Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia [...] nr [...], w którym na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 1 i art. i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) zajął on jako wierzyciel stanowisko w sprawie zarzutów, zgłoszonych przez J. i D. M. w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia z dnia [...] nr [...], uznając te zarzuty za nieuzasadnione. Zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 154 i 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. i miało na celu wykonanie decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] nr [...], w której na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej określono przybliżoną kwotę zobowiązania J. i D. M. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji, łącznie [...].
W piśmie z dnia [...] podatnicy zarzucili, że zarządzenie zabezpieczenia wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 33 pkt 10 w związku z art. 156 § 1 i art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na brak wszystkich elementów, które powinno zawierać. W szczególności nieprawidłowo wypełniono poz. 41 zarządzenia wskazując, że przedmiotem zabezpieczenia jest podatek dochodowy od osób fizycznych, mimo że było nim przyszłe zobowiązanie podatkowe. W poz. 43 wpisano ustawę o podatku dochodowym jako podstawę prawną zabezpieczenia zamiast decyzji wydanej na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, w poz. 45 błędnie wskazano okoliczności świadczące o możliwości utrudniania lub udaremniania egzekucji, w poz. 49 nie zamieszczono wymaganej pieczęci nagłówkowej, a w poz. 64 pominięto datę.
Nadto zarządzenie zabezpieczenia wydane zostało przed doręczeniem postanowienia z dnia [...] o uchyleniu zabezpieczenia dokonanego poprzednio na podstawie zarządzenia z dnia [...] oraz przed doręczeniem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, gdyż wszystkie te dokumenty zostały stronie doręczone w jednym dniu, przez co naruszono art. 155 ustawy o podstępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ podatkowy przedstawiając stanowisko wierzyciela stwierdził, że zarządzenie zabezpieczenia spełnia wymogi określone w art. 156 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., a jego rubryki wypełniono prawidłowo. Będące w toku postępowanie podatkowe dotyczące wysokości zobowiązania J. i D. M. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok wskazuje na nieprawidłowości w prowadzonej dokumentacji księgowej, dotyczącej działalności gospodarczej D. M. i wysoką kwotę zobowiązania podatkowego, a sam podatnik złożył w organie podatkowym oświadczenie, że jest w trudnej sytuacji materialnej, utracił kontrahentów, samochód dostawczy z towarami o wartości około [...], a z działalności gospodarczej poniósł stratę. W poz. 49 znajduje się pieczęć zawierająca oznaczenie wierzyciela oraz osoby upoważnionej do podpisywania w jego imieniu dokumentów. Brak daty w poz. 64 nie jest istotny, skoro jest to kolejna strona zarządzenia, a na jego pierwszej stronie datę podano prawidłowo.
Skoro wszystkie dokumenty, o których mówią skarżący doręczono im w jednym dniu [...] jedną przesyłką, to nie można mówić, że niektóre z nich wydane zostały przedwcześnie. W uzasadnieniu wskazano też, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest zagwarantowanie wykonania obowiązku i ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. i D. M. wnieśli o uchylenie postanowień obu instancji, podtrzymując wcześniej sformułowane zarzuty. Podnieśli, że nie dochowano przepisów art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i naruszono zasadę praworządności w związku z prowadzeniem postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wydanego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowało jeszcze poprzednie zarządzenie i decyzja o zabezpieczeniu, wydane w tym samym zakresie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołanej na wstępie, organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję, w szczególności jeżeli stwierdzono:
- - brak płynności finansowej zobowiązanego,
- - unikanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku przez nieujawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych,
- - dokonywanie przez zobowiązanego wyprzedaży majątku.
