Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. T. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. Powodem odrzucenia skargi był fakt nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego od skargi w wysokości 573 zł, pomimo wezwania doręczonego skutecznie w trybie fikcji doręczenia.
Odpis ww. orzeczenia doręczono skarżącemu w dniu 16 września 2016 r.
W dniu 20 września 2016 r. na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła kwota 573 zł uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu sądowego.
Następnie w piśmie wniesionym w dniu 23 września 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazując w jego uzasadnieniu, że nie otrzymał żadnego awiza dotyczącego przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu (nie było ich w skrzynce), a o wysłaniu takiej przesyłki dowiedział się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi. Sprawdził też zawartość akt w siedzibie Sądu (w dniu 19 września 2016 r.), po czym uiścił wpis sądowy. Skarżący dodał, że nieodebranie przedmiotowej przesyłki sądowej nie było w jego interesie, gdyż jest żywotnie zainteresowany rozpoznaniem skargi przez Sąd, która wieńczy jego wieloletni spór z organami podatkowymi.
W dniu 23 września 2016 r. skarżący wniósł także zażalenie na ww. postanowienie o odrzuceniu skargi. Zażalenie zostało sporządzone przez pełnomocnika – doradcę podatkowego.
Uzupełniając powyższy wniosek o przywrócenie terminu, skarżący przedłożył w dniu 28 września 2016 r. reklamację pocztową w zakresie przyczyn nieotrzymania awiz.
Pismem z 25 października 2016 r. Poczta Polska S.A. poinformowała Sąd, że skarga na usługę pocztową została uznana za niezasadną, gdyż – jak ustalono – przesyłki, których dotyczy skarga, były prawidłowo awizowane. Przy czym korespondencja adresowana do skarżącego zawsze jest awizowana na żądanie dorosłych domowników, a "awizo" pozostawiane jest w oddawczej skrzynce pocztowej. Listonosz oświadczył także, że przez cały okres obsługi rejonu (5 lat) nigdy nie spotkał skarżącego pod jego adresem.
W uzupełnieniu wniosku pismem z 7 listopada 2016 r., do którego załączono odpowiedź ww. operatora pocztowego na złożoną skargę, skarżący oświadczył, że owa odpowiedź jest niesatysfakcjonująca, gdyż opiera się w całości na oświadczeniu listonosza, który w ocenie skarżącego, mija się z prawdą i nierzetelnie wykonuje swoje czynności. W tym bowiem roku adresowana do niego korespondencja z Izby Skarbowej została odebrana przez osobę przebywającą pod jego adresem (A. M.). Ponadto skarżący podniósł, że w jego skrzynce pocztowej niejednokrotnie znajdował awiza dotyczące cudzej korespondencji. Znalazła się też przesyłka adresowana do kogoś innego, na dowód czego załączył zdjęcie tej przesyłki. Zdaniem skarżącego, podane okoliczności w wystarczający sposób uprawdopodabniają brak prawidłowego awizowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o jego przywrócenie i uczyni to w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był ów termin, a we wniosku uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu temu terminowi i uchybienie to powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Zgodnie zaś z treścią art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd w pierwszej kolejności bada terminowość zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. W tym zakresie Sąd przyjął, że początek biegu terminu do złożenia ww. wniosku o przywrócenie terminu wyznacza data doręczenia skarżącemu postanowienia odrzucającego skargę, z którego to powziął informację o uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Jako, że odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 16 września 2016 r., ostatnim dniem siedmiodniowego terminu był 23 września 2016 r. Tego też dnia skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, co oznacza, że wniosek złożył w terminie.
W ocenie Sądu, odnosząc powyższe kryteria do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym adresata. Zawiadomienie to, w myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Artykuł 73 § 3 p.p.s.a. określa obowiązek dokonania powtórnego awizowania, natomiast art. 73 § 4 p.p.s.a. precyzuje moment, w którym uznaje się takie awizowane podwójnie pismo za doręczone.
Z powyższych regulacji wynika wyraźnie, że dla stwierdzenia skutku doręczenia konieczne jest, po pierwsze, złożenie pisma na okres czternastu dni np. w placówce pocztowej, a po drugie, zawiadomienie o tym adresata. Brzmienie niniejszego przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, które wymogi – zarówno przechowywania przesyłki, jak i zawiadomienia o niej adresata są – z punktu widzenia art. 73 p.p.s.a. – istotne. Należy przy tym podkreślić, że to, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie adnotacji poczynionych na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma, które dokonywane są przez doręczyciela i pracowników poczty.
Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego awizowania tejże przesyłki. Przy czym wymaga zaakcentowania, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1861/11, LEX nr 1148521).
Domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być jednak obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu
W niniejszej sprawie, choć skarżący zainicjował stosowne postępowanie wyjaśniające przed operatorem pocztowym, to wynik tego postępowania – co potwierdza pismo Poczty Polskiej S.A. - był negatywny dla skarżącego. Odpowiedź operatora pocztowego na skargę złożoną przez skarżącego nie potwierdza bowiem błędów w procedurze awizowania przesyłki sądowej, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd nie ma w takim przypadku podstaw do tego, aby kwestionować prawidłowość doręczenia. Przyjętej przez Sąd oceny nie zmieniają twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie z 7 listopada 2016 r. Argumentacja ta, w obliczu adnotacji poczynionych na awizowanej przesyłce sądowej i treści ww. odpowiedzi operatora pocztowego, nie może bowiem stanowić dowodu na to, że nie doszło – jak twierdzi skarżący - do pozostawienia awiz w jego skrzynce oddawczej. Także zdjęcie cudzej korespondencji tego nie dowodzi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.