Uzasadnienie
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie usług budowlanych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że na skutek niewypłacalności kontrahentów, których zobowiązania wobec Spółki wynoszą łącznie 926.797,32 zł, Spółka straciła płynność finansową i możliwość spłaty jej dostawców i podwykonawców. Spowodowało to liczne nakazy zapłaty, zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego i ZUS. Wszystkie rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika. Natomiast niemożność opłacenia kosztów sądowych może spowodować dodatkowe obciążenia zobowiązaniami podatkowymi, które w ocenie strony są niesłuszne.
Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych – 409.252,58 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 281.620,50 zł. Stan konta na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł.
Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynikają dane wskazane na urzędowym formularzu, a nadto, że za 2012 r. Spółka uzyskała przychody w kwocie 7.382.963,23 zł (zgodnie z zeznaniem podatkowym). Jej należności krótkoterminowe na koniec roku 2012 wynosiły 3.637.026,97 zł, a zobowiązania krótkoterminowe – 1.720.882,17 zł. Do końca czerwca 2013 r. strona uzyskała przychody w wysokości 858.535,50 zł, odnotowując wynik ujemny na kwotę 506.630,42 zł. Z jednego z rachunków bankowych wpływy z kwietnia, maja i czerwca 2013 r. były przejmowane przez komornika. Na drugim rachunku brak środków, przy czym w dacie 4 kwietnia 2013 r. odnotowany został wpływ z tytułu kredytu w wysokości 392.998,24 zł, który pomniejszony został o wartość salda ujemnego i odsetek od debetu.
W sprawie przedłożone zostały też dokumenty wykazujące zobowiązania Spółki wobec kontrahentów, ZUS i PFRON.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka na obecnym etapie postępowania jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 753/13 i I SA/Wr 754/13 w kwocie łącznej 3.500 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zwrócić należy uwagę, że powyższa regulacja uzależnia przyznanie prawa pomocy osobom prawnym wyłącznie od przesłanki posiadania lub też nieposiadania dostatecznych środków finansowych. Brak jest dodatkowych obwarowań, tak jak ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, co do których należy uwzględnić zabezpieczenie środków niezbędnych dla ich koniecznego utrzymania. Co do osób prawnych, niewątpliwie należy też mieć na uwadze konsekwencje poniesienia kosztów sądowych, takie jak utrata płynności finansowej. Taka okoliczność jednak w przypadku wnioskującej Spółki, zdaniem referendarza sądowego, nie zachodzi.
Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że chodzi tutaj o koszty sądowe w sprawie, w której wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 2.000 zł, a w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwykle jest o najwyższy koszt sądowy. Biorąc zatem powyższą kwotę za punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej, z pewnością nie będzie ona skutkować paraliżem działalności Spółki.
W istocie strona wskazuje na fakt niezapłaconych zobowiązań przez kontrahentów, którzy rzekomo są niewypłacalni. Jednak nie przedstawiła w tym względzie żadnych dokumentów. Te zaś, które zostały przedłożone wskazują, iż wprawdzie przychody strony w sposób znaczny się obniżyły w porównaniu z rokiem 2011 (o około 10.000.000 zł), to jednak nadal są wysokie. W ubiegłym roku wyniosły ponad 7.000.000 zł, a strata według bilansu wynosiła mniej niż 5% wartości przychodów. Istotne jest też, że wartość należności krótkoterminowych przewyższała kwotę zobowiązań terminowych o prawie 2.000.000 zł.
Także w bieżącym roku zostały odnotowane wysokie obroty, wielokrotnie wyższe niż wartość kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wskazane wyżej wartości wskazują, że strona miała możliwość wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu, że obowiązana jest ponosić koszty o podobnej wartości w jednocześnie w dwóch sprawach. Jeśli zaś chodzi o liczne zobowiązania wobec kontrahentów, które zostały nałożone na Spółkę wraz z odsetkami nakazami sądowymi, to pamiętać należy, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, a te zawsze mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym.
Spółka wskazuje też, że nie ma środków na rachunkach bankowych, co udokumentowała. Jednak wpływy odnotowane są tylko na jednym rachunku i to tylko od jednego kontrahenta, są też od razu przejmowane przez komornika. Wartość tych wpływów natomiast nie znajduje odzwierciedlenia w wykazanych kwotach przychodów. Wywieść stąd należałoby, że większość transakcji jest dokonywanych poza posiadanymi rachunkami bankowymi.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, że strona nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.