Zgodnie z art. 154 § 2 zabezpieczenie może być dokonane pod określanymi warunkami także przed terminem płatności należności pieniężnej, a według art. 155 również przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej. Po myśli art. 155a § 1 organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Wymogi odnośnie treści tego zarządzenia ustanawia art. 156 § 1. Mówi on, że zarządzenie zabezpieczenia zawiera:
- 1) oznaczenie wierzyciela,
- 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu,
- 3) podanie treści obowiązku podlegającego zabezpieczeniu, podstawy prawnej tego obowiązku, a w przypadku zabezpieczenia należności pieniężnej – także określenie jej wysokości,
- 4) wskazanie podstawy prawnej zabezpieczenia obowiązku,
- 5) wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji,
- 6) datę wydania zarządzenia zabezpieczenia, nazwę wierzyciela, który je wydał oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego, a także odcisk pieczęci urzędowej,
- 7) klauzulę organu egzekucyjnego o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania,
- 8) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów,
- 9) sposób i zakres zabezpieczenia.
Sporządzone według wzoru, o którym mowa w art. 156 § 2, zarządzenie zabezpieczenia z dnia 18 października 2005 r., znajdujące się w aktach przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, spełnia wyżej określone wymogi.
Art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio między innymi przepisy art. 31-34 tej ustawy. Zgodnie z art. 33 pkt 10 podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27, przy czym odnośnie postępowania zabezpieczającego odpowiednie zastosowanie znajduje przytoczony wyżej art. 156 § 1. Po myśli art. 34 § 1 zarzuty zgłoszone na podstawie między innymi art. 33 pkt 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym w tej kwestii wypowiedź wierzyciela nie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Pismem z dnia [...] organ egzekucyjny, do którego wniesiono zarzuty, zwrócił się zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy właśnie i tylko stanowiska wierzyciela, sformułowanego na żądanie organu egzekucyjnego, do którego skarżący J. i D. M. zarzuty zgłosili.
W zarządzeniu z dnia [...] wskazano prawidłowo, że treścią obowiązku podlegającego zabezpieczeniu jest podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 rok, o którym mowa w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm.), który wstępnie i w przybliżeniu określony został wraz z odsetkami w kwocie [...] decyzją z dnia [...] nr [...], która została wydana na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo wypełniono poz. 47, zawierającą podpis i pieczątkę z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby działającej z upoważnienia wierzyciela.
Również klauzula o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania zawiera pieczęć nagłówkową oraz podpis i pieczątkę komornika skarbowego działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Czytelna pieczęć spełniająca te wymogi, o których mowa w poz. 49 i 50, została postawiona wspólnie dla obu tych pozycji, a przy tym jest odwrócona, ale ta ostatnia okoliczność wpływać może jedynie na estetykę dokumentu, nie można jednak w sposób uzasadniony formułować z tego powodu zarzutów prawnych. Dodać można, że kwestia prawidłowości tej klauzuli leży w kompetencjach organu egzekucyjnego, zatem wierzyciel w tej sprawie nie musiał się wypowiadać. Za nieistotny sąd uznał również brak daty w poz. 64 na stronie 3 dokumentu, gdyż prawidłowo podana jest ona w poz. 6 na stronie 1, a uchybienie to nie mogło spowodować nieporozumień, skoro 4-stronicowy dokument został zszyty i w takiej postaci doręczony.
Prawidłowo w poz. 45 zarządzenia wskazano jako okoliczności świadczące o możliwości utrudniania lub udaremniania egzekucji nieujawnienie zobowiązań powstałych z mocy prawa, skoro toczyło się postępowanie wymiarowe, w którym stwierdzono, choć jeszcze nieprawomocne, zaniżenie podatku.
Ze znajdującego się w aktach potwierdzenia odbioru wynika, że skarżącym J. i D. M. w dniu [...] doręczono w jednej przesyłce pięć dokumentów, w tym postanowienie z dnia [...] w sprawie uchylenia poprzedniego zabezpieczenia, decyzję z dnia [...] nr [...] i zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...]. Skoro decyzja o zabezpieczeniu z dnia [...], na podstawie której wydano zarządzenie o zabezpieczeniu z dnia [...], została doręczona stronie i w ten sposób wprowadzona do obrotu prawnego równocześnie z postanowieniem w sprawie uchylenia poprzedniego zabezpieczenia, to nie jest uzasadniony zarzut, iż w obrocie prawnym funkcjonowały równocześnie dwa rozstrzygnięcia w tej samej sprawie.
Ponieważ z podanych powodów sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie narusza obowiązujących przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 151 tej ustawy wniesioną skargę oddalono.