Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 1 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Bd 23/15

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia G. W. (skarżącemu) świadczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wypadku przy pracy.

Pismem z dnia 16 listopada 2015r. skarżący wniósł do tut. Sadu skargę na bezczynność Zakładu, poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania należnego mu odszkodowania zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, ze zmianami) zwanej dalej p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (...) 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
3. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
4. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
5. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
6. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
7. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 powołanej ustawy).

Przedmiotem skargi jest bezczynność organu ZUS polegające na nie rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy, któremu skarżący uległ w dniu 02 lutego 2015r..

Zdaniem Sądu tak ustalony przedmiot sprawy pozostaje poza właściwością sądów administracyjnych. Przede wszystkim działalność Zakładu w przedmiocie przyznania świadczenia z tytułu odszkodoawań nie mieści się w katalogu określonym w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nie dotyczy innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

A zatem nie przysługuje w tym przedmiocie skarga na bezczynność organu rentowego do sądu administracyjnego.

Jednocześnie analiza przepisów Rozdziału 8 "Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy" ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej powoływana jako u.s.u.s., dowodzi że ustawodawca w powołanym akcie prawnym kompleksowo uregulował procedurę zaskarżania decyzji dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Obowiązuje w niej generalna zasada, że w tego rodzaju sprawach regułą jest zaskarżanie decyzji (lub bezczynności organu) do sądu powszechnego. Wynika to z art. 83 ust. 2 i 3 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również na niewydanie decyzji w terminie 2 miesięcy, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Oznacza to, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kontrolę sprawują sądy powszechne, według zasad przewidzianych dla postępowań odrębnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

W razie naruszenia prawa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stronie przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu powszechnego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Mając na uwadze brak właściwości sądu administracyjnego w sprawie niniejszej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.