Uzasadnienie
Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., Spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł.
Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 72.117,31 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł. W 2012 r. osiągnęła przychód netto w kwocie 1.601.513,10 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), które zostało doręczone na adres Kancelarii pełnomocnika 7 marca 2014 r., strona wniosła dwukrotnie o przedłużenie terminu do wykonania nałożonego na nią obowiązku.
Drugi z kolei wniosek uzasadniała brakiem odpowiedzi ze strony Dyrektora Izby Celnej, do którego zwróciła się o przedstawienie zbiorczej informacji dotyczącej prowadzonych egzekucji. Informacja ta, jak wyjaśniała, ma istotne znaczenie dla oceny sytuacji finansowej spółki.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie strona podniosła, że dopiero obecnie otrzymała pismo organu z dnia 26 marca 2014 r. zawierające informację dotyczącą postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko spółce z jednoczesnym wskazaniem, iż prowadzona egzekucja ze składników majątkowych spółki jest bezskuteczna. Zdaniem strony potwierdza to, iż spółka nie posiada żadnych środków finansowych, a w konsekwencji w pełni uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych. Do sprzeciwu dołączono pismo organu podatkowego z wykazem wszczętych wobec spółki postępowań egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wedle art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba.
Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzić bowiem należy, iż skarżąca uchyliła się od przedstawienia informacji żądanych od niej w wezwaniu doręczone na adres Kancelarii pełnomocnika strony w dniu 7 marca 2014 r., pomimo, iż referendarz sądowy na wniosek skarżącej przedłużył termin do przedłożenia dokumentów. Wskazać należy, iż od strony zażądano przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za listopad i grudzień 2013 r. oraz za styczeń 2014r., wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za wskazane wyżej miesiące, kopii deklaracji VAT-7 za wskazane wyżej miesiące, dokumentów potwierdzających zajęcia egzekucyjne oraz innych oświadczeń i dokumentów, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca nie skorzystała także z możliwości dołączenia tych dokumentów do sprzeciwu, przedkładając jedynie informację o wszczętych wobec niej postępowaniach egzekucyjnych dotyczących należności publicznoprawnych.
Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie w trybie przytoczonego przepisu służy weryfikacji oświadczeń strony oraz uzupełnieniu stanu wiedzy Sądu o jej sytuacji i możliwościach płatniczych. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zachodziła konieczność weryfikacji oświadczenia strony. Obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w tym zakresie. Nie wywiązanie się z obowiązku udzielenia dodatkowych informacji skutkować musi odmową przyznania stronie prawa pomocy. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, że w latach 2011 i 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą dużych rozmiarów.
O braku środków finansowych strony skarżącej nie może zaś świadczyć jedynie wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji z majątku strony, gdyż nie stoi to na przeszkodzie prowadzeniu przez spółkę dalszej działalności gospodarczej i uzyskiwaniu przychodów. Strona nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację gospodarczą i jej rzeczywiste możliwości finansowe są nieznane.
Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Skarżąca nie wykazała zaś, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych.
Tym samym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.