Uzasadnienie
I SAB 253/03
Pismem z dnia [...] marca 1982 r. M. R. wystąpił do Urzędu [....] W. z wnioskiem o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w W. przy ul.[...], ozn. [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1982 r., znak [...], wydaną z upoważnienia Naczelnika [...] W., pozostawiono wniosek ten bez rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na brak przepisów wykonawczych w zakresie odszkodowań za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia [..] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz brak podstaw do zastosowania w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości przepisu art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 1983 r., znak[...], Prezydent [..] W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 1982 r. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 1983 r., sygn. I SA 664/83, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę M. R. na decyzję organu II instancji.
Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. M. R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] W., że nie rozpatrzył jego wniosku z [.....] marca 1982 r. o odszkodowanie za w/w nieruchomość, na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 46. poz. 543, z późn. zm.). Pismem z dnia [...] października 2003 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwało M. R., pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania, do przedłożenia dokumentów, z których wynikałoby, czy jest stroną, czy też pełnomocnikiem strony.
Nie doczekawszy się rozstrzygnięcia w swojej sprawie, M. R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] W. W piśmie tym skarżący podnosi, że wniosek o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość złożył w dniu [..] marca 1982 r., zaś prowadzący postępowanie organ pozostawił wniosek bez rozpoznania ze względu na obowiązujące wówczas przepisy prawne. Skarżący uważa, że postępowanie administracyjne wszczęte wymienionym wnioskiem nie zostało zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem, które powinno zostać wydane, kiedy przepisy uległy zmianie.
W odpowiedzi na skargę, Naczelnik Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Urzędu [...] W., wyjaśnił, że wniosek skarżącego został już załatwiony decyzją ostateczną i w związku z tym kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą nieważności. Ponadto skarżący wniósł zażalenie do niewłaściwego organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., natomiast w tych sprawach właściwy jest Wojewoda [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność jej organów. Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku skargi na bezczynność czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Z analizy przepisów zawartych w art. 35 - 37 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zażalenie skarżącego zostało złożone 30 lipca 2003 r. i zawierało żądanie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Żądania takie podlegają załatwieniu w drodze decyzji administracyjnych. Zatem Prezydent [...] W. powinien uczynić je przedmiotem postępowania wyjaśniającego i wydać rozstrzygnięcie stosownie do poczynionych przez siebie ustaleń. Przykładowo, jeżeli uznaje, że sprawa została załatwiona decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio do poczynionych przez siebie ustaleń. Organ tego nie uczynił, a więc pozostaje w zwłoce i skarga na jego bezczynność jest zasadna.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Sąd może przy tym orzec jedynie o obowiązku wydania decyzji lub podjęcia innego stosownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego - por. postanowienie NSA z 16 października 1996 r. (II SAB/Wr 13/96), niepublikowane.
Skoro więc Prezydent pozostaje w zwłoce, to skargę należało uwzględnić. W związku z powyższym, należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).