Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 stycznia 1999 r., I SAB 142/98

Teza

1. Art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127/ upoważnia zarząd gminy do zawarcia porozumienia co do odszkodowania za działki gruntu, które przeszły na własność gminy. Jeśli strony nie dojdą do porozumienia, odszkodowanie to ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, a zatem - zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy, decyzją Wojewody.
2. Na nieprzekazanie sprawy do załatwienia według właściwości innemu organowi nie przysługuje skarga na bezczynność, o czym przesądza art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie bezczynności organów Miasta i Gminy Brwinów dotyczącej przejęcia drogi i wypłaty odszkodowania.

Uzasadnienie

Grzegorz S., Janina K. i Iwona S. wnieśli skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy B., polegającą na niezałatwieniu ich sprawy dotyczącej przejęcia na rzecz Gminy działki wyodrębnionej na drogę w wyniku podziału nieruchomości i wypłaty za nią odszkodowania. Z wnioskiem takim wystąpili do Burmistrza dnia 6.10.1997 r. po uostatecznieniu się decyzji o podziale, który ponowili dnia 9.01.1998 r., kierując go do Zarządu Miasta i Gminy wobec milczenia Burmistrza. Burmistrz odpowiedzi na te wystąpienia udzielił dnia 4.03.1998 r. stwierdzając, iż w sprawie nie mają zastosowania przepisy o odszkodowaniu. Odpowiedź ta nie zadowoliła skarżących, którzy wcześniej byli namawiani do złożenia oświadczeń o zrzeczeniu się własności działki wydzielonej na drogę, dlatego wystąpili dnia 31.03.1998 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które wydało postanowienie zobowiązujące Burmistrza Miasta i Gminy B. do załatwienia ich sprawy w terminie do dnia 30.06.1998 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. pismem z dnia 25.06.1998 r. podtrzymał swoje stanowisko.

Odpowiadając na skargę, Burmistrz Miasta i Gminy przedstawił stan faktyczny, tak jak opisali go skarżący i wyjaśnił, że stanowisko zajęte w pismach skierowanych do skarżących z dnia 4.03.1998 r. i 25.06.1998 r. podyktowane było tym, iż Zarząd Miasta odmówił przejęcia przedmiotowej działki na własność gminy, gdyż stanowi ona wyłączny dojazd do nowoutworzonych, w wyniku podziału, działek, nie ma charakteru drogi publicznej i nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego. Nie ma do niej zatem zastosowania przepis art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127/. Zarzut niezałatwienia sprawy jest chybiony, gdyż ze skarżącymi była prowadzona korespondencja, w której uzasadniono stanowisko. Jedynym uchybieniem jest nie wydanie decyzji i nie powiadomienie Kolegium o sposobie załatwienia sprawy.

Pisma do skarżących nie miały formy decyzji, ale posiadały jej znamiona; powoływały bowiem podstawę prawną zajętego stanowiska. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skarga na bezczynność organu służy w przypadkach, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-4. Przepis ten stanowi, że skarga służy na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jeżeli zatem przepisy, których przedmiot sprawy dotyczy przewidują, że organ administracji prowadzący postępowanie, ma je zakończyć w którejś z form wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o NSA, to nie wydanie orzeczenia, aktu czy nie dokonanie czynności w terminach przewidzianych w Kpa na załatwienie spraw jest bezczynnością.

W sprawie, z którą skarżący wystąpili do Burmistrza, a następnie Zarządu Miasta i Gminy B., przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ nie przewidują, aby któryś z tych organów mógł działać w jednej z form wyżej wskazanych. Art. 98 ust. 3 tej ustawy upoważnia zarząd gminy do zawarcia porozumienia co do odszkodowania za działki gruntu, które przeszły na własność gminy. Jeśli strony nie dojdą do porozumienia, odszkodowanie to ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, a zatem - zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy, decyzją Wojewody. Zarząd Miasta i Gminy Brwinów nie uznał, aby mogło dojść do porozumienia, z przyczyn wskazanych w pismach Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 4.03.1998 r. (...) i z dnia 25.06.1998 r. (...). Sprawę zatem powinien rozstrzygnąć wojewoda w odrębnym postępowaniu. Jeżeliby więc można było organom Miasta i Gminy B. zarzucić bezczynność, to ewentualnie mogłoby to dotyczyć nie przekazania sprawy do załatwienia według właściwości innemu organowi. Jednakże na taką czynność nie służy skarga do sądu administracyjnego, o czym przesądza art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o NSA. Drogą tej czynności bowiem może być przyznane, stwierdzone albo uznane uprawnienie lub obowiązek, wynikające z przepisów prawa. Wobec tego nie można zarzucić organom Miasta i Gminy B. bezczynności w rozumieniu art. 17 ustawy o NSA.

Dlatego też, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, orzeczono jak w sentencji.