Uzasadnienie
M.Z., E.D., Z.S. i T.L. wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r. o przyznanie odszkodowania za utratę prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w W. Naczelnik Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W., pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. poinformował wnioskodawców, że ze względu na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, nie miał możliwości rozpatrzenia wniosku w terminie przewidzianym w art. 35 kpa i związku z tym na podstawie art. 36 § 1 kpa wniosek zostanie rozpatrzony w terminie dwóch miesięcy od zgromadzenia niezbędnych dokumentów.
T.L. pismem z dnia [...] lipca 2003 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z zażaleniem "na zawieszenie postępowania", traktując pismo Urzędu W.z dnia [...] czerwca 2003 r. jako postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 65 § 1 kpa pismem z dnia [...] września 2003 r. przesłało pismo T.L. do Wojewody [...], jako organu właściwego w tej sprawie.
E.D. i T.L. pismem z dnia [..] października 2003 r. skierowanym do Wojewody [...], wyjaśnili, że pismo złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zażaleniem na faktyczne rozstrzygnięcie, gdyby zaś nie zostało potraktowane jako zażalenie, to wolą zainteresowanych jest, aby zostało potraktowane jako skarga na bezczynność w przedmiocie przyznania odszkodowania
M.Z., T.L., E.D. i Z.S. działający prze pełnomocnika – radcę prawnego-M.R. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] listopada 2003 r. skargę na bezczynność organu pierwszej instancji w sprawie wydania decyzji rozstrzygającej żądanie przyznania odszkodowania.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. wydanym na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 37 § 1 kpa uznał zażalenie wniesione w sprawie za nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż organ nie miał możliwości rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie i wydania decyzji bez akt własnościowych, z uwagi na fakt, że są to czynności rozłożone w czasie, a których wykonanie jest niezbędne przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, a strony występujące z wnioskiem o odszkodowanie, wniosły zażalenie na bezczynność przed nadesłaniem akt własnościowych i innymi niezbędnymi ustaleniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skargi T.L., E.D. i Z.S. postanowieniem z dnia 19 grudnia 2003 r., sygn. Akt ISAB 258-260/03 Naczelny Sąd Administracyjny wobec nie uiszczenia przez skarżących wpisu- odrzucił, zatem do rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostała skarga M.Z.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność wyczerpaniem środków odwoławczych w rozumieniu cytowanego przepisu jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa.
Zażalenie takie strony złożyły, wprawdzie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., lecz organ ten przesłał w dniu [...] września 2003 r. do organu właściwego w tej sprawie. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną.
W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy.
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Datą wszczęcia postępowania na żądnie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania.
O bezczynności organu administracji publicznej można bowiem mówić nie tylko wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie (art. 35 § 1 kpa) nie podejmuje on żadnych czynności, do których był zobowiązany, lecz także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie, i nie zakończył go w terminie wydaniem stosownej decyzji czy też postanowienia.
Terminy załatwienia sprawy określają przepisy art. 35 kpa, który w § 3 dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego przewiduje termin miesięczny, zaś dla sprawy szczególnie skomplikowanej termin nie dłuższy niż 2 miesiące.
Prezydent W., zakreślając termin załatwienia sprawy, wypełnił tym obowiązek nałożony przepisem art. 36 § 1 kpa - podał, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie dwóch miesięcy od zgromadzenia niezbędnych dokumentów w sprawie, nie precyzując dokładnie, kiedy nastąpi wydanie decyzji.
W toku postępowania organ ograniczył się jedynie do skierowania pisma z dnia [...] czerwca 2003 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...] z żądaniem nadesłania akt nieruchomości. Mimo składanych przez strony ponagleń - innych czynności nie podjęto, z wyjątkiem wystosowania pisma z dnia [...] stycznia 2004 r.,(już po wniesieniu skargi) żądającego ponownie nadesłania akt.
W tym stanie -zdaniem Sądu - skarga zasługuje na uwzględnienie. Wniosek skarżących bowiem oczekuje na rozpoznanie 10 miesięcy, a obowiązkiem organów administracji jest m. in. zachowanie zasady szybkości (art. 12 kpa) i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa)
W zaistniałej sytuacji należało więc uznać, iż zarówno w dacie złożenia skargi, jak i orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - organ W. pozostawał w zwłoce, a wobec wyczerpania przez stronę trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa i upływu terminu do załatwienia sprawy, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił skargę uwzględnić, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżących. Sąd zakreślił termin jego rozpoznania mając na uwadze żądanie skarżących oraz charakter sprawy.