Uzasadnienie
Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 17.219 zł, wniosła o zwolnienie jej z tego obowiązku wskazując, że ma zablokowane rachunki bankowe i posiada kredyt restrukturyzowany.
W oświadczeniu o majątku i dochodach rubryki dotyczące kapitału zakładowego, wartości środków trwałych oraz zysku lub straty według bilansu za ostatni rok nie zostały wypełnione. Podano, że spółka posiada dwa rachunki bankowe o końcowych numerach **8691 i **5627 – w [...] S.A. z saldem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (-)487.984 zł i w Banku [...] (nie podano stanu). Posiada też zadłużenie z tytułu poręczenia kredytu w [...] na kwotę 296.304,08 zł.
Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że spółka na koniec 2017 r. odnotowała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 634,798,76 zł i stratę na poziomie 320.966,42 zł. W bieżącym roku do końca kwietnia jej obroty wyniosły 4.225,04 zł.
Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2018 r., spółka dokonała w tych miesiącach dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 4.225 zł, 63 zł i 0 zł oraz zakupów związanych z działalnością opodatkowaną na kwoty: 10.651 zł, 8.520 zł i 3.368 zł.
Przedłożono wydruki historii trzech rachunków bankowych o końcowych numerach **7947 (Bank [...]), **9852 ([...]) i **1054 ([...]) – wszystkie z ujemnymi saldami.
Nie przedłożono bilansu za 2017 r.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że strona pomimo wezwania nie przedłożyła bilansu z 2017 r. oraz podała inne numery kont na urzędowym formularzu wniosku niż numery rachunków, których wydruki zostały przedłożone w wyniku wezwania. Nadto jeszcze z innych rachunków dokonywane były wpłaty wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Poza tym historie rachunków, których wydruki zostały przedłożone, nie potwierdzają faktu, na który się spółka powołała – spłaty kredytu restrukturyzacyjnego.
Referendarz stwierdził, że udostępnione w taki sposób dane w żadnym razie nie pozwalały na odtworzenie rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Tym samym strona nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie.
W sprzeciwie strona stwierdziła, że: nie zgadza się z "dokonaną przez referendarza sądowego oceną, że dane wynikające ze złożonych dokumentów wskazują, że strona była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi przynajmniej w połowie"; fakt, iż strona w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 545/17 została zwolniona od obowiązku poniesienia wpisu od skargi ponad kwotę 20.000 zł świadczy, że jej obecny wniosek zasługuje na uwzględnienie; uiszczenie wpisów od skarg w sprawach sygn. akt I SA/Wr 545/17 i I SA/Wr 557 w łącznej kwocie 67.056 zł spowodowało zubożenie spółki; referendarz sądowy nie dokonał "całościowego zestawienia sytuacji majątkowej skarżącej wyrażonej w liczbach"; brak uzyskiwania przychodów uniemożliwia skarżącej uiszczenie opłat w sprawach sygn. akt I SA/Wr 545/17 i I SA/Wr 557 w wysokości blisko 35.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Stosownie do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Sąd wskazuje, że zawarte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie: "gdy wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprawie, dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są na tyle ogólnikowe i niepełne, że wymagane było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Wezwanie referendarza sądowego zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a, zgodnie z którym: "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego".
Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka zignorowała wezwanie referendarza i nie przedstawiła bilansu za 2017 r. Trafnie zaś zauważył referendarz, iż spółka podała inne numery kont na urzędowym formularzu wniosku niż numery rachunków, których wydruki zostały przedłożone w wyniku wezwania. Nadto jeszcze z innych rachunków dokonywane były wpłaty wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej.
Skarżąca nie uzupełniła brakujących dokumentów na etapie sprzeciwu, a w jego treści nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących numerów rachunków bankowych.
Trafnie zatem ocenił referendarz, iż udostępnione w taki sposób dane w żadnym razie nie pozwalały na odtworzenie rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej spółki. Tym samym strona nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie. Skarżąca nie może żądać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia i obciążenia innych podatników kosztami zainicjowanego przez siebie procesu w sytuacji, w której pomimo ustawowego obowiązku nie przedkłada żądanego od niej materiału dowodowego.
Sąd wskazuje, że referendarz nie zawarł w swoim postanowieniu przypisywanego mu przez skarżącą stwierdzenia, iż: "dane wynikające ze złożonych dokumentów wskazują, że strona była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi przynajmniej w połowie". Jak wcześniej wskazano, referendarz prawidłowo uznał natomiast, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów, na podstawie których możliwa byłaby ocena jej możliwości finansowych. Z tych samych powodów nie sposób zarzucić referendarzowi, iż nie dokonał, jak to ujęła strona, "całościowego zestawienia sytuacji majątkowej skarżącej wyrażonej w liczbach". Skarżąca nie przedłożyła dokumentów, na podstawie których można by dokonać bardziej szczegółowej oceny.
W tych okolicznościach na marginesie jedynie można zauważyć, że z rachunku zysków i strat przedłożonego na żądanie referendarza wynika, że spółka pomimo znacznej straty (320.000 zł), z którą zakończyła 2017 r., nadal kontynuuje działalność gospodarczą. Przeczy to sugestiom skarżącej, o braku jakichkolwiek możliwości finansowych.
Z tych też przyczyn na podstawie art. 260 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.