Uzasadnienie
S. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała na swój wiek, wdowieństwo, zły stan zdrowia oraz fakt zamieszkiwania w wymagającym remontu budynku o powierzchni 90 m². Jako swój dochód podała emeryturę w kwocie 677,60 zł.
Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad informacje wskazane w treści wniosku, że w roku 2011 skarżąca uzyskała świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 12.676,80 zł (brutto), jej miesięczne wydatki z tytułu eksploatacji budynku mieszkalnego wynoszą około 514 zł miesięcznie, natomiast z jej świadczenia emerytalnego dokonywana jest potrącenie na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. w kwocie 283,18 zł miesięcznie.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku S. S. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie.
W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącej, w tym fakt samodzielnego utrzymywania jej gospodarstwa domowego z dochodu w kwocie 677,60zł miesięcznie oraz kwota opłat za samo utrzymanie jej domu, w ramach którego realizuje wnioskodawca swoje potrzeby mieszkaniowe, świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.