Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w D. V Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość W.K., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe A. W dniu [...] W. K. złożyła deklarację podatkową VAT - 7 za miesiąc marzec 1998 r., w której określiła należny podatek do zapłaty na kwotę [...]. W związku z nie dokonaniem wpłaty powyższej kwoty, Urząd Skarbowy w Ś. decyzją z dnia [...]. określił wysokość zaległości podatkowej i zgłosił wymienioną kwotę do masy upadłości. W związku z zaskarżeniem tej decyzji Izba Skarbowa uchyliła ją i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję numer [...] z dnia [...], w której stwierdził niewykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc marzec 1998 r. i określił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie należności głównej [...], której termin płatności upłynął w dniu [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy wskazał na zaistnienie okoliczności uzasadniających wymagalność podatku od towarów i usług z mocy prawa w postaci dokonania sprzedaży podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem w miesiącu marcu 1998 r. i zadeklarowania podatku za ów miesiąc w podanej wysokości, jak również na wynikający z art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatnika samoobliczania tego podatku i wpłacania go za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku wraz z odsetkami na podstawie art. 53 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatniczka W.K. złożyła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie z powodu błędnego określenia adresata decyzji, którym - wobec ogłoszenia upadłości w stosunku do niej - winien być syndyk masy upadłości. Wskazała przy tym na fakt poinformowania Urzędu Skarbowego przez syndyka o ogłoszeniu upadłości względem niej. Ponadto podatniczka podniosła, że w miesiącu marcu 1998 r. nie dokonywała czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, natomiast czynności w postaci sprzedaży towarów realizowane były przez komorników Urzędu Skarbowego, na których spoczywał w tym zakresie obowiązek uiszczenia należnego podatku.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Izba Skarbowa w W., nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia [...] numer [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut strony dotyczący błędnego oznaczenia adresata zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu przedsiębiorstwo postawione w stan upadłości jest podatnikiem podatku od towarów i usług, jeśli dokonuje czynności określonych w przepisach ustawy. Skoro zatem z materiału dowodowego wynika, że strona w miesiącu marcu 1998 r. czynności takich dokonywała, osobiście podpisała i złożyła deklarację podatkową z wykazaniem kwoty zobowiązania podatkowego na kwotę [...] i kwoty tej nie uiściła, to zasadnym było określenie przez organ podatkowy I instancji zaległości podatkowej w stosunku do niej, mimo, że pozostaje w upadłości.
W skardze na powyższą decyzję strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, ponownie wskazując na fakt ogłoszenia upadłości jako przesądzający o konieczności skierowania decyzji do syndyka masy upadłości, nie zaś do nie samej, jak również na okoliczność nie prowadzenia w ogóle sprzedaży w miesiącu marcu 1998 r. i dokonywania w tym miesiącu sprzedaży licytacyjnej przez komorników skarbowych, którzy powinni byli uiścić należny podatek z tego tytułu.
W odpowiedzi na tak sformułowaną skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ ten podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając, iż obowiązek podatkowy mimo ogłoszenia upadłości spoczywa nadal na skarżącej, ponieważ to ona dokonywała opodatkowanych czynności, jak również wskazując, że decyzja określająca zaległość podatkową została wydana w celu zgłoszenia przedmiotowej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym i w tym postępowaniu Urząd Skarbowy będzie tej należności dochodził. Na marginesie Organ odwoławczy podał, że należny podatek od towarów i usług z tytułu sprzedaży licytacyjnej składników mienia skarżącej, prowadzonej przez Dział Egzekucyjny Urzędu Skarbowego, został prawidłowo rozliczony i uiszczony, co potwierdzają kserokopie dowodów wpłat znajdujące się w aktach administracyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 3) k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uznając, że przedstawione przez męża skarżącej na rozprawie okoliczności mogą wskazywać, iż ze względu na obecny stan zdrowia utraciła ona zdolność do czynności prawnych.
W dniu [...] Sąd Okręgowy w Ś. nadesłał na prośbę tutejszego Sądu prawomocne postanowienie z dnia [...] o ubezwłasnowolnieniu częściowym skarżącej W. K. W związku z otrzymaniem w dniu [...] postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] o ustanowieniu kuratora dla częściowo ubezwłasnowolnionej W. K. w osobie J. K., tutejszy Sąd na mocy postanowienia z dnia [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Podstawą orzekania w niniejszej sprawie będą zatem regulacje ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy Sąd odrzuca skargę jeżeli z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 - 5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotne jest wskazanie, iż proces może zainicjować jedynie podmiot posiadający legitymacje procesową czyli uprawnienie do skutecznego wniesienia skargi. Zgodnie z przepisami obowiązującego w dniu złożenia skargi (tj. w dniu 28 stycznia 1999 r.) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24.10.1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. Nr 93, poz. 834 ze zm.), legitymację procesową w procesie dotyczącym mienia wchodzącego w skład masy upadłości ma wyłącznie ustanowiony wcześniej syndyk. Chodzi tu o wypadek tzw. podstawienia procesowego o charakterze bezwzględnym. Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny (najczęściej wskazany w ustawie) podmiot.
Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów). Taką sytuację przewidziano właśnie w treści art. 60 prawa upadłościowego, w zakresie postępowań dotyczących mienia wchodzącego w skład masy upadłości, zgodnie z treścią ww. przepisu postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu.
W rozpatrywanej sprawie skarga została wniesiona w dniu [...] przez W. K., która w dacie jej składania nie posiadała legitymacji procesowej uprawniającej ją do wniesienia skargi, bowiem jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Dz. V Wydział Gospodarczy z dnia 23 kwietnia 1998 r. sygn. akt V G Ns 12/98 została wobec niej ogłoszona upadłość, a postępowanie upadłościowe zakończyło się dopiero w dniu [...]. Skargę taką skutecznie mógł zatem zainicjować jedynie wyznaczony przez sąd syndyk masy upadłości. W związku z powyższym złożona przez upadłego skarga jako niedopuszczalna winna zostać odrzucona.
Na marginesie już tylko wskazać należy, iż skoro objęta skargą decyzja została doręczona W. K., która w tym czasie - jak wskazano wyżej - nie posiadała legitymacji procesowej także w postępowaniu administracyjnym, stanowi to zatem przesłankę do ewentualnego zainicjowania trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.