Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wr 674/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie ze skargi H. A. (Strona, Skarżący) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski (Organ, Wojewoda) dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (pkt I); stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt III); przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 600,00 zł (pkt IV); zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Strony kwotę 597,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V).
Dnia 20 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył organowi prawomocne orzeczenie wraz z aktami. Pismem z dnia 21 czerwca 2023 r. Strona wezwała organ do wykonania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dnia 4 września 2023 r. do organu wpłynęła skarga Strony na niewykonanie ww. wyroku. Strona wniosła: o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), przyznania sumy pieniężnej wysokości 15.000,00 zł, na podstawie w art. 154 § 7 p.p.s.a., zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko, przedstawiając stan faktyczny sprawy, podkreślając brak wykonania wyroku w jego pkt III.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zwrot kosztów postępowania może być dochodzony w trybie egzekucycji sądowej.
Zawiadomieniem z dnia 28 września 2023 r., Wojewoda pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o zezwolenie na pobyt czasowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania Organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Strony z 21 czerwca 2023 r., wzywające Organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania jej wniosku. Bezspornie również wyrokiem tutejszego Sądu, z dnia 15 grudnia 2022 r. uwzględniono skargę Strony na bezczynność postępowania oraz zobowiązano Organ, w pkt III wyroku, do rozpatrzenia wniosku Strony o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni licząc od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 20 kwietnia 2023 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 60 - dniowy do rozpatrzenia wniosku Strony. Termin ten upłynął w dniu 19 czerwca 2023 r. Zawiadomienie o pozostawieniu podania skarżącego bez rozpoznania, datowane jest na 28 września 2023 r. Tym samym w dniu wniesienia skargi, czyli dnia 4 września 2023 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. I SAB/Wr 674/22, uwzględniający skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, nie był jeszcze wykonany. Powyższe oznacza, że do dnia wniesienia skargi Organ pozostawał w bezczynności przez ponad 4 miesiące.
Wobec uznania bezczynności Organu w wykonaniu wyroku, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 400,00 zł. Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie, Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za ignorowanie przez Organ orzeczenia sądowego, jak też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność Organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny, Sąd wziął pod uwagę fakt, że mimo wskazanego przez WSA 60 - dniowego terminu na załatwienie sprawy, Organ w tym czasie nie wykonał wyroku, a przekroczenie terminu załatwienia sprawy było znaczne. Skarga na niewykonanie wyroku wpłynęła do Organu w dniu 4 września 2023 r., co oznacza, że Organ nie wykonał wyroku przez okres ponad 2 miesięcy od dnia, w którym wyrok powinien być wykonany.
Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Tym samym, jak wyżej wskazano, Sąd uznał, że bezczynność Organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku, art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi dla Sądu podstawę do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 154 § 7 p.p.s.a.) i nie będąc związanym wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 200,00 zł. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz sposobu postępowania organu administracji, pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu, zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę dla Strony za oczekiwanie na zakończenie jej sprawy, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za niewykonanie wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 p.p.s.a. orzekł, jak w punktach I, II, III sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.