Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł skarżąca B.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od maja 2012 r. pobiera emeryturę w kwocie 1.341,73 zł (brutto), pomniejszoną na skutek zajęć komorniczych do kwoty 794,54 zł. Podała, że posiada również zaległości z tytułu opłat za wodę i wywóz nieczystości, które reguluje w ramach zawartej ugody samodzielnie, gdyż jej mąż i syn cierpią na choroby psychiczne i korzystają z pomocy społecznej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu o powierzchni 79 m², odziedziczonym w ½ części po matce, nadającym się do kapitalnego remontu.
W treści dokumentów przesłanych przez skarżącą wraz z wnioskiem oraz znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, w tym dokumentów wystawionych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w J., potwierdzenie znajdują okoliczności podane w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku B. S. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie.
W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącej, w tym kwota uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, pomniejszona o kwoty zajęć komorniczych oraz stwierdzone przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej podstawy do przyznania wnioskodawcy zasiłku okresowego świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i, w konsekwencji, przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.