Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS) z 4 marca 2019 r. nr (...) w sprawie stwierdzenia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Stare Miasto (dalej: NUS) z 30 sierpnia 2018 r. nr (...) R. S. (dalej: Skarżący, Strona) należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2013 rok, stratę z tytułu najmu poniesioną w 2013 r., nadpłatę w tym podatku oraz odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w zakresie, w którym wniosek nie jest zasadny.
Przebieg postępowania w sprawie był następujący:
Decyzją z 30 sierpnia 2018 r. nr 0227-SPV.4102.55.2018 NUS określił Skarżącemu należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2013 rok, stratę z tytułu najmu poniesioną w 2013 r., nadpłatę w tym podatku oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w zakresie, w którym wniosek nie jest zasadny. Decyzja Naczelnika US z 30 sierpnia 2018 r. została doręczona Skarżącemu w dniu 18 września 2018 r. w trybie prawnej fikcji doręczenia. W dniu 8 października 2018 r. Podatnik odebrał kserokopię decyzji. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 października 2018 r. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji.
Postanowieniem z 7 grudnia 2018 r. (nr 0201-1OD1.4102.88.2018) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podatnik zaskarżył przedmiotowe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 5 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 89/19 oddalił skargę w całości. Naczelny Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II FSK 1790/19 oddalił skargę kasacyjna podatnika od tego wyroku.
W piśmie z 17 grudnia 2018 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS, wraz załączonym odwołaniem. Postanowieniem z 4 marca 2019 r. nr 0201-IOD1.4102.2.2019 DIAS odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS z 30 sierpnia 2018 r. oraz ponownie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania postanowieniem z 4 marca 2019 r. nr 0201-IOD1.4102.2.2019. Strona zaskarżyła dwa ww postanowienia, z tym, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowienie z 4 marca 2019 r. w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Skarżący zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1325 ze zm.) dalej Op., tj.: art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 150 § 4 w zw. z art. 150 § 1 pk1 i § 2, art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, art. 191, art. 121 § 1, art. 123 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 192. W skardze strona negując skutek doręczenia decyzji w dniu 18 września 2018 r. zarzucała, że nie otrzymała żadnego z dwóch awiz. Powoływała się na oświadczenie partnerki życiowej, informacje od sąsiadów oraz dokumenty potwierdzające pobyt skarżącego poza miejscem zamieszkania w dacie dokonywania doręczeń pisma. Strona, na powyższe okoliczności, wniosła o przeprowadzenie dowodu załączonego artykułu prasowego, przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: 0201-IOD1.4102.88.2018 w tym z odwołania z dnia 19 października 2018 r. oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sygn.. akt I SA/Wr 89/19 w tym załączników do skargi z dnia 17 grudnia 2018 r..
Ponadto w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2019 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów oświadczenie Medplace.pl sp. z o.o. oraz przedstawionych faktur i potwierdzenia realizacji płatności kwoty objętej fakturą..
DIAS wniósł o oddalenie skargi, wskazując na okoliczności związane uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Postępowanie sądowoadministracyjne pozostawało zawieszone w związku z oczekiwaniem na orzeczenie ww. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt: II FSK 1790/19. W związku z wydaniem wyroku w tej sprawie Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (odnosi się, bowiem do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych).
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z akt sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II FSK 1790/19 oddalił skargę kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 89/19 oddalającego skargę na postanowienie z 7 grudnia 2018 r. (nr 0201-1OD1.4102.88.2018), w którym DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS z 30 sierpnia 2018 r. nr 0227-SPV.4102.55.2018. Zatem orzeczenie to jest prawomocne i ostateczne.
Natomiast przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kolejne postanowienie DIAS z dnia 4 marca 2019 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej samej decyzji. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że było ono dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Op., tj. zaskarżone postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Zgodnie z art. 219 Op. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie.
Zestawienie zaś wyżej wymienionych postanowień DIAS z dnia 7 grudnia 2018 r. oraz z dnia 4 marca 2019 r. 2020 r. w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania prowadzi do wniosku, że organ dwukrotnie orzekł w tym samym przedmiocie, tj. w kwestii stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w odniesieniu do tej samej Strony i tego samego rozstrzygnięcia.
Wypływająca z art. 128 Op. zasada trwałości decyzji administracyjnych w swoim formalnym aspekcie wyraża się w tym, że ostateczne decyzje (i odpowiednio postanowienia) obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Z uwagi na swoją doniosłość zasada ta, zapewniająca stabilizację i pewność obrotu prawnego, została zabezpieczona sankcją nieważności (art. 247 § 1 pkt 4 Op.) - tzw. res iudicata, przed ponownym rozstrzygnięciem tożsamej sprawy..
Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości ocenianych spraw. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni. Tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy oznacza tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Zatem sankcja nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Op., będzie miała zastosowanie w przypadku zaistnienia tożsamości sprawy.
Istnienie w obrocie prawnym ostatecznego i prawomocnego aktu (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czyni niedopuszczalnym ponowne orzekanie przez Organ w tym zakresie. Oznacza to zarazem, że postanowienie z dnia 4 marca 2019 r.. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jako kolejne w tym samym przedmiocie, jest dotknięte ww. kwalifikowaną wadą prawną, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem sądu, w sytuacji, kiedy organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co do którego orzeczono już uprzednio o stwierdzeniu uchybienia terminowi do jego wniesienia, nie było potrzeby ponownego stwierdzania tej okoliczności prawnej poprzez wydawanie kolejnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Ewentualnie, gdyby z okoliczności sprawy jasno wynikało, że strony domagają się ponownego orzeczenia w przedmiocie ich "kolejnego" odwołania, a nie jest ono wyłącznie formalnym załącznikiem do zgłoszonego wniosku o przywrócenie terminu (co z treści ich zażalenia nie wynika) – uwzględniając fakt funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia z 7 grudnia 2018 r. - należałoby rozważyć wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia.
Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze jak i piśmie procesowym z dnia 15 maja 2019 r., wskazując na treść art. 106 § 3 p.p.s.a., albowiem ich przeprowadzenie nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a kwestia prawidłowości doręczenia ww decyzji NUS była już przedmiotem oceny w ww powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.