie poprawności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji byłoby - w okolicznościach niniejszej sprawy - możliwe jedynie przy uwzględnieniu przez sąd administracyjny ewentualnej skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], Nr [...].
Skoro jednak Z. M. postanowienia tego nie zaskarżył, a Sąd nie mógł prowadzić w tym zakresie postępowania z urzędu, skarga na samą tylko decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...], Nr [...], była niedopuszczalna.
Z kolei kwestionowane postanowienie tego samego organu z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie wszczęcia - z urzędu - postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości kwoty zobowiązania podatkowego, nie należy w ogóle do kategorii tych postanowień, na które przysługuje skarga według art. 3 § 2 pkt 2 p.s.a. Nie jest to bowiem ani postanowienie, na które służy zażalenie, ani też postanowienie kończące sprawę, ani wreszcie postanowienie, które by rozstrzygało sprawę co do istoty. Jak wynika z dokumentacji, którą przesłał sam skarżący, postanowienie z dnia [...] doprowadziło w konsekwencji do wydania decyzji, weryfikowanej aktualnie - wskutek odwołania Z. M. - przez organ drugiej instancji. Również zatem i na to postanowienie skarga nie przysługiwała.
Zważywszy powyższe, skargę obejmującą dwa wymienione na wstępie orzeczenia należało w całości odrzucić, jako niedopuszczalną w świetle art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 p.s.a.