Uzasadnienie
Strona skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu wniosku, że obecnie nie jest w stanie ich opłacić. Jest zatrudniona na 1/8 etatu i ponosi koszty utrzymania syna. Oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią tylko [...]-letni syn, I. S., i że nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej dochody miesięczne wynoszą 500 zł netto i ponosi stałe wydatki na wyżywienie, odzież, przedszkole, lekarstwa w łącznej wysokości około 400-450 zł.
Do wniosku załączony został aneks do umowy o pracę, zgodnie z którym strona zatrudniona jest w T. Sp. z o.o. z/s w J., której – jak wynika z danych Krajowego Rejestru Sądowego – jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu jest D. S..
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie udzielono odpowiedzi.
Wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 1.994 zł.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowego wniosku nie można było uwzględnić.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczenia wymaga w pierwszej kolejności, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. W interesie wnioskodawcy jest jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić.
W tym też celu zostało skierowane wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na skutek braku odpowiedzi na powyższe wezwanie nie zostały wyjaśnione znaczące wątpliwości przede wszystkim co do stanu rodzinnego i finansowego strony skarżącej. Nie można bowiem dać wiary, aby strona była w stanie utrzymać siebie i 5-letniego syna z wynagrodzenia w kwocie 500 zł. Nie zostało zresztą w jakikolwiek sposób udowodnione, że wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę dokładnie tyle wynosi.
Nie zostało także wyjaśnione, jakie dokładnie wydatki i w jakiej wysokości strona ponosi miesięcznie i jakie są źródła ich finansowania. Nie są też znane źródła finansowania profesjonalnego pełnomocnika, który działa w imieniu strony w niniejszej sprawie.
Jakkolwiek wpis od skargi nie jest niski, bo wynosi niemal 2.000 zł, a zwykle jest to najwyższy koszt sądowy, to jednak referendarz nie miał żadnych rzetelnych podstaw do dokonania oceny możliwości płatniczych strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy wniosek należało uznać za nieuzasadniony, w związku z czym postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.