Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] skierowanym do A.M., Izba Skarbowa we W. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania stron umowy sprzedaży nieruchomości niezabudowanej położonej we wsi J., gmina J. tj. R. T., R. K. i jego żony D.B.- K. oraz A. i G. małżonków M. Urząd Skarbowy kwestionując wartość przedmiotu umowy sprzedaży wszczął postępowanie, w toku którego ustalił wartość nieruchomości na podstawie opinii biegłego. Bazując na danych wykazanych w opracowanym operacie, przyjął do podstawy opodatkowania wartość przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] i decyzją z dnia [...] nr [...] określił stronom przedmiotowej umowy sprzedaży należność w podatku od czynności cywilnoprawnych, po zastosowaniu 2% stawki w kwocie [...]. Po pomniejszeniu o podatek uiszczony w kancelarii notarialnej pozostała do zapłaty kwota [...] (jako zaległość podatkowa) wraz z odsetkami za zwłokę.
Z uwagi na fakt, iż wartość rynkowa nieruchomości ustalona przez biegłego przekroczyła 33% wartości podanej przez strony, Urząd Skarbowy obciążył je kosztami postępowania na mocy postanowienia z dnia [...] nr [...] w wysokości [...].
W dniu [...] A.M. złożył odwołanie od ww. decyzji Urzędu Skarbowego w G., którym wniósł o uznanie wcześniej wniesionej opłaty za właściwą należność w podatku od czynności cywilnoprawnej, zwrotu nadpłaconej kwoty z tytułu zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych, jak i zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...][...] wezwano A. M. do sprecyzowania czy pismo z dnia [...] stanowi wyłącznie odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego w G., czy należy je uznać również jako zażalenie na postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] w sprawie kosztów postępowania. W odpowiedzi z dnia [...] strona potwierdziła, iż powyższe odwołanie zawiera również zażalenie na postanowienie w sprawie kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie wniesione przez A. M. działającego jako pełnomocnik w imieniu stron D. i R. K. oraz G. M. z uwagi na brak przedłożenia stosownych pełnomocnictw. Jednocześnie kserokopię odwołania złożonego przez A. M. uzupełnioną o podpisy pozostałych współwłaścicieli, potraktowano jako odwołanie wniesione po terminie ([...]), które w stosunku do R. K., D. B. - K. i G. M., Izba Skarbowa we W. pozostawiła bez rozpatrzenia postanowieniami z dnia [...] o numerach [...], [...] oraz [...].
Natomiast w odniesieniu do A. M. działającego jako strona, Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego I instancji w przedmiocie należności w podatku od czynności cywilnoprawnych, zaległości podatkowej oraz należnych odsetek oraz postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji w przedmiocie kosztów postępowania.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Izby Skarbowej we W. A. M., G. M., D. B. - K. oraz R.K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. zarzucając brak podstawy merytorycznej powołania rzeczoznawcy, zawyżanie ceny przez Urząd Skarbowy, jak również powołano się na uzasadnienie zawarte w skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], w którym to wskazano, iż za wartość rynkową należy uznać wartość określoną w umowie stron. Ponadto zakwestionowano sporządzony przez rzeczoznawcę operat szacunkowy zarzucając mu m.in. nieuwzględnienie okoliczności związanych z nieruchomością takich jak: wielkość działki, dostępność do mediów, położenie gruntu oraz czynników ogólno - społecznych takich jak likwidacja dużej ulgi budowlanej czy koniunktury na działki. Podniesiono także okoliczność wniesienia osobnej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w odniesieniu do pozostałych współwłaścicieli, co ma niewątpliwie związek z przedmiotową sprawą. Na tej podstawie strony wniosły o zwrot kwoty 366 zł wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa we W. wniosła o oddalenie skargi w odniesieniu do A. M. podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Natomiast w odniesieniu do D. i R.K. oraz G. M. wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym powołując się na okoliczność wniesienia przez strony odwołania z uchybieniem terminu, co skutkowało pozostawieniem ich bez rozpatrzenia. Wskazano również na okoliczność pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia wobec A. M. działającego w imieniu pozostałych współwłaścicieli z uwagi na brak przedłożenia stosownych pełnomocnictw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm) zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest zasadność naliczenia kosztów postępowania wynikających z powołania biegłego przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym w przedmiocie wymiaru podatku od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 86, poz. 959) jeżeli strony, pomimo wezwania organu podatkowego, nie określiły wartości lub podały wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia na podstawie opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej.
W ocenie Sądu zatem jeżeli strony czynności cywilnoprawnej ponoszą solidarnie koszty opinii należy przyjąć, iż każda ze stron powinna być adresatem postanowienia na mocy, którego następuje obciążenie stron tymi kosztami postępowania. Wniesienie zażalenia przez jedną ze stron powinno skutkować zawiadomieniem pozostałych stron postępowania o takim fakcie i uwzględnieniem ich w postanowieniu rozstrzygającym zasadność wniesionego zażalenia.
Z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, iż solidarnie odpowiedzialnymi za zapłatę kosztów postępowania są strony umowy sprzedaży, a mianowicie A. i G. małżonkowie M., R. K. i D.B. - K. oraz R. T., którzy powinni być adresatami postanowienia rozstrzygającego zasadność wniesionego zażalenia. Mamy tutaj bowiem do czynienia z instytucją tzw. współuczestnictwa materialnego, gdyż przedmiotem rozpatrzenia jest zobowiązanie jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej.
Natomiast Izba Skarbowa we W. błędnie wskazała jako adresata postanowienia z dnia [...] nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania jedynie A. M. Należy przy tym podkreślić, iż organ odwoławczy nie podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia na postanowienie organu podatkowego I instancji R. K., D. B. - K. oraz G. M. wniesionych w odwołaniu z dnia [...].
Istotną okolicznością w niniejszej sprawie jest również kwestia zasadności odwołania wniesionego przez G. M., D. B. - K. oraz R. K. w postaci uzupełnionych podpisów na kserokopii pierwotnie złożonego odwołania przez A. M. na wyżej powołaną decyzję organu podatkowego I instancji. Sąd nie podziela stanowiska Izby Skarbowej we W. wyrażonego w decyzji nr [...] z dnia [...], co do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, co dał tym samym wyraz w wyroku z dnia 12 stycznia 2005r. sygn. akt. 965/03 uchylającym wspomnianą wyżej decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Wspomniana okoliczność, jak również wynikłe w jej konsekwencji uchybienia procesowe wpłynęły na uchylenie przez Sąd wyrokiem z dnia 12 stycznia 2004r. sygn. akt. I S.A./Wr 966/03 decyzji Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia należności w podatku od czynności cywilnoprawnych, zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
Z kolei zaistnienie powyższych uchybień spowodowało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł rozstrzygnąć sprawy, co do jej istoty i w tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.