Uzasadnienie
Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniała, że sytuacja prawna po wejściu z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia tej działalności. Obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na uzyskanie nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych, obecnie można ją kontynuować w oparciu o zezwolenia uzyskane przed 1 stycznia 2010 r. Jeśli zaś nie nastąpi zmiana przepisów, działalność Spółki zakończy się najpóźniej w 2015 r.
Strona wskazała, że powyższa zmiana przepisów doprowadziła przedsiębiorstwo do zapaści finansowej z powodu poniesienia znacznych nakładów na rozwój działalności i krótkiego trybu wprowadzenia nowelizacji w życie. Natomiast brak w ustawie zapisu o działalności na automatach o niskich wygranych spowodował, że posiadane przez Spółkę automaty, które nabyła w znacznej ilości, stały się bezwartościowe. W rezultacie też jej przychody znacząco zmalały w stosunku do lat 2009 i 2010, a drastyczna podwyżka podatku od gier spowodowała, że środki wpływające do Spółki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Strona eksploatuje obecnie 200 automatów, to jest 7% automatów funkcjonujących do 31 grudnia 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza znacznie wartość środków na rachunku bankowym. Natomiast środki trwałe to głównie ww. automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w Polsce ani za granicą.
Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych – 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy – 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.626.868,86 zł.
Z dokumentów przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że za 2013 r. strona zeznała przychody w wysokości 93.956.187,69 zł i stratę – 112.487,38 zł. W 2012 r. przychód netto wyniósł 148.552.333,43 zł. W miesiącach marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. wartość dostawy towarów i usług spółki wyniosła odpowiednio 3.982.066 zł, 3.569.530 zł, 3.025.122 zł i 2.378.726 zł.
Na wydrukach rachunków bankowych za ww. miesiące odnotowane są opłaty za prowadzenie rachunku, wpłaty z NZOZ z tytułu "zapłat" oraz wpłaty z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Strona, strona przedłożyła również dokumenty finansowe za 2012 r. informując, iż za rok 2013 r. sprawozdanie jest w trakcie sporządzania ze względu na trwającą wycenę majątku firmy przez biegłych rzeczoznawców.
Do skargi kasacyjnej załączono postanowienie Sądu Rejonowego dla K. – Ś. z dnia 11 lutego 2014 r. o ogłoszeniu upadłości układowej.
W ocenie referendarza sądowego, powyższe dane nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższego strona jednak nie wykazała. Przeciwnie – z dokumentów finansowych wynika, że spółka miała możliwość pozyskania środków na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że istotne znaczenie mają dane za 2013 r. – postępowanie w niniejszej sprawie toczy się bowiem od wniesienia skargi datowanej na 2 sierpnia 2013 r. Ponadto strona wnosiła już o przyznanie prawa pomocy na etapie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, tutejszy Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienia w tym przedmiocie.
Zwrócić zatem należy uwagę na odnotowane w 2013 r. wysokie przychody – ponad 93.000.000 zł. Dla oceny zdolności płatniczych do ponoszenia kosztów sądowych nie ma znaczenia fakt, że spółka odnotowuje jednocześnie straty. W przypadku przedsiębiorców miarodajną dla tej oceny nie jest kategoria dochodu czy straty, lecz wartość przychodu. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Strata jest wyłącznie wynikiem bilansowym i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jej powstanie nie oznacza więc jeszcze utraty płynności finansowej (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2013 r., sygn. akt II OZ 707/13; z 25 września 2012 r., sygn. akt I GZ 228/12; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bez wpływu na ocenę zasadności przedmiotowego wniosku pozostaje też fakt orzeczonej wobec spółki upadłości układowej. Świadczą o tym dane wynikające z deklaracji VAT-7, które – jakkolwiek wskazują na spadek sprzedaży z miesiąca na miesiąc – to jednak nadal potwierdzają prowadzenie działalności na dużą skalę.
Tak samo należało ocenić dane wynikające z wydruków rachunków bankowych – nie można ich uwzględnić w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Zestawienie tych danych z deklaracjami VAT-7 prowadzi wyłącznie do wniosku, że działalność spółki jest prowadzona z pominięciem tych rachunków.
Odnosząc się do argumentu strony powołującej się na brak możliwości zbycia środków trwałych – automatów do gier o niskich wygranych – to okoliczność ta wobec przedstawionej wyżej sytuacji finansowej, pozostaje dla oceny możliwości płatniczych strony bez znaczenia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.