Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. S. (dalej jako: Podatnik, Skarżący, Strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: organ odwoławczy, DIAS) z dnia 27 lipca 2022 r., nr 0201-IER.7010.77.2022.DW wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Miliczu w dn. 11.04.2022 r. wydał postanowienie dotyczące zaliczenia zwrot podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. na poczet innych zaległości podatkowych Skarżącego. Strona otrzymała postanowienie w dn. 20.04.2022 r., a termin na jego zaskarżenie upływał 27.04.2022 r. Zażalenie Skarżący wniósł 28.04.2022 a zatem już po upływie siedmiodniowego terminu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z 11.07.2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, które Podatnikowi zostało doręczone 14.07.2022 r. Pismem z 15.07.2022 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że przyczyną niedotrzymania ustawowego terminu do wniesienia zażalenia jest podeszły wiek i liczne choroby, które znacznie utrudniają możliwości skutecznego działania i wypełniania obowiązków.
Strona podniosła, że 28.04.2022 r. zaistniała możliwość wysłania korespondencji za pomocą sąsiada, z której to możliwości Strona skorzystała. Do wniosku załączone zostały dokumenty związane z chorobą Skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący uznał zaskarżone postanowienie za niezgodne z obowiązującym prawem i sprzeczne ze sprawiedliwością społeczną, co winno skutkować wycofaniem go z obrotu prawnego. Zdaniem Skarżącego organ administracji naruszył art. 162 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa lub o.p.) oraz art. 122 § 1, art. 124 Ordynacji podatkowej. Ponadto Skarżący zarzucił również naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997, nr 78, poz. 483).
Skarżący wskazał, że przyczyną niedotrzymania ustawowego terminu do wniesienia zażalenia jest podeszły wiek i liczne choroby, które eliminują z możliwości skutecznego działania i wypełniania obowiązków. Do skargi Skarżący dołączył dokumenty dotyczące dochodów i ponoszonych kosztów na utrzymanie i leczenie, w tym fakturę z 25.04.2022 r. wystawioną przez aptekę.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podniósł, że choroba Skarżącego nie była nagła i wymagająca pobytu w szpitalu oraz uniemożliwiająca złożenie zażalenia osobiście przez lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę. W ocenie DIAS niedochowanie przez Skarżącego terminu do złożenia zażalenia nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co do odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z 11 kwietnia 2022 r. Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 163 § 2 o.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Dalej zgodnie z treścią art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin - art. 162 § 2 o.p. Z powyższego wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Z powołanych regulacji wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie był przez organ kwestionowany, strona złożyła zażalenie zatem należy uznać, że przesłanki formalne opisane w art. 162 o.p. zostały spełnione. Spór koncentruje się więc wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
Uprawdopodobnienie przeszkód uniemożliwiających dochowanie czynności obciąża wnioskującego, przy czym uprawdopodobnienie oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. O braku winy można więc mówić wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie (por. wyrok NSA z 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 3387/17 –-ten oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej jako: CBOSA). Przeszkodą taką może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp.
Nawet samo przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2022 r. III SA/Kr 1572/21 – CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, aby Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika, że dowodząc brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia Skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie świadczące o przewlekłej chorobie, kartę porady ambulatoryjnej z 5.05.2022 r. oraz kartę informacyjną dotyczącą leczenia szpitalnego w dniach od 6.12.2021 r. do 10.12.2021 r. Żadne z tych zdarzeń nie wystąpiło w czasie biegu terminu do wniesienia zażalenia tj. w okresie od 20.04.2022 r. do 27.04.2022 r. Niemniej jedna, w ocenie Sądu, przewlekła choroba nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej.
Organ uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięciu słusznie przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 września 2021 r. sygn. akt I SA/GI 678/21 (CBOSA) w którym wprost wskazano, że przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę.
Podsumowując podkreślić należy, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Prowadząc postępowanie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organy w tej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza poza granice wynikające z art. 191 o.p. nie nosi zatem cech dowolności czy powierzchowności.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe prowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący a przeprowadzona przez organ podatkowy, odmienna do Skarżącego, ocena ustalonego stanu faktycznego nie dowodzi, że naruszono nałożony na organy obowiązek działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Za nietrafne należy więc uznać zarzuty naruszenia art. 122 § 1,124, 180 § 1, 187 § 1 i 191 i 192 ustawy Ordynacja podatkowa. Jak już wyżej wspomniano brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna, co nie zostało wykazane.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie dostrzegając również innych naruszeń prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